Arbenigwr iechyd: Diffyg glanhau dannedd plant a babanod

brwsho dannedd
Image caption Mae gan tua 14% o blant tair oed ddannedd sydd wedi pydru, ar goll neu wedi cael triniaeth i'w llenwi

Dyw rhai rhieni yng Nghymru ddim yn glanhau dannedd eu babanod gan nad ydyn yn sylweddoli bod angen gwneud hynny, yn ôl arbenigwr iechyd deintyddol.

Mae'n golygu bod rhai plant pump oed wedi gorfod tynnu hyd at naw dant gyda'i gilydd, medd yr uwch ddarlithydd mewn iechyd cyhoeddus ym Mhrifysgol Caerdydd.

Dywedodd Maria Morgan "nad yw pobl yn sylweddoli bod angen dechrau mor gynnar", a galwodd ar ddeintyddion a bydwragedd i ledaenu'r neges.

Dywedodd Prif Swyddog Deintyddol Cymru, Dr Colette Bridgman bod rhieni'n cael eu cynghori i fynd â'u plant i weld deintydd cyn eu pen-blwydd cyntaf.

Ddim yn flaenoriaeth

Mae'r ffigyrau diweddaraf yn dangos bod cyfran y plant pump oed gyda phydredd dannedd yn parhau i ostwng - o 47.6% yn 2007/08 i 34.2% y llynedd.

Mae gan tua 14% o blant tair oed ddannedd sy'n pydru, ar goll neu wedi cael triniaeth i'w llenwi yn ôl Ms Morgan.

Dywedodd: "Ni'n cael rhai plant yn bump, chwech neu saith oed sy'n cael pump, chwech, saith, wyth naw dant yn cael eu tynnu ar yr un pryd.

"Mae rhai plant yng Nghymru yn cael tynnu eu dannedd o dan anesthetig, tua 8,000 o blant y flwyddyn, a thra bod rhai plant angen triniaeth felly oherwydd amgylchiadau arbennig, fel plant gydag anghenion arbennig, dylai'r ffigwr ddim bod mor uchel â hynny."

Mae Ms Morgan yn cydnabod na all yr un llyfr baratoi rhieni ar gyfer cael babi, ond mae'n dweud bod rhieni angen mwy o wybodaeth.

"Pan mae hynny yn digwydd, gyda phob dim arall sydd angen ei wneud... Dyw brwsio dannedd efallai ddim ar frig blaenoriaethau'r dydd.

"Weithiau mae'n gallu cael ei adael allan."

Image copyright Science Photo Library

Mae hi'n annog brwsio dannedd plant ddwywaith y dydd, cyn gynted ag y mae dannedd yn ymddangos yn y geg.

Ychwanegodd ei fod yn hanfodol bod rhieni yn "arolygu" eu plant yn brwsio eu dannedd tan eu bod yn saith oed.

Cryfhau gwasanaethau

Yn 2013 roedd Prifysgol Caerdydd wedi gofyn i rieni 1,400 o blant tair oed a oedden nhw'n glanhau dannedd eu plant ddwywaith y dydd.

Roedd tri chwarter wedi ateb eu bod yn gwneud hynny.

Dywedodd Prif Swyddog Deintyddol Cymru, Dr Colette Bridgman bod rhieni'n cael eu cynghori i fynd a'u plant i weld deintydd cyn eu pen-blwydd cyntaf.

Ychwanegodd bod cynllun i wella iechyd deintyddol plant Cymru wrthi yn cryfhau rôl timau deintyddol y GIG wrth roi cyngor i deuluoedd gyda phlant ifanc iawn.

Straeon perthnasol