Newidiadau iechyd: 'Cleifion ar eu colled' yn ôl AC

Meddyg
Image caption Yn aml, Cynghorau Iechyd Cymunedol yw'r lle cyntaf i gleifion gwyno am safon gofal

Mae Aelod Cynulliad wedi rhybuddio y gall cleifion fod ar eu colled o dan gynlluniau iechyd newydd gan Lywodraeth Cymru.

Mae gweinidogion yn ystyried cael gwared â Chynghorau Iechyd Cymunedol a sefydlu un corff cenedlaethol.

Fe fyddai newid o'r fath yn "gwanhau" llais y claf, yn ôl AC Plaid Cymru dros Ogledd Cymru, Llŷr Huws Gruffydd.

Ond mae Llywodraeth Cymru'n dweud mai'r nod ydy cryfhau'r cysylltiad rhwng unigolion a'r gwasanaeth iechyd.

'Llai effeithiol'

Nod y Cynghorau Iechyd Cymunedol ydy cynrychioli buddiannau cleifion. Mae yna saith yng Nghymru - un ym mhob bwrdd iechyd.

Mae'r cynlluniau wedi eu hamlinellu mewn papur gwyn gan y llywodraeth, gyda'r cyfnod ymgynghori yn dod i ben ddiwedd mis Medi.

Image caption Dywedodd Llŷr Huws Gruffydd mai "gwanhau llais y claf" fydd unig ganlyniad y newidiadau

Dywedodd Mr Gruffydd: "Fe fydd y corff newydd - os ydy o'n gorff cenedlaethol yn lle'n gyfres o gyrff rhanbarthol - yn bellach oddi wrth y bobl, yn bellach oddi wrth y cleifion, yn bellach oddi wrth y gwasanaeth.

"Ac yn anochel wedyn fyddan nhw'n llai effeithiol yn rhoi mynegiant i ofidiau a chonsyrn cleifion lleol.

"Felly gwanychu a gwanhau llais y claf fydd yr unig ganlyniad."

'Cryfhau ymgysylltiad'

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae'r Papur Gwyn yn nodi nifer o gynigion integredig o gwmpas ansawdd a llywodraethu mewn iechyd a gofal cymdeithasol, a dylid eu gweld fel pecyn.

"Y nod yw cryfhau ymgysylltiad dinasyddion ar draws iechyd a gofal cymdeithasol trwy drefniadau newydd a fyddai'n gorfod gweithio'n genedlaethol, yn rhanbarthol ac yn lleol, gyda phartneriaid a rhanddeiliaid perthnasol.

"Mae'r Papur Gwyn yn cynnig corff cenedlaethol newydd a fyddai wedyn yn gallu penderfynu sut mae'n gweithredu'n lleol.

"Mae'n amlwg bod angen i ni sicrhau bod rhaid i unrhyw gorff llais cyhoeddus allu cyrraedd y bobl sy'n defnyddio gwasanaethau a byddwn yn edrych yn ofalus ar sut y dylid gwneud hyn o dan unrhyw drefniant newydd."