Pryder undeb am newid 'radical' i hawliau cefn gwlad

gwersylla

Ar drothwy Sioe Meirionnydd mae undeb amaethyddol wedi mynegi pryder dros "gynigion radicalaidd" sydd mewn ymgynghoriad newydd gan Lywodraeth Cymru.

Un o'r prif newidiadau sy'n peri gofid i amaethwyr a thirfeddianwyr yw ymestyn hawliau pobl i wersylla yn ddi-dâl ar unrhyw lwybr neu dir sy'n agored i'r cyhoedd.

Mae'r cynigion hefyd yn cynnwys newidiadau i gyfyngiadau ar fynediad i dir o dan Hawliau Tramwy Cefn Gwlad (CGHT) i ganiatáu trefnu chwaraeon, barcuta a pharagleidio.

Mae undeb NFU Cymru wedi mynegi pryderon y bydd y cynigion sy'n rhan o ymgynghoriad, 'Bwrw ymlaen â rheoli adnoddau naturiol Cymru yn gynaliadwy', yn golygu sgil effeithiau mawr i ffermwyr yn y sir os ydyn nhw'n dod i rym.

Wrth ymateb, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru mai pwrpas yr ymgynghoriad yw cael gwell dealltwriaeth o farn rhanddeiliaid ar fframwaith rheoleiddio mwy modern, symlach ac effeithiol ar gyfer y dyfodol.

460,000 hectar

Fe fyddai ymestyn yr hawliau mynediad tir yn effeithio ar 460,000 hectar o ardaloedd cefn gwlad Cymru yn ôl yr NFU.

Mae pryder hefyd y bydd y gweithgareddau hamdden ychwanegol yn aflonyddu ar gynefinoedd bywyd gwyllt, ac yn codi braw ar anifeiliaid.

Image caption Fe fyddai'r cynigion yn caniatáu i fwy o bobl gael mwy o fynediad i diroedd Cymru ar gyfer gweithgareddau hamdden

Dywedodd cadeirydd cangen Sir Feirionnydd, Geraint Rowlands: "Mae darllen y cynigion yn yr ymgynghoriad hwn i newid deddfwriaeth mynediad yn frawychus i ffermwyr ym Meirionnydd ac yn wir mewn llawer o ardaloedd eraill yng Nghymru.

"Fe fyddai ehangu'r ystod o weithgaredd yn medru effeithio'n enfawr ar reolaeth busnesau fferm o ddydd i ddydd, nid lleiaf y rheiny sydd wedi arallgyfeirio i gynnwys gwersylla.

"Mae Meirionnydd yn ardal sy'n ddibynnol iawn ar incwm twristiaeth ac mae ffermwyr yn arbennig wedi arallgyfeirio i gynnwys gwersylla i ennill incwm ychwanegol.

"Os daw'r cynigion i ganiatáu gwersylla unrhyw dir mynediad [o dan Ddeddf CGHT 2000] i rym, byddai aelodau'r cyhoedd yn medru gwersylla mewn unrhyw le ar y 460,000 hectar hynny... yn ddi-dâl."

'Methu ystyried canlyniadau'

Ychwanegodd Mr Rowlands: "Hefyd mae Llywodraeth Cymru yn ymgynghori ar gynigion i ehangu mynediad CGHT i gynnwys afonydd a dyfroedd mewndirol, ardaloedd arfordir a chlogwyni yn ogystal â chaniatáu seiclo a marchogaeth ar lwybrau.

"Credaf fod Llywodraeth Cymru wedi methu ystyried yn gywir y canlyniadau y gall y fath gynigion gael ar y diwydiant."

Image caption Mae Cycling UK yn dweud y byddai ehangu hawliau i feicwyr yn denu mwy o ymwelwyr i Gymru

Mae corff Cycling UK wedi cefnogi cynlluniau'r llywodraeth, gan annog pobl i gefnogi'r syniad yn yr ymgynghoriad.

Dywedodd Duncan Dollimore o Cycling UK: "Mae Llywodraeth Cymru yn edrych am gyfleoedd i reoli'r ystod eang o adnoddau naturiol hyfryd, gan gydnabod yn eu hymgynghoriad yr ansicrwydd all ddod gyda Brexit.

"Bydd y cynigion yn helpu i fwy o bobl fwynhau'r awyr agored, a bod o fudd i economi cefn gwlad - mae eu cynllunio ar y ffordd at greu hanes."

Ychwanegodd y byddai agor mwy o lwybrau ar gyfer beicio yn "cynyddu'r apêl i fwy o bobl ddod i ymweld â Chymru am brofiad seiclo gwych".

Eisiau 'gwell dealltwriaeth'

Wrth ymateb, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru mai pwrpas yr ymgynghoriad yw cael "gwell dealltwriaeth o farn rhanddeiliaid ar fframwaith rheoleiddio mwy modern, symlach ac effeithiol ar gyfer y dyfodol".

"Drwy ddod â chynigion at ei gilydd mewn un ymgynghoriad, rydym yn cyflwyno'n union beth y gofynnodd ein rhanddeiliaid - sef dull mwy cydgysylltiedig," meddai.

"Cynhaliwyd gweithdy ymgynghori yn y Sioe Frenhinol yng Ngorffennaf gyda digwyddiadau pellach wedi'u cynllunio ledled Cymru yn ystod mis Medi.

"Rydym hefyd wedi ymestyn y dyddiad cau tan ddiwedd Medi i roi mwy o amser i randdeiliaid ymateb."