Ymchwilio i ymgyrch y Ceidwadwyr yn ystod yr etholiad

Pleidleisio

Mae Heddlu De Cymru wedi cadarnhau eu bod yn ymchwilio i ddefnydd y blaid Geidwadol o ganolfan alwadau yng Nghastell-nedd i ganfasio pleidleiswyr yn ystod ymgyrch yr etholiad cyffredinol eleni.

Mae'r blaid wedi gwadu yn y gorffennol ei bod wedi gweithredu'n groes i gyfraith etholiadol wrth ddefnyddio canolfan alwadau Blue Telecoms.

Mae Heddlu'r De wedi dweud fod eu hymchwiliad yn un "eang ac arwyddocaol" mewn llythyr at yr aelod seneddol Llafur Wayne David.

Dywedodd y blaid Geidwadol nad oedd modd gwneud sylw ar ymchwiliad oedd yn cael ei gynnal ar hyn o bryd.

Ymchwiliad cudd

Mae Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth hefyd wedi cadarnhau ei bod "ar hyn o bryd yn ymchwilio i'r Blaid Geidwadol mewn cysylltiad â thorri rheolau posib yn ymwneud a Rheol 21 o Reolau Preifatrwydd a Chyfathrebu Electronig 2003".

Yn gynharach eleni fe wnaeth adroddiad newyddion gan Channel 4 News honni fod y Ceidwadwyr Prydeinig wedi cysylltu gyda Blue Telecoms er mwyn cynnal ymgyrchoedd marchnata cyn y bleidlais ar 8 Mehefin.

Roedd yr ymchwiliad cudd wedi honni y gallai'r gweithwyr fod wedi bod yn cynnal gwaith canfasio am gyflog, sydd wedi ei wahardd o dan reolau etholiadol, wrth iddyn nhw hyrwyddo negeseuon Ceidwadol i bleidleiswyr mewn seddau ymylol.

Roedd yr adroddiad newyddion yn honni fod gweithwyr wedi galw pleidleiswyr mewn seddau ymylol pwysig, yn cynnwys Pen-y-bont, Gwyr, De Clwyd a Wrecsam.

Dywedodd y Ceidwadwyr nad oedd unrhyw ddeddf wedi ei thorri wrth ddefnyddio'r cwmni.

Roedd y cwmni wedi ei gyflogi i gynnal ymchwil marchnata cyfreithlon a marchnata uniongyrchol.

Image caption Mae'r AS Wayne David wedi dweud bod hi'n bwysig bod gan y cyhoedd ffydd yn y broses etholiadol

Mewn llythyr at Wayne David AS, fe wnaeth Heddlu De Cymru gadarnhau fod ymchwiliad yn cael ei gynnal gan swyddogion oedd gyda "phrofiad o ddelio gydag ymchwiliadau am gywirdeb etholiadol".

Ychwanegodd y llythyr nad oedd amserlen bendant i'r ymchwiliad gan ei fod o "faint digon sylweddol ac arwyddocaol fel nad oes modd i Heddlu De Cymru gynnig amserlen benodol."

Cadarnhau ymchwiliad

Dywedodd Mr David, yr AS Llafur dros Gaerffili: "Rwy'n falch fod yr heddlu a Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth yn cynnal ymchwiliadau manwl.

"Mae'r honiadau fod y blaid Geidwadol a Blue Telecoms wedi torri'r gyfraith yn ystod ymgyrch etholiad cyffredinol yn rhai difrifol ac mae'n rhaid i'r cyhoedd gael hyder yn ein proses etholiadol.

"Mae hyn yn hanfodol i'n democratiaeth."

Dywedodd llefarydd ar ran Heddlu De Cymru: "Gall Heddlu De Cymru gadarnhau ei fod yn ymchwilio i honiadau mewn cysylltiad â Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983.

"Gan fod ymchwiliad yn cael ei gynnal, fe fyddai'n amhriodol i wneud sylw pellach ar hyn o bryd."