Gwellt insiwleiddio caredig i'r amgylchedd?

miscanthus Image copyright Prifysgol Aberystwyth
Image caption Mae'r Ganolfan Dechnoleg Amgen ger Machynlleth yn edrych ar ffyrdd gwyrdd a chynaladwy o adeiladu tai

Fe allai cnwd o wellt arbennig ostwng effaith y diwydiant adeiladu ar yr amgylchedd yn sylweddol, medd gwyddonwyr ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Maen nhw ar hyn o bryd yn helpu i adeiladu tŷ ym Machynlleth drwy ddefnyddio gwellt miscanthus.

Gall tŷ arferol ryddhau 50 tunnell o garbon deuocsid i'r awyr drwy'r system wresogi, gan gyfrannu at gynhesu byd-eang.

Ond yn ôl gwyddonwyr, mae miscanthus yn gallu atal llawer o'r carbon rhag cael ei ryddhau i'r amgylchedd.

Image copyright Prifysgol Aberytwyth
Image caption Mae potensial i ddefnyddio miscanthus fel deunydd insiwleiddio ar raddfa fawr, medd gwyddonwyr

Dywedodd Bee Rowan o'r Ganolfan Dechnoleg Amgen ger Machynlleth, fod y cnwd yn ddeunydd insiwleiddio "ardderchog", yn wahanol i lawer o ddeunyddiau arferol.

"Y peth mwyaf arloesol am miscanthus yw y gallai ddad-garboneiddio'r diwydiant adeiladu ar raddfa fawr," ychwanegodd.

Mae ei thîm yn cydweithio â gwyddonwyr o fridfa blanhigion y brifysgol i ddatblygu hybrid miscanthus fyddai'n creu "byrnau adeiladu ardderchog" ar gyfer prosiectau adeiladu.

Image copyright Prifysgol Aberystwyth
Image caption Mae byrnau miscanthus yn cael eu defnyddio i adeiladu'r tŷ

Dywedodd y Dr Judith Thornton o Brifysgol Aberystwyth fod planhigion wedi eu defnyddio ar adeiladau ers miloedd o flynyddoedd, ond bod gwyddonwyr bellach yn fwy ymwybodol o'u nodweddion ffisegol a chemegol, a bod mwy o dechnegau prosesu ar gael.

"Mae'n agor drysau i lawer o gyfleoedd," dywedodd.

"Yn y dyfodol, fe allen ni fod yn defnyddio paneli miscanthus i adeiladu tai, ac fe allen ni gynhyrchu deunydd insiwleiddio a ffeibrfyrddau."