Tanau gwair bwriadol wedi haneru mewn nifer

Rhondda Cynon Taff
Image caption Diffoddwyr yn delio â thân yn Rhondda Cynon Taf yn 2015

Mae nifer y tanau gafodd eu cynnau'n fwriadol yng Nghymru wedi haneru diolch i gyfuniad o waith addysgu a thywydd gwael, medd ffigyrau newydd.

Cafodd 1,318 o danau gwair eu cynnau'n fwriadol yn 2016-17 yn ôl ystadegau blynyddol Llywodraeth Cymru, o'i gymharu â 2,603 yn y flwyddyn flaenorol.

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod hyn yn dystiolaeth o waith caled y gwasanaethau brys.

Bu cwymp hefyd yn nifer y tanau sy'n effeithio ar hen adeiladau gwag a pheiriannau, a hynny i'r lefel isaf erioed o 4,542 yn 2016-17.

Fe ddaw'r newid yn dilyn mis Ebrill gwlyb iawn, ond hefyd wedi i 96,000 o ddisgyblion ysgol gynradd gael gwersi gan yr heddlu a diffoddwyr tân am y peryglon o gynnau tanau gwair yng Nghymru.

Ym mis Ebrill 2015 cafodd plant mor ifanc â 11 oed eu harestio wedi i gannoedd o danau ddinistrio erwau o dir yn ne Cymru.


Mae'r adroddiad tân blynyddol yn dangos bod:

  • Nifer y tanau yng Nghymru wedi gostwng o 56% yn y 10 mlynedd diwethaf, ac o 11% yn 2016-17 o'i gymharu â 2015-16;
  • Rhwng Ebrill 2016 a Mawrth 2017 cafodd criwiau tân Cymru eu galw i 36,790 o ddigwyddiadau, sydd 1% yn uwch na'r flwyddyn flaenorol;
  • Dros yr un cyfnod bu farw 19 o bobl mewn tanau yng Nghymru ac fe gafodd 621 eu hanafu;
  • Blaenau Gwent oedd â'r nifer uchaf o danau bwriadol (84%), gyda Cheredigion â'r canran isaf (9%) o danau yn rhai bwriadol;
  • Mae nifer y galwadau ffug i'r gwasanaeth tân wedi gostwng yn ddramatig o 3,484 yn 2001-02 i 441 y llynedd.

Mae'r adroddiad yn dweud bod y nifer uchaf o danau bwriadol yn cael eu cynnau ym mis Ebrill, ond yn Ebrill eleni fe gafodd diffoddwyr eu galw i 324 o danau gwair - y nifer isaf am fis Ebrill ers i gofnodion ddechrau.

Hwyrach bod y tywydd wedi bod yn rhannol gyfrifol am hynny, wrth i 150mm yn fwy o law ddisgyn o'i gymharu ag Ebrill 2015.

Dywedodd Mydrian Harries o Wasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru fod cynnau tanau'n fwriadol yn peryglu bywydau'r gwasanaethau brys ac yn gwastraffu amser ac adnoddau gwerthfawr.

Image copyright @JohnBulpin59/Twitter
Image caption Tân yn Ynyshir, Rhondda Cynon Taf

"Dros y degawd diwethaf ry'n ni wedi cael cryn lwyddiant yn lleihau nifer ac effaith tanau bwriadol o fewn ein cymunedau," meddai.

"Ond rwy'n credu y gallwn gyflawni mwy.

"Drwy gydweithio gydag asiantaethau eraill a'n cymunedau, ein nod yw annog newid diwylliannol lle mae cynnau tanau'n fwriadol yn cael ei weld fel rhywbeth sy'n annerbyniol yn gymdeithasol gan bawb."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru, sydd â chyfrifoldeb am y gwasanaethau tân yng Nghymru: "Ynghyd â'n tri gwasanaeth tân ac achub a'r heddlu, rydym wedi gweithio'n galed iawn i leihau'r achosion o danau gwair yn cael eu cynnau'n fwriadol.

"Mae'n dysteb i'r gwaith yma ein bod nawr yn gweld canlyniad mor bositif.

"Ni fyddwn yn gorffwys ar ein rhwyfau, a byddwn yn parhau i weithio hyd eithaf ein gallu i leihau'r math yma o dân."