Un tro, yn y Bala...

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Ffilm Trebor Roberts am anghenfil Llyn Tegid, 1981

Mae llawer wedi gobeithio profi fod y chwedl am anghenfil Llyn Tegid yn wir a bellach mae ffilm o'r bwystfil o'r Bala wedi dod i'r fei ar Facebook!

Ond ffilm ffuglen ydy hi, ac actor sy'n portreadu'r bwystfil.

Mae'n un o ffilmiau amatur Trebor Roberts o Gerrigydrudion sydd wedi gweld golau dydd eto ers cael ei ffilmio'n wreiddiol yn 1981.

Fe wnaeth o gynhyrchu cyfres o ffilmiau yn y saithdegau a'r wythdegau gyda'i gamera Super 8 a chast o actorion lleol.

Roedd yn eu dangos mewn neuaddau pentref yn ardal Penllyn ac Uwchaled ond mae wedi dechrau eu rhannu ar Facebook wedi i bobl ei holi am gael eu gweld eto.

Yn ogystal â'r ffilm am anghenfil Llyn Tegid mae Trebor Roberts wedi rhannu ei ffilm am ladrad banc yng Ngherrigydrudion.

Enillodd y ffilm honno wobr gyntaf yn Eisteddfod Machynlleth 1981 ond wnaeth yr Eisteddfod ddim ei dangos yn gyhoeddus ar y pryd.

Mae'r ffilm honno'n cynnwys ras mewn car Capri, tractor yn rhwystro'r ffordd, dau garfan yn saethu at ei gilydd mewn cae a chosb i'r lleidr fyddai ddim allan o'i le mewn pennod o Game of Thrones - er yn gwbl Gymreig ar yr un pryd.

Mae ganddo ffilm Western o'r enw'r Gwylliaid hefyd a bydd ei unig ffilm Saesneg yn cael ei rhannu cyn hir.

Dylanwad Sergio Leone

"Ches i erioed hyfforddiant, jest fod gen i ddiddordeb," meddai Trebor Roberts.

"Dwi'n meddwl mai gweld ffilm ddu a gwyn pan oeddwn i yn yr ysgol wnes i ac ro'n i wedi sodro ar y syniad ac eisiau gwneud ffilmiau wedyn.

"Mi wnes i brynu cylchgronau yn ymwneud â ffilmiau wedyn ac ro'n i'n cael fy nylanwadu wrth fynd i'r sinema yn y Bala neu'r Rhyl."

Image caption Once Upon a Time in the West: y clasur a ysbrydolodd Trebor Roberts

Sergio Leone, cyfarwyddwr Eidalaidd ffilmiau Sbaghetti Western fel Once Upon a Time in the West ydy ei ysbrydoliaeth fwyaf, ffilm a wnaeth "argraff aruthrol" arno.

Ond doedd ganddo ddim mo'r amser na'r adnoddau i greu ffilmiau tebyg iddo meddai Trebor

"Comedïau ydyn nhw," meddai Mr Roberts "ac mae'r syniadau'n cracyrs!

"Roeddwn i'n gwneud comedi yn bennaf achos os eith rhywbeth o'i le, wel comedi ydio, dio ddim byd siriys ac mae'n haws gwneud rhywbeth efo fo."

Trebor oedd yn gwneud y sgriptio, cyfarwyddo a'r gwaith camera ac roedd na bwysau aruthrol arno oherwydd hynny meddai, yn enwedig am fod rhaid gorffen y ffilmiau mewn diwrnod.

Oherwydd hynny, byrfyfyr yw llawer o'r ddeialog.

"Roedden ni'n cael llinellau sy'n bwysig i gynnal y stori wedyn mae yna lot o adlibio gan yr actorion," meddai.

"Doedd byth amser i wneud sgript iawn - mae actorion amatur yn gweithio bob dydd ac ro'n i'n gweithio saith diwrnod yr wythnos yr adeg hynny ac yn cymryd dydd Sul i ffwrdd i wneud ffilm."

Roedd yn rhedeg busnes teiars ar y pryd ond roedd yn rhaid iddo gael gweithio ar ffilm bob hyn a hyn.

"Roedd rhaid imi gael y fix!," meddai.

Wedi profi'r dyfroedd ar dudalen Facebook ei nith, mae Trebor Roberts bellach wedi creu ei dudalen ei hun a bydd yn rhannu mwy o ffilmiau arni dros y misoedd nesaf.

Mae ganddo hefyd sgript yn y drôr ers 10 mlynedd felly pwy a ŵyr nad oes ffilm newydd sbon arall ar y gweill?

Pynciau Cysylltiedig