Pobl o leiafrifoedd ethnig 'â mwy o ffydd yn yr heddlu'

olion bysedd

Mae gan bobl o leiafrifoedd ethnig yng Nghymru fwy o ffydd yn yr heddlu er eu bod nhw'n fwy tebygol o ddioddef trosedd na pherson gwyn.

Dywedodd 22% o'r bobl sydd "ddim yn wyn" gafodd eu holi mewn arolwg eu bod wedi dioddef trosedd, o'i gymharu â dim ond 15% o bobl gwyn.

Roedd lleiafrifoedd ethnig hefyd bron i ddwywaith yn fwy tebygol o deimlo eu bod yn debygol o ddioddef trosedd.

Cafodd dros 10,000 o bobl ar draws Cymru eu holi fel rhan o'r arolwg.

'Gwybodaeth bwysig'

Mae'r ymchwil yn rhan o archwiliad gan Lywodraeth y DU i wahaniaethau hil, wnaeth ddatgelu yn gynharach yn y mis fod pobl groenddu yng Nghymru yn llawer mwy tebygol o gael eu harestio na phobl o unrhyw dras arall.

Yn ardal Heddlu Dyfed Powys mae pobl ddu saith gwaith yn fwy tebygol o gael eu harestio na phobl gwyn. Maen nhw bedair gwaith yn fwy tebygol o gael eu harestio yng Ngogledd Cymru, a thair gwaith yn fwy tebygol yng Ngwent a De Cymru.

Wedi i'r data gael ei ryddhau fe wnaeth y Prif Weinidog Theresa May annog cyrff cyhoeddus i "esbonio neu newid" unrhyw wahaniaethau yn y ffordd roedden nhw'n trin gwahanol hiliau.

Cafodd yr arolwg newydd, oedd yn edrych ar "erledigaeth, hyder yn yr heddlu ac ofn ynglŷn â throseddu" ac yn cymharu hil, oedran, rhyw, incwm teuluol a statws economaidd, ei gynnal dros gyfnod o ddwy flynedd o fis Mawrth 2014.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae'r arolwg yn awgrymu fod troseddau yn fwy tebygol o gael eu cyflawni yn erbyn pobl o leiafrifoedd ethnig na phobl croenwyn

Ar draws Cymru fe wnaeth 16% o oedolion croenwyn ddweud eu bod yn teimlo'n debygol y gallai trosedd gael ei gyflawni yn eu herbyn, o'i gymharu â 30% ymysg pobl sydd ddim yn wyn.

Ond roedd llai o bobl gwyn - 73% - yn dweud eu bod yn "hyderus ar y cyfan" yn eu heddlu lleol, o'i gymharu â 79% o bobl o leiafrif ethnig.

Dywedodd y Dirprwy Brif Gwnstabl Jeremy Vaughan o Heddlu De Cymru: "Mae'r wybodaeth yma'n bwysig iawn i ni achos mae'n ein helpu ni i graffu ar beth sy'n gweithio'n dda a ble mae angen gwella."

Ychwanegodd Greg George, Pennaeth Uned Amrywiaeth Heddlu Gogledd Cymru: "Rydyn ni'n cydnabod canfyddiadau'r adroddiad yma ac yn deall pwysigrwydd sicrhau bod holl gymunedau gogledd Cymru'n teimlo'n hyderus yn adrodd materion i Heddlu Gogledd Cymru, ac y bydd ymchwiliad llawn a manwl yn cael ei gynnal."

Image copyright Heddlu Gwent
Image caption Dywedodd Jeff Cuthbert y byddai'n dwyn y prif gwnstabl i gyfrif am y ffordd mae Heddlu Gwent yn gwasanaethu

Dywedodd Comisiynydd Heddlu a Throsedd Gwent, Jeff Cuthbert fod gan y llu "ddyletswydd i drin pawb yn briodol beth bynnag eu hil, diwylliant neu grefydd", a bod pob aelod o staff yn ymwybodol o hynny.

"Fe allaf eich sicrhau y byddaf yn trafod y patrymau hyn â'r prif gwnstabl, a byddaf yn gweithio ochr yn ochr ag e i edrych ar unrhyw ffactorau sy'n achosi newidiadau fel bod modd i ni barhau i sicrhau fod Gwent yn le saff i bawb fyw a gweithio."

Dywedodd Iolanda Viegas, cydlynydd Cyngor Hil Cymru yn y gogledd: "Er mwyn cryfhau ein perthynas â Heddlu Gogledd Cymru, yn ddiweddar fe ddechreuon ni gynnal gweithdai cyson, megis 'Paned efo Plismon'.

"O ganlyniad mae pobl yn ein cymuned eisoes yn teimlo'n fwy hyderus wrth adrodd am droseddau casineb. Doedd hynny ddim wastad yn wir yn y gorffennol."

Mae Maria (nid ei henw iawn) yn 43 ac yn byw yng ngogledd Cymru. Fe symudodd i'r DU o Sao Tome aPrincipe, ynysoedd oddi ar arfordir gorllewin Affrica, yn 2007 er mwyn "chwilio am fywyd gwell". Mae ganddi chwech o blant, rhwng wyth a 29 oed, ac mae'n gweithio llawn amser mewn ffatri.

"Mae profiad fy nheulu i â heddlu'r wlad yma wedi bod yn negatif iawn. Fe symudon ni i stad o dai yng ngogledd Cymru bedair blynedd yn ôl, a ni oedd yr unig deulu du yn y cyffiniau.

"O'r diwrnod cyntaf fe gawson ni ein targedu gan bobl leol a'r heddlu. Os oedd 'na unrhyw drwbl, ni fyddai'n cael y bai.

"Fe aeth pethau mor wael, ar un adeg roedd swyddogion yn galw bob nos. Roeddwn i'n teimlo fel ein bod ni'n cael y bai am bob problem ar y stad, dim ond am mai ni oedd yr unig rai â lliw croen gwahanol.

"Mae pob un ohonom yn gyson wedi dioddef o droseddau casineb, ond pan dwi wedi bod i fy swyddfa heddlu lleol i'w hadrodd, ddaeth dim byd o'r un o'r cwynion.

"Felly na, mae'n ddrwg gen i ddweud nad oes gen i unrhyw ffydd yn yr heddlu. Dwi'n ei chael hi'n anodd deall sut all cymaint o bobl o leiafrifoedd ethnig ddweud fod ganddyn nhw ffydd yn y llu heddlu."

Pynciau Cysylltiedig