Rhybudd Jones am gytundebau masnach â gwledydd tlotach

defaid bannau brycheiniog Image copyright Getty Images
Image caption Gallai cytundebau masnach rydd effeithio ar amaeth yng Nghymru, yn ôl Carwyn Jones

Ni ddylai Prydain wneud cytundebau masnach â gwledydd ag incymau is na nhw yn dilyn Brexit, yn ôl y Prif Weinidog Carwyn Jones.

Roedd Mr Jones yn siarad yn dilyn cyfarfod ag Ysgrifennydd Masnach Ryngwladol Llywodraeth y DU, Liam Fox ddydd Gwener.

Dywedodd y prif weinidog na ddylai cytundeb masnach rydd danseilio diwydiant ffermio Cymru, na chaniatáu dur rhad i mewn i'r DU.

Dywedodd Dr Fox wrth BBC Cymru fod angen i'r DU fasnachu rhywfaint gyda marchnadoedd rhyngwladol sy'n tyfu.

Symud swyddi

Mae Llywodraeth y DU yn ceisio dod i gytundebau masnach newydd â gwledydd y tu hwnt i'r UE yn dilyn Brexit.

Yn ôl y rheiny oedd o blaid gadael yn y refferendwm, byddai'n well i Brydain pe bai modd trafod cytundebau masnach y tu allan i'r Undeb Ewropeaidd - rhywbeth nad oes modd i aelodau'r UE wneud.

Ond dywedodd Mr Jones: "Beth allwn ni ddim ei gael yw cytundebau masnach rydd sydd yn dod â nwyddau rhatach i Brydain ond yn golygu ein bod ni'n colli swyddi i lefydd eraill.

"Os 'dych chi'n dod i gytundeb masnach gyda gwlad sydd â lefel incwm is neu gyflogau llawer is na chi, 'dych chi'n gwahodd cwmnïau i symud swyddi i'r wlad honno.

Image caption Mae Carwyn Jones yn credu y gallai cytundebau masnach rydd arwain at golli swyddi

"Fe welon ni hynny i raddau pan wnaeth y gwledydd Ewropeaidd newydd ymuno 17, 18 mlynedd yn ôl.

"Mae Mecsico wedi gweld twf economaidd sydyn ond mae llawer o'r swyddi hynny wedi symud o America i Fecsico achos bod pobl yn cael eu talu llai yno.

"Nid dyna'r math o gytundeb masnach rydd sydd ei angen arnom ni.

"Mae'n iawn i chi gael cytundeb masnach rydd, ond mae'n rhaid iddo fod gyda gwlad sydd yn eithaf tebyg i chi o ran incwm."

'Mwy o ryddid'

Ychwanegodd y prif weinidog na fyddai fyth yn "cefnogi cytundeb fyddai'n caniatáu dod â dur rhatach i'r DU".

Dywedodd hefyd: "Fydden i ddim yn cefnogi cytundeb fyddai'n tanseilio beth mae'n ffermwyr yn ei gynhyrchu, ac ar yr un pryd yn tanseilio'u mynediad i farchnad sengl yr UE ar yr un termau."

Image copyright PA
Image caption Pryder arall gan Mr Jones yw y gallai mwy o ddur rhad gael ei fewnforio i'r DU

Fe wnaeth Liam Fox ac Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns gyfarfod â phobl o'r diwydiant llaeth ddydd Gwener i drafod cyfleoedd masnachu yn y dyfodol.

Yn dilyn y cyfarfod dywedodd Dr Fox ei fod am weld "cytundeb hollol agored a chynhwysfawr gyda'r Undeb Ewropeaidd" ac y byddai hynny o fudd i bawb.

"Mae'r cytundeb masnach sydd gyda ni a'r Undeb Ewropeaidd yn wahanol iawn i'r rhan fwyaf o gytundebau," meddai.

"Yn y rhan fwyaf o drafodaethau masnach fe fydden ni'n dechrau gyda rhywfaint o bellter ac yn ceisio lleihau hynny er mwyn cyrraedd sefyllfa newydd.

Image caption Mae angen i'r DU chwilio am farchnadoedd newydd i fasnachu â nhw, yn ôl Liam Fox

"Yn yr Undeb Ewropeaidd does gennym ni ddim tollau yn barod, ac mae hafaledd llwyr o ran rheolau.

"Yr unig beth all ddigwydd yw ein bod ni'n aros yr un peth neu'n symud i ffwrdd ychydig. Dydyn ni ddim eisiau symud i ffwrdd."

Ychwanegodd: "Rydw i eisiau gweld mwy o ryddid masnach, rydyn ni eisiau gweld masnachu byd eang yn tyfu achos mae wedi bod yn araf iawn dros y blynyddoedd diwethaf, ac mae angen i ni fasnachu rhywfaint gyda'r marchnadoedd hynny sy'n tyfu."