Cyn-ymchwilydd yn honni iddi gael ei haflonyddu

Sian Powell
Image caption Yn ôl Sian Powell, fe wnaeth sylwadau yn y gweithle ei gwneud hi'n anghyfforddus

Mae cyn-ymchwilydd yn y Cynulliad yn dweud bod aelod etholedig wedi ymddwyn yn amhriodol tuag ati tra'r oedd hi'n gweithio yno.

Dywedodd Sian Powell wrth raglen Taro'r Post ar BBC Radio Cymru bod un aelod - nad oedd hi'n gweithio iddo - wedi "gafael yn fy wyneb i a 'nhynnu i tuag ato er mwyn rhoi sws i mi".

Dydy'r honiadau ddim yn cyfeirio at AC oedd hi'n gweithio iddo, nac at y diweddar Carl Sargeant, a fu farw'r wythnos diwethaf.

Mae'n dweud nad oedd hi'n gwybod at bwy i droi yn sgil yr ymddygiad.

Ms Powell yw'r diweddara' i siarad yn gyhoeddus am honiadau o aflonyddu rhywiol o fewn y byd gwleidyddol ym Mae Caerdydd a San Steffan.

Mewn datganiad, dywedodd y Cynulliad eu bod yn "adolygu ein gweithdrefnau ar gyfer adrodd ynghylch cwynion o'r fath".

Ddiwedd y mis diwethaf, dywedodd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, bod angen "gwneud yn siŵr bod trefn gadarn yn ei lle" i ddelio â chwynion pobl.

Sylwadau am ferched

Cafodd y cyfweliad â Ms Powell ei recordio cyn marwolaeth Carl Sargeant.

Yn ôl Ms Powell, fe benderfynodd siarad am ei phrofiad gan ei bod hi'n awyddus i sicrhau nad ydy pobl ifanc sy'n cychwyn ar yrfa yn y byd gwleidyddol nawr yn profi'r hyn a brofodd hi ar ddechrau ei gyrfa.

Dywedodd bod tri achlysur pan wnaeth ymddygiad yn y gweithle iddi deimlo'n anghyfforddus yn y gweithle:

  • Sylwadau tuag ati'n dweud ei bod hi'n "lyfli cael merched ifanc yn gweithio yma";
  • AC yn dod i mewn i'w swyddfa a "gafael yn fy wyneb i a 'nhynnu i tuag ato er mwyn rhoi sws i mi";
  • AC yn "gofyn i mi ddod mewn i'w swyddfa fo" gan ddweud: "'Stedda' fan'na, paid â deud dim byd, dwi jyst isio sbïo arna' ti".

Dywedodd ei bod hi'n gwybod bod yr hyn a ddigwyddodd yn "rhyfedd" ond doedd hi ddim yn gwybod beth i'w wneud, nac at bwy i droi.

"Es i i sôn wrth aelod arall o staff oedd 10 mlynedd yn hŷn na fi, a lwcus iddi hi fynd i sôn wrth aelod cynulliad arall wnaeth gamu mewn a chael gair efo fo a d'eud 'paid â siarad efo Sian fel hyn eto'".

Image caption Dywedodd Ms Powell nad oedd hi'n sicr at bwy allai hi droi

Ychwanegodd Ms Powell ei bod hi'n teimlo bod yna ddiffyg proses swyddogol ar gyfer delio â materion o'r fath yn y Cynulliad.

"Dwi'n meddwl y dylsa fo gael ei wneud yn amlwg os mai at y blaid, at y Cynulliad neu at ryw fwrdd allanol ddylsa fod cwynion fel hyn yn digwydd…

"Be' sy'n anodd yn benodol o ran gweithio efo aelodau etholedig yn y cyd-destun gwleidyddol sydd ohoni [yw] does neb yn gwybod pryd fydd 'na etholiad arall yn mynd i fod ac felly os ydy'r aelod yna'n colli ei sedd, ti'n colli dy swydd.

"Ti'n gobeithio bod y blaid yn mynd i dy roi di efo aelod cynulliad arall, ond ti'n poeni, os ti'n mynd i dd'eud rhywbeth, does 'na'r un aelod cynulliad arall yn mynd i fod isio dy gymryd di".

Mae hi hefyd wedi'i siomi gyda'r sylw diweddar bod ymddygiad o'r fath yn cael ei dderbyn yn y gorffennol gan ei fod o'n gyfnod gwahanol.

"Doedd o ddim; oeddan ni jyst yn gorfod derbyn y peth achos doedd 'na ddim byd i'w wneud am y peth."

Agweddau yn newid?

Penderfynodd Sian siarad am y peth gan ei bod hi wedi anfon newyddiadurwyr ifanc ar brofiad gwaith i'r Cynulliad fel rhan o'i gwaith fel darlithydd ym Mhrifysgol Caerdydd) .

"Mae o yng nghefn dy feddwl di pan ti'n gyrru nhw yno - 'gosh, gobeithio bo' nhw ddim yn dod 'nôl efo'r math o straeon oedd gen i.'"

Ychwanegodd: "Dwi'n gobeithio eu bod nhw'n ddigon cryf i allu delio efo'r peth heb deimlo rhyw fath o embaras neu eu bod nhw wedi gwneud rhywbeth o'i le."

Ond mae Sian yn gobeithio bod agweddau yn newid, a bod yna ddymuniad gwleidyddol erbyn hyn i newid y diwylliant yn y Cynulliad.

'Ni ddylai neb ddioddef'

Dywedodd llefarydd ar ran y Cynulliad: "Mae gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru bolisïau ar waith ar gyfer ymdrin ag ymddygiad amhriodol Aelodau a staff, ond nid ydym yn tybio bod y diwylliant hwn bob amser wedi cael ei gadarnhau. Ni ddylai neb ddioddef aflonyddu o unrhyw fath wrth gyflawni eu gweithgareddau o ddydd i ddydd.

"Rydym yn adolygu ein gweithdrefnau ar gyfer adrodd ynghylch cwynion o'r fath, ac ymchwilio iddynt, ar hyn o bryd, a byddwn yn gwneud datganiad pellach ar hyn maes o law.

"Rhaid inni sicrhau bod unrhyw un sy'n teimlo eu bod yn destun ymddygiad diangen neu amhriodol yn teimlo'n hyderus i adrodd am eu profiadau, gan wybod y bydd unrhyw gwynion yn cael eu hymchwilio'n drylwyr a theg."

Straeon perthnasol