Carcharu benthycwr arian anghyfreithlon

Llys y Goron Caerdydd

Mae benthycwr arian anghyfreithlon a gododd gyfraddau llog o hyd at 788 miliwn y cant wedi cael dedfryd o dair blynedd a hanner o garchar yn Llys y Goron Caerdydd.

Roedd Robert Sparey, 55 oed o Gaerffili, yn hawlio budd-daliadau anabledd ac yn casglu arian gan gwsmeriaid mewn car wedi ei addasu ar gyfer yr anabl.

Roedd o wedi pledio'n euog i gyhuddiadau o fenthyca arian yn anghyfreithlon dros 20 mlynedd a gwerthu tybaco ffug.

Cafodd hefyd ei ddedfrydu am geisio gwyrdroi cwrs cyfiawnder ar ôl pwyso ar dystion i roi tystiolaeth ffug ar ôl i'r heddlu ei arestio.

Clywodd y llys ei fod wedi mynd â rhai dioddefwyr i lys sifil, gan honni bod 'ffrindiau' wedi methu ad-dalu benthyciadau.

Mae'r awdurdodau wedi cofnodi 166 o ddioddefwyr.

Mewn un achos, fe gododd £475 ar rywun am fenthyg £350 am gyfnod o ddeuddydd - cyfradd sy'n cyfateb i APR (Annual Percentage Rate) o 788,000,000 %.

'£10,000 mewn bag plastig'

Dywedodd Tim Evans, yr erlynydd ar ran Uned Benthyca Arian Anghyfreithlon Cymru, bod dioddefwyr mewn achosion o'r fath yn fregus, ac yn meddwl am y benthycwr fel ffrind cyn i'r gwir sefyllfa ddod yn amlwg.

O'r cofnodion sydd wedi dod i'r fei sydd ond yn berthnasol i'r ddwy neu dair blynedd diwethaf, yr amcangyfrif oedd bod £264,405 yn ddyledus.

£183,991 oedd cyfanswm y benthyciadau, ac roedd disgwyl taliadau llog ar ben hynny o £61,839.

Dywedodd Mr Evans bod tystiolaeth ei fod yn gosod telerau ar hap.

Cafodd ei weld gan un tyst gyda bag plastig ag ynddo 'o gwmpas £10,000' mewn arian parod.

Pan gafodd Sparey ar arestio, daethpwyd o hyd i gardiau cofnodi benthyciadau ynghyd â nifer o ffonau symudol yn cynnwys negeseuon gan ddioddefwyr yn cadarnhau'r hyn roedd o'n ei wneud.

'Oergell oedd ei sêff'

Clywodd y llys bod ganddo asedau gwerth bron £43,000 gan gynnwys carafan a dwy oriawr Rolex, er ei fod heb ennill cyflog ers 1990 ac yn byw mewn tŷ cyngor.

Dywedodd Mr Evans ei fod yn cadw arian mewn oergell, gan dynnu coes mai dyna oedd ei sêff.

Wrth ddedfrydu Sparey, dywedodd y Barnwr Eleri Rees ei fod wedi manteisio ar rai o bobl mwyaf bregus cymdeithas oedd heb unlle arall i droi, gan fygwth trais mewn rhai achosion.

Mae disgwyl gwrandawiad yn y misoedd nesaf i benderfynu faint o arian y dylai Sparey ad-dalu o'r hyn a gafodd o ganlyniad i'w droseddau.

Clywodd y llys ei fod yn debygol o golli ei gartref, a bod ei iechyd mor wael mae mewn perygl o gael trawiad ar y galon.

Straeon perthnasol