Ceidwadwyr yn addo adfer cynllun Hawl i Brynu

Tai Image copyright PA

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn dweud y byddan nhw'n adfer y cynllun Hawl i Brynu yng Nghymru.

Daw'r addewid cyn dadl yn y Senedd ddydd Mawrth ar ddiddymu'r ddeddf oedd yn caniatáu i denantiaid cartrefi cymdeithasol brynu eu heiddo ar ôl byw yno am bum mlynedd.

Mae disgwyl i'r mesur gael ei basio gyda chefnogaeth ACau Llafur a Phlaid Cymru, ac i'r ddeddf newydd ddod i rym cyn etholiad y Cynulliad yn 2021.

Dywedodd David Melding AC, llefarydd tai a chynllunio'r Ceidwadwyr bod "heddiw'n ddiwrnod trist i Gymru" a'u bod yn "yn disgwyl colli'r bleidlais wrth wrthwynebu'r mesur yma."

'Eithriadol o lwyddiannus'

Ychwanegodd bod "polisi Hawl i Brynu wedi bod yn eithriadol o lwyddiannus ar draws y DU, gan ymateb i ddyheadau'r bobl ar y cyflogau lleiaf i brynu eu cartrefi eu hunain."

Dywedodd mai "diffyg cyflenwad yng Nghymru sydd i gyfrif am y problemau o fewn y farchnad dai, yn hytrach na'r 300 neu 400 o gartrefi sy'n cael eu gwerthu ar hyn o bryd dan y polisi Hawl i Brynu."

Wrth addo adfer y polisi, mae'r mesurau mae'r Ceidwadwyr yn eu hystyried yn cynnwys gwarchod arian a godwyd dan y cynllun a'i ail-fuddsoddi yn stoc Cymru o dai cymdeithasol.

Syniad arall yw atal ymgeision i brynu tŷ cymdeithasol newydd nes bod yr eiddo wedi cael ei ddefnyddio gan denantiaid am nifer penodol o flynyddoedd.

Roedd ACau Ceidwadol wedi ceisio gohirio'r broses o ddiddymu'r cynllun gan ddadlau y dylai tenantiaid gael o leia' dwy flynedd i wneud cais i brynu eu tai wedi i'r ddeddf newydd ddod i rym, yn hytrach na'r 12 mis roedd gweinidogion Llywodraeth Cymru wedi'i gynllunio.

Ond cafodd yr holl welliannau i'r mesur eu gwrthod yn y Senedd fis Tachwedd.

Ers i lywodraeth Geidwadol Margaret Thatcher gyflwyno'r polisi yn 1980, mae tua 139,000 o denantiaid yng Nghymru wedi prynu'u cartrefi oddi wrth gynghorau a chymdeithasau tai.

Mae chwech o gynghorau sir Cymru - Ynys Môn, Caerdydd, Sir Gâr, Sir Ddinbych, Sir y Fflint ac Abertawe - eisoes wedi gohirio'r hawl i brynu yn eu hardaloedd.