Prifysgol yn helpu darogan datblygiad tebygol cyffuriau

Tabledi Image copyright Getty Images

Mae gwyddonwyr yng Nghymru wedi helpu datblygu techneg sy'n symleiddio'r broses o gynhyrchu cyffuriau newydd a darganfod os gallan nhw fod yn aneffeithiol neu hyd yn oed yn niweidiol.

Dywedodd Dr Niek Buurma o Brifysgol Caerdydd y bydd y gwaith "anhygoel" yma'n cyflymu'r gwaith o gynhyrchu cyffuriau newydd diogel.

Cafodd y gwaith ymchwil ei wneud ar y cyd â gwyddonwyr ym Mhrifysgol John Moores Lerpwl, ac mae'r manylion yn cael eu cyhoeddi yng nghylchgrawn cemeg Angewandte Chemie.

O ganlyniad mae'r ymchwilwyr yn gallu adnabod moleciwlau sy'n annhebygol o allu glynu yn y ffordd arferol gyda phroteinau neu ensymau yn y corff.

Algorithm

Fe ddatblygodd ymchwilwyr algorithm i brofi adwaith tebygol cyfansoddion cemegol cyffuriau wrth iddyn nhw gael eu datblygu.

Dywedodd Dr Buurma, prif awdur yr astudiaeth: "Rydym yn credu y bydd yr asesiad risg yma yn ei gwneud hi'n bosib cynhyrchu meddyginiaeth fwy diogel trwy helpu'r diwydiant fferyllol weld yn gyflym pa feddyginiaethau sy'n debygol o fethu wrth gael eu datblygu, a chanolbwyntio ar rai sy'n fwy tebygol o weithio."

Image caption Dywedodd Dr Niek Buurma - prif awdur yr astudiaeth - bod y gwaith "anhygoel"

Dywedodd gwyddonwyr fod cyfansoddion wedi'r broses dan sylw yn edrych yr un fath â'i gilydd o ran strwythur, ond yn ddrych-ddelweddau o'i gilydd mewn gwirionedd.

Mae'r cyfansoddion yn atal rhai cyffuriau rhag glynu yng nghyrff pobl, ac o ganlyniad fe allan nhw wneud niwed yn hytrach na lles, neu ddim gwahaniaeth o gwbwl.

Enghraifft amlwg o'r hyn allai fynd o le yw'r cyffur thalidomide, oedd yn cael ei roi i ferched beichiog at salwch bore.

Roedd y cyffur yn gweithio'n dda i lonyddu cleifion, ond roedd fersiwn drych-ddelwedd y cyfansoddyn cemegol yn achosi namau difrifol i fabanod yn y groth.

Bydd yn bosib defnyddio'r dechneg newydd wrth ddatblygu unrhyw gyffuriau yn y dyfodol.

Pynciau Cysylltiedig