Gareth Wyn Jones: Galw am fwyta'n lleol cyn dadl feganiaeth

Gareth Wyn Jones
Image caption Mae Gareth Wyn Jones yn credu fod bwyta cig yn llawer mwy cynaliadwy na diet fegan

Mae disgwyl i ffermwr o Gymru ddweud bod angen parchu cig drwy "fwyta bwydydd yn eu tymor, a dewis cynnyrch sy'n lleol", mewn dadl ryngwladol am feganiaeth nos Iau.

Bydd Gareth Wyn Jones, ffermwr a darlledwr o Lanfairfechan, yn mynd benben â'r ymgyrchydd a newyddiadurwr George Monbiot yn y ddadl ym Mhrifysgol Rhydychen.

Mae'r digwyddiad blynyddol wedi ei drefnu'n rhan o Gynhadledd Ffermio Rhydychen, ac mae'n denu siaradwyr o'r byd gwleidyddol, amaethyddol ac amgylcheddol.

Yn y gorffennol mae Mr Monbiot wedi galw ar fwy o bobl i fyw fel feganiaid oherwydd effaith ffermio anifeiliaid ar yr amgylchedd.

'Rwtsh llwyr'

Fe fydd Mr Jones a Mr Monbiot yn dadlau gosodiad: "Erbyn 2100, rydym yn credu y bydd bwyta cig yn rhywbeth oedd yn perthyn i'r gorffennol."

Cyn y digwyddiad, dywedodd Gareth Wyn Jones mai "cydbwysedd ydy'r allwedd wrth ymdrin â materion fel hyn".

"Dwi'n derbyn mai dewis personol ydy o i'r bobl 'ma sy'n dewis byw fel feganiaid, ond yng nghanol yr holl sôn am fake news ar hyn o bryd, mae 'na lot o glwydda' yn cael eu dweud am gynhyrchu bwyd, a pha fwydydd sy'n iachus.

"Er enghraifft, mae rhai pobl wedi bod yn dweud fod bwyta bacwn yn waeth na smocio a ballu - rwtsh llwyr ydy pethau fel hyn."

Image caption Mae George Monbiot wedi dweud bod ffermio anifeiliaid yn cael effaith negyddol ar yr amgylchedd

Ychwanegodd bod "addysg yn allweddol bwysig" wrth drafod y mater.

"Ydyn nhw'n sylweddoli fod y llysiau 'ma i gyd angen gwrtaith i dyfu? Ac mae hwnnw yn dod gan y gwartheg!

"Ac mae angen tanwydd ar gyfer y cerbydau i gynaeafu'r cnydau, ac mae hynny yn llawer mwy niweidiol i'r amgylchedd na ffermio anifeiliaid siŵr."

Dywedodd Mr Jones fod ei deulu wedi bod yn ffermio ar y Carneddau ers cenedlaethau, ac y byddai'n "amhosib" tyfu cnydau ar y tir.

"Mi fyddai'n disgwyl i George sôn am ba mor anghynaladwy ydy cynnyrch anifeiliaid hefyd, ond mi fyddai'n ei ateb drwy ddweud nad oes 'na unrhyw beth mwy cynaliadwy na gwlân dafad."

'Gwastraffu gormod'

Ychwanegodd: "Er hyn, mae'n bwysig i ni gydnabod ein bod ni wedi mynd yn gymdeithas sy'n gwastraffu llawer gormod o fwyd, ac mae 'na gost amgylcheddol o gynhyrchu bwyd rhad.

"Mae angen i ni barchu cig a bwyd yn gyffredinol, a gwneud hynny drwy fwyta bwydydd yn eu tymor, a dewis cynnyrch sy'n lleol i ni."

Image copyright Getty/BBC

Mae George Monbiot yn gyfranydd cyson i bapur newydd y Guardian, ac mae ei erthyglau yn aml yn sôn am ei ddyheadau i weld mwy o bobl yn byw fel feganiaid.

Yn y gorffennol, mae wedi nodi ei bryderon am y tir sydd ei angen ar gyfer ffermio anifeiliaid o'i gymharu â thyfu llysiau.

Mae Cymru Fyw wedi gwneud cais am sylw gan Mr Monbiot cyn y ddadl.

Yn siarad ar y Post Cyntaf ddydd Iau, dywedodd Donna Thomas, sy'n aelod o fudiad Animal Aid ac yn cefnogi safbwynt George Monbiot, bod feganiaeth yn "defnyddio llai o dir, llai o ddŵr a llai o nwyon tŷ gwydr" na ffermio anifeiliaid.

Dywedodd hefyd bod "ffermio yn y wlad 'ma yn cynhyrchu llawer mwy o fethan na'r sector trafnidiaeth".

Ychwanegodd: "Efallai fod cig yn flasus ond mae ganddo ni fraint yn yr ardal orllewinol 'ma o'r byd da ni'n byw ynddi...

"Ond mae'n fraint i ni allu dewis be 'da ni isho fwyta."

Eleni, fe fydd Ysgrifennydd yr Amgylchedd a Materion Gwledig y DU, Michael Gove ymysg nifer o wleidyddion ac academyddion sy'n annerch y gynhadledd.

Gallwch glywed mwy am y ddadl ar fwletin amaeth Dei Tomos ar Radio Cymru.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol