Cyhuddo Llywodraeth y DU o dorri'r cod gweinidogol

san steffan

Mae Llywodraeth y DU wedi eu cyhuddo o dorri'r cod gweinidogol drwy ganiatáu i ddau o dîm Swyddfa Cymru fod yn aelodau o'r pwyllgor sy'n craffu ar yr adran.

Mae Chris Davies, AS Brycheiniog a Sir Faesyfed newydd gael ei benodi yn ysgrifennydd preifat i Stuart Andrew a'r Arglwydd Bourne, gweinidogion yn Swyddfa Cymru.

Mae'n dweud ei fod eisiau parhau yn aelod o'r pwyllgor, ond mae arweinydd Plaid Cymru yn San Steffan, ac aelod o'r pwyllgor dethol, Liz Saville Roberts, wedi dweud bod yna "wrthdaro buddiannau" o fod yn rhan o'r pwyllgor ac "na ddylai unrhyw un eistedd ar bwyllgor sy'n craffu ar waith eu hadran".

Nid Mr Davies yw'r unig un, mae Glyn Davies, AS Sir Drefaldwyn hefyd yn aelod o'r pwyllgor, er gwaetha'r ffaith ei fod yn ysgrifennydd seneddol preifat i Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns, ac mae Simon Hoare, AS Gogledd Dorset sy'n hanu o Gaerdydd, hefyd wedi'i benodi yn ysgrifennydd preifat i'r Ysgrifennydd Addysg.

Beth yw ysgrifenyddion seneddol preifat?

Mae ysgrifenyddion seneddol preifat (PPSs) yn gweithredu fel cyswllt y gweinidog gydag ASau, gan helpu'r llywodraeth i olrhain barn y meinciau cefn yn y Senedd.

Er nad ydyn nhw'n aelodau swyddogol o'r llywodraeth, nac yn cael tâl ychwanegol, mae'n rhaid iddyn nhw bleidleisio yn unol â'r llywodraeth ar bob achlysur ac mae disgwyl iddyn nhw osgoi beirniadu'r llywodraeth yn gyhoeddus.

Image caption Chris Davies AS (top chwith), Simon Hoare AS (top dde), Liz Saville Roberts AS (gwaelod chwith) a Glyn Davies AS (gwaelod dde)

Yn ôl y cod gweinidogol dyw PPSs "ddim wedi eu gwahardd o weithio ar bwyllgorau seneddol, ond fe ddylen nhw ymatal rhag unrhyw ymchwiliadau i mewn i adran eu gweinidog, ac fe ddylen nhw osgoi cysylltu eu hunain ag argymhellion sy'n feirniadol neu all achosi embaras i'r llywodraeth".

Mae Liz Saville Roberts yn cwestiynu sut mae modd i Chris Davies a Glyn Davies wneud hynny pan mai prif rôl y pwyllgor yw craffu ar waith Swyddfa Cymru.

Dywedodd: "Pwrpas pwyllgorau seneddol yw craffu ar waith adrannau'r llywodraeth.

"Mae'r Pwyllgor Materion Cymreig yn craffu ar waith Llywodraeth San Steffan mewn perthynas â Chymru - gwaith mae Swyddfa Cymru ac Ysgrifennydd Cymru ynghlwm ag o.

"Mae holl waith y Pwyllgor Materion Cymreig felly yn ymwneud â chraffu ar waith Swyddfa Cymru ac felly mae yna wrthdaro buddiannau i'r ASau hynny sy'n gweithio i Swyddfa Cymru ac yn aelodau o'r Pwyllgor Materion Cymreig."

Er gwaetha'r feirniadaeth, mae Glyn Davies AS yn dweud ei fod yn bwriadu parhau yn y ddwy rôl.

"Dwi'n bwriadu aros yn aelod o'r Pwyllgor Materion Cymreig a pharhau i weithio gydag Ysgrifennydd Cymru ar ystod o faterion Cymreig," meddai.

"Dwi hefyd yn edrych ymlaen at helpu Chris Davies AS i setlo fewn i'w rôl fel PPS gweinidogol.

"Dwi'n disgwyl y bydd penodiad Chris yn rhoi mwy o gyfle i mi gymryd rhan mewn dadleuon yn ymwneud â Chymru."

Dyw'r pwyllgor ddim yn ei chael yn hawdd canfod aelodau, ac mae'r ffrae ddiweddaraf yma yn dilyn beirniadaeth flaenorol nad oedd unrhyw fenywod ar y pwyllgor, ac am benodi aelodau o Loegr.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol