Gwrthbleidiau'r Senedd ar drothwy 'cyfnod newydd'

Adam Price

Mae'r gwrthbleidiau yn y Senedd ar drothwy "cyfnod newydd" o gydweithio er mwyn gwneud Llywodraeth Cymru'n atebol, yn ôl AC Plaid Cymru.

Dywedodd Adam Price wrth raglen Sunday Politics Wales y bydd y gwrthbleidiau'n debygol o gyd-dynnu mewn perthynas â nifer o faterion yn y dyfodol agos.

Er gwaetha'r ffaith bod gan y Llywodraeth, dan arweiniad Llafur, fwyafrif yn y Cynulliad, mae'r gwrthbleidiau wedi llwyddo i'w threchu'n ddiweddar mewn tair dadl roedden nhw wedi'u cyflwyno yn y Senedd.

Dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies, fis diwethaf eu bod yn barod i gydweithio gyda phleidiau eraill.

Ac mae arweinydd UKIP yng Nghymru, Neil Hamilton, yn dweud ei fod yn barod i gydweithio hyd yn oed petai angen "pleidleisio dros bethau nad ydwyf yn credu ynddyn nhw yn y bôn, ond sy'n well na'r dewisiadau eraill"

Daeth Plaid Cymru â chytundeb i gydweithio gyda'r Llywodraeth Lafur i ben fis Hydref, ddyddiau'n unig cyn cytuno i gefnogi cyllidebau'r weinyddiaeth ar gyfer2018-19 a 2019-20.

'Nid gwrthwynebu er mwyn gwrthwynebu'

"Rwy'n meddwl ein bod yn dechrau ar gyfnod newydd nawr," dywedodd Mr Price wrth y rhaglen

"Lle mae rheswm dilys i herio Llywodraeth Cymru, nid gwrthwynebu er mwyn gwrthwynebu, ond lle fydden ni ddim yn gwneud ein gwaith pe na bydden ni'n herio, yna rwy'n meddwl y bydden ni fwyfwy yn gweld ... cytundeb ar nifer fawr o faterion."

Un enghraifft o gydweithio gwrthbleidiol oedd pan wnaeth y Ceidwadwyr ac UKIP gefnogi arweinydd .

Image caption Cyfartal oedd y bleidlais wreiddiol i ethol Prif Weinidog wedi etholiad 2016 ar ôl i'r Ceidwadwyr ac UKIP gefnogi arweinydd Plaid Cymru yn hytrach na Carwyn Jones.

Fe gytunodd Plaid Cymru i gefnogi Carwyn Jones mewn ail bleidlais yr wythnos ganlynol.

Dywedodd Mr Hamilton ei fod wedi gobeithio y byddai'r bleidlais gyfartal wreiddiol "wedi cychwyn proses lle byddai'r gwrthbleidiau... yn gallu cael dylanwad sylweddol ar Lywodraeth Lafur Cymru."

"Fe gafodd Carwyn Jones ddihangfa funud olaf gan Plaid," dywedodd.

Er gwaethaf ymateb llugoer hyd yma gan Blaid Cymru ac UKIP i'w gynnig fis diwethaf i gydweithio, dywed arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig Andrew RT Davies ei fod yn dal yn barod i drafod gydag unrhyw blaid sy'n fodlon siarad gyda nhw.

"Does gen i ddim rhesymau ideolegol i beidio gallu cydweithio â phleidliau eraill yn y Cynulliad," dywedodd. "I mi, y rheswm ideolegol dros fethiant Cymru mewn 20 mlynedd o ddatganoli yw'r Blaid Lafur."

Image copyright Llywodraeth Cymru
Image caption Mae cynlluniau llwybr bosib ffordd osgoi'r M4 wedi hollti barn yn y Cynulliad.

Dywedodd Adam Price ei fod yn gobeithio y bydd modd i Blaid Cymru a'r Ceidwadwyr Cymreig gydweithio dros lwybr bosib ffordd osgoi'r M4.

Mae Plaid Cymru wedi cyflwyno dadl i'r Senedd ddydd Mercher ynglŷn â'r ffordd, gan alw am bleidlais ynghylch ariannu'r cynllun unwaith y bydd ymchwiliad cyhoeddus wedi dod i ben.

Er bod polisi'r ddwy blaid yn wahanol, dywedodd Mr Price eu bod yn gytûn "o bosib" y dylid cynnal pleidlais yn y Senedd wedi'r ymchwiliad cyhoeddus.

Ychwanegodd y gallai'r ddwy blaid "ddod o hyd i dir cyffredin hefyd gydag ambell rebel ar feinciau cefn y llywodraeth".

Mae'n hysbys bod rhai o aelodau meinciau cefn Llafur yn gwrthwynebu cynllun yr M4.

Fe fethodd y Blaid Lafur â sicrhau mwyafrif wedi etholiad 2016 ar ôl cipio 29 o'r 60 sedd.

Er iddyn nhw gynnwys dau aelod o bleidiau eraill yn y llywodraeth, mae absenoldebau ar ochor y llywodraeth yn golygu bod y gwrthbleidiau wedi ennill tair pleidlais ym mis Ionawr ar ôl cyflwyno dadleuon yn y Senedd.

Pynciau Cysylltiedig