Galw am ymchwiliad i gynnydd yng nghyfradd marwolaethau

ffigyrau marwolaeth Image copyright Getty Images

Mae yna alw am "ymchwiliad brys" i gyfraddau marwolaeth y Gwasanaeth Iechyd, wedi i 13% yn fwy o bobl na'r disgwyl farw yn ystod wyth wythnos gyntaf 2018.

Dangosodd ffigyrau gan Y Swyddfa Ystadegau Gwladol fod 5,841 o bobl wedi marw yng Nghymru yn ystod y cyfnod hwnnw, 675 yn fwy na'r cyfartaledd dros y pum mlynedd diwethaf.

Mae ymchwilwyr yn beio gohirio llawdriniaethau a'r pwysau ar y GIG, yn hytrach na'r ffliw a'r tywydd oer.

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod y ffigyrau'n cynrychioli "darlun cymhleth".

Galw am ymchwiliad

Yn ystod ail wythnos mis Ionawr, bu farw 809 o bobl yng Nghymru - y nifer uchaf mewn un wythnos ers 2015.

Mae'r cynnydd o 13.1% yn uwch na'r cynnydd yn Lloegr, lle bu 12.2% yn fwy o fawolaethau annisgwyl, ond mae'n llawer llai na'r sefyllfa yn yr Alban, lle bu cynnydd o 36.4%.

Mewn erthygl olygyddol yng nghylchgrawn y British Medical Journal, galwodd yr ymchwilwyr Lucinda Hiam a Danny Droling am ymchwiliad brys.

"Roedd y tywydd yn anghyffredin o fwyn yn ystod wythnosau cyntaf eleni - wnaeth y tywydd oer ddim cyrraedd tan ddiwedd Chwefror," medden nhw.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae Lucinda Hiam a Danny Droling yn galw am ymchwiliad brys i'r cynnydd

Fe ychwanegon nhw fod cyfraddau marwolaeth o ganlyniad i gyflyrau anadlu fel y ffliw neu niwmonia ond rywfaint yn uwch na'r llynedd.

Fodd bynnag, maen nhw'n dweud fod "miloedd o lawdriniaethau nad oedd yn rhai brys wedi eu canslo, arwydd clir o system sy'n ei chael hi'n anodd ymdopi".

Maen nhw'n cyhuddo penaethiaid iechyd o beidio â chymryd y mater o ddifrif.

'Darlun cymhleth'

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym yn ymwybodol o gynnydd yn nifer y marwolaethau annisgwyl yn ystod yr wythnosau diwethaf o gymharu â'r blynyddoedd diwethaf.

"Fodd bynnag mae'r ffigyrau yn rhai dros dro ac yn cynrychioli darlun cymhleth y mae angen i ni ei ddeall.

"Tra bod llawer o'r marwolaethau hyn wedi bod yn annisgwyl, y tristwch yw na fyddai hi wedi bod yn bosib osgoi pob un ohonyn nhw.

"Mae adolygiad yn cael ei gynnal i bob marwolaeth yn ein hysbytai aciwt.

"Bydd y broses hon yn galluogi'r GIG i adnabod unrhyw bryderon neu gyfleoedd i ddysgu a gwella."

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol