Straeon rhyfedd a theorïau cynllwyn Cymru

Image copyright Hansh/S4C

Mae 'na bethau rhyfedd yn digwydd yn y byd, ac am bob digwyddiad rhyfedd mae degau o esboniadau rhyfedd. Ac yn eu canol mae Geraint Iwan yn ceisio gwneud synnwyr o'r stori.

Mewn cyfres o fideos ar wasanaeth Hansh, mae'r cyflwynydd wedi tynnu sylw at rai o'i hoff theorïau cynllwyn.

"Dwi 'di cael fy nhynnu at unrhyw beth sy'n unexplained erioed," meddai.

"Dwi'n cychwyn darllen rywbeth ar y we am ffwtbol ac yn endio fyny mewn erthygl am '911' neu ysbrydion neu rywbeth hollol randym."

Fe ofynnon ni i Geraint ddewis ei hoff straeon rhyfedd a rhyfeddol o Gymru. Dyma nhw.


Y 'Roswell Cymreig' ar fynyddoedd y Berwyn

Honiad: Glaniodd UFO ar y mynyddoedd uwchben Llandrillo yn 1974.

Theori bosib: Roedd y fyddin yn arbrofi a ddim eisiau i neb wybod.

"Yn 1974, fe wnaeth llwyth o bobl glywed clec fawr a gweld golau'n fflachio yn yr awyr ar y Berwyn. Roedd saith llygad-dyst ar y pryd yn dweud eu bod wedi gweld beth wnaethon nhw ei ddisgrifio fel dau neu dri orb, fel peli mawr oren, yn eistedd ar ochr y mynydd.

"Cyrhaeddodd milwyr y fyddin yn reit sydyn a chau'r mynydd am ychydig wythnosau, tynnu ffermwyr oddi ar eu ffermydd a'u rhwystro rhag mynd yn ôl ar eu tir eu hunain.

"Roedd rhai pobl leol yn dweud mai UFO oedd o a dyna'r stori ddaeth yn enwog yn y papurau newydd yn Lloegr gyda phenawdau fel 'The Roswelsh Incident'.

"Mae'r Weinyddiaeth Amddiffyn yn dweud bod meteor a daeargryn wedi digwydd yr un pryd ac roedd rhai'n dweud eu bod wedi teimlo rhyw fath o ddaeargryn draw yn Lerpwl - ond tasai meteor digon mawr i hynny wedi taro, mi fysat ti'n gweld crater.

"Dwi'n meddwl mai testio awyren neu gario rhyw fom neu rywbeth tebyg oeddan nhw. Ond beth yn union roedden nhw'n ei wneud? Chawn ni byth wybod - fel Area 51, mae'n haws i'r llywodraeth adael i ni feddwl mai aliens oedd yno."


Soser hedfan yn Sir Benfro a 'Thriongl Dyfed'

Honiad: Gwelodd grŵp o blant ysgol long ofod yn glanio mewn cae.

Theori bosib: Dychymyg oedd y cyfan.

Image caption Rhai o luniau'r disgyblion o Ysgol Aber Llydan

"Yn y 1970au roedd na lawer o straeon am bethau rhyfedd yn cael eu gweld mewn rhan o Ddyfed gafodd ei galw'n Driongl Dyfed.

"Un o'r rhain oedd digwyddiad yn 1977 pan ddaru plant yn Ysgol Gynradd Aber Llydan ddweud eu bod wedi gweld gwrthrych siâp sigâr yn y cae drws nesa' i'r ysgol. Fe ddywedodd rhai o'r merched cinio eu bod wedi ei weld hefyd.

"Mi ddaru nhw wahanu'r 14 disgybl a gofyn iddyn nhw dynnu llun, ac mi ddaru nhw i gyd dynnu'r union un lun. Ond, hawdd iawn ydy creu'r stori cyn mynd i mewn.

"Mi ddigwyddodd hyn mewn cyfnod pan roedd lot o adroddiadau am bethau fel hyn yn yr ardal felly mae'n gwneud synnwyr os ydi'r plant wedi tyfu fyny efo straeon am aliens eu bod nhw'n creu stori am UFO."


Oes yna 'aliens' yn cael eu cadw yn Ngorsaf Bŵer Dinorwig?

Honiad: Mae rhywbeth arallfydol yn cael ei guddio yng nghrombil mynyddoedd Eryri.

Theori bosib: Pan dyllwyd y mynydd i greu gwaith pŵer hydro Llanberis, a gafodd lle cudd ei greu i gadw'r gemau brenhinol, y frenhines a'r prif weinidog?

Adeiladu gorsaf bwer Dinorwig Image copyright Y Mynydd Gwefru
Image caption Mae Gorsaf Bŵer Dinorwig yn un o'r rhai mwyaf o'i bath yn Ewrop

"Agorodd y gwaith hydro yn 1984 a'r stori dwi wedi ei chlywed ers yn blentyn ydy mai hyn a hyn o garreg roedden nhw i fod i'w dynnu allan o'r mynydd yn ôl y cynlluniau ond mi wnaethon nhw dynnu tair gwaith mwy na hynny allan, yn ôl yr honiad.

"O wyt ti'n mynd yno fel aelod o'r cyhoedd mewn car neu'n trio cerdded ato dros y mynydd maen nhw'n dweud fod milwyr efo arfau yn dy stopio a dy anfon yn ôl, er nad ydw i erioed wedi gweld neb efo gwn yno.

"Mae na rai pobl yn siŵr fod yna aliens yno, eu bod nhw'n adeiladu bomiau yno neu bod rhywbeth yn cael ei guddio yno.

"Ond mae'n gwneud synnwyr fod pobl efo gynnau yno achos maen un o'r gorsafoedd pŵer hydro mwyaf yn Ewrop. Felly mae'n hollbwysig fod na ddiogelwch eitha cryf yno rhag ofn ffrwydriad neu derfysgaeth neu rywbeth fyddai'n ei roi mewn perygl.

"Yr esboniad gorau yn fy marn i ydy eu bod nhw wedi creu mwy o le nag oedd ei angen i gadw'r crown jewells ac yn y blaen.

"Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, mi wnaethon nhw ddefnyddio hen dwneli chwarel Manod ym Mlaenau Ffestiniog i gadw paentiadau a gemwaith gwerthfawr am ei fod yn lle saff, felly mae'n gwneud perffaith synnwyr bod yr awdurdodau yn gwneud yr un fath yn y mynyddoedd yn Llanbêr - fysan nhw'n wirion i beidio!"


Mae yna anghenfil yn Llyn Tegid

Honiad: Mae creadur cynoesol yn byw yng ngwaelodion Llyn Tegid ger y Bala.

Theori bosib: Cafodd y stori ei chreu er mwyn denu ymwelwyr...

Image copyright Ray Hind
Image caption Oes yna rywbeth yn nyfnderoedd Llyn Tegid?

"Mae 'na bob math o esboniadau am Tegi, anghenfil Llyn Tegid. Mae rhai yn dweud mai gwrach sy'n gallu newid ei ffurf ydy'r anghenfil, rhai'n dweud mai un o'r morlew oedd yn cael eu hyfforddi yno yn yr Ail Ryfel Byd sydd wedi ei adael ar ôl ond mae'r rhan fwyaf yn dweud mai pysgodyn penhwyad - pike - enfawr ydy'r creadur.

"Mae Llyn Tegid yn enwog am ei benhwyaid ac maen nhw'n gallu tyfu'n anferthol, hyd at bedair troedfedd mae'n debyg. Mae 'na rai wedi tyfu i chwech neu saith.

"Felly mi fysat ti'n gallu deall petai yna un pysgodyn chwe troedfedd yn cael ei weld a rhywun yn dychryn ac yn mynd i ddweud y stori.

"Neu ydi'r stori wedi ei chreu i ddenu ymwelwyr? Yr enghraifft perffaith o hyn ydy Beddgelert - oes angen dweud mwy?"


O bobl fach o'r gofod yn creu cylchoedd mewn cnydau i'r honiad fod y gwasanaethau cudd y tu ôl i rai o ymgyrchoedd llosgi tai haf Meibion Glyndŵr, mae 'na theorïau cynllwyn Cymreig eraill os ewch chi i chwilio gan gynnwys straeon hud a lledrith.