Achos Alfie Evans: Mam o Wynedd yn trafod ei phrofiad

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Caroll Morris: 'Pwy o'n i i roi i fyny arni hi?'

Wrth i'r dadlau barhau ynghylch penderfyniad Ysbyty Plant Alder Hey, Lerpwl i atal triniaeth i fachgen difrifol wael, Alfie Evans, mae mam o Wynedd wedi bod yn trafod ei phrofiad hi.

"Maen nhw yn yr un twll â fi. Does dim atebion. Does 'na neb yn gw'bod be sydd," meddai Caroll Morris o Garndolbenmaen.

Nid yw rhieni Alfie, sydd bron yn ddwy oed, a'r meddygon yn cytuno am ddyfodol y bachgen, gyda'i rieni yn galw am ei gludo i'r Eidal i barhau gyda'i driniaeth.

Mae meddygon yn dweud bod y salwch wedi achosi niwed mawr i ymennydd Alfie ac nad yw triniaeth bellach o fudd iddo, ac mae'r Llys Apêl hefyd wedi gwrthod y cais i fynd ag Alfie i Rufain.

Mae protestiadau wedi digwydd ar dir yr ysbyty ers penderfyniad arbenigwyr meddygol i dynnu Alfie oddi ar beiriant cynnal bywyd.

Achos Deberah

Dros 30 mlynedd yn ôl, fe ddywedodd meddygon wrth Caroll Morris o Garndolbenmaen nad oedd modd trin ei merch 11 wythnos oed, Deberah.

Yn debyg i Alfie, roedd ganddi salwch dirywiol i'r ymennydd, a dywedodd meddygon wrth Ms Morris y dylid ystyried bedyddio ei merch.

Ond gwrthod hynny wnaeth Ms Morris, ac fe oroesodd Deberah hyd nes ychydig ddyddiau cyn ei phen-blwydd yn bedair oed, gan gryfhau digon i adael yr ysbyty i fyw gyda'i theulu pan yn naw mis oed.

Image copyright Kate James
Image caption Cafodd Alfie Evans, sydd wedi bod yn yr ysbyty ers Rhagfyr 2016, ei dynnu oddi ar beiriant cynnal bywyd nos Lun

Dywedodd Caroll Morris ei bod yn edmygu rhieni Alfie, Tom Evans a Kate James, am frwydro dros driniaeth i'w mab yn Yr Eidal.

"Maen nhw yn yr un twll â fi. Does dim atebion. Does 'na neb yn gw'bod be sydd."

Cafodd Deberah ei chludo i uned gofal dwys Ysbyty Alder Hey yn 1987 a'i chysylltu â pheiriant anadlu er mwyn ei hatal rhag cael ffitiau.

"Yr unig beth o'n i'n ga'l bob diwrnod wedyn oedd bod 'na ddim fory iddi," meddai Ms Morris.

"Doeddan nhw ddim yn gw'bod be' oedd o, bod nhw'n 'neud profion gwaed ac o'dd bob dim yn dod yn ôl yn negatif."

'Pwy o'n i i roi i fyny arni hi?'

Mae'n dweud bod Deberah wedi dechrau anadlu dros ei hun ar ôl cael ei thynnu oddi ar beirant oedd yn anadlu drosti, ar ôl i feddygon ddweud bod dim gobaith iddi.

"O'n nhw 'di gofyn i mi fedyddio hi ac o'n i'n gwrthod.

"O'n i 'di cymryd i 'mhen os o'n i'n 'di bedyddio hi ro'n i di roi i fyny arni, ac os oedd yr hogan fach yn gallu cwffio pwy o'n i i roi i fyny arni hi?"

Image copyright Getty Images
Image caption Mae protestiadau ers wythnosau ar dir Ysbyty Alder Hey dros sefyllfa Alfie

Fe wnaeth Deberah gryfhau'n raddol nes bod modd mynd â hi adref.

"Oeddan nhw 'di deud 'sa hi byth yn symud na ista, cymryd bwyd trwy lwy, gallu communicatio 'efo chi. Ond mi o'dd hi'n 'neud y petha' 'ma i gyd yn ei ffordd bach ei hun."

Roedd bwriad ar un cyfnod i fynd â Deberah am driniaeth mewn canolfan yn Hwngari, ac fe gododd pobl leol £25,000 er mwyn ei danfon yno ond fe waethygodd ei chyflwr cyn iddi allu mynd.

Mae Ms Morris yn gobeithio y bydd rhieni Alfie'n cael mynd ag o adref er mwyn rhoi "cyfle" iddo ac er mwyn "creu cofion melys".

Achosion 'anghyffredin tu hwnt'

Nid yw meddygon wedi gallu rhoi diagnosis i Alfie, ac maen nhw'n dweud bod ei ymennydd wedi ei niweidio'n fawr gan y cyflwr, a'i fod yn niddordebau'r bachgen i'w dynnu oddi ar beiriant cynnal bywyd.

Ar y Post Cyntaf fore Mercher, siaradodd y Dr Dewi Evans, ymgynghorydd pediatrig annibynnol, am natur gymhleth cyflwr Alfie: "Mae rhyw fath o broblem niwrolegol gydag e sy'n effeithio ar ei ymennydd ac yn arwain at ddirywiad.

"Mae nifer o achosion yn bodoli'n anffodus - maen nhw'n anghyffredin tu hwnt - lle dyw plentyn ddim yn datblygu, felly ddim yn dechrau cerdded, ddim yn dechrau siarad, ac wedyn dros gyfnod o fisoedd yn dirywio.

"Yn anffodus, does dim triniaeth i'w gael, a dros gyfnod o wythnosau a misoedd, does dim dyfodol i'r plentyn bach, a dyma beth sydd yn bodoli fan hyn."

Dywedodd Dr Evans fod Alder Hey yn un o ysbytai mwyaf blaengar y byd, ac y byddai'r ysbyty wedi ymgynghori â meddygon ac ysbytai mewn dinasoedd a gwledydd eraill i drafod triniaethau posib.

O ystyried nad oes triniaeth ar gael, dywedodd y Dr Evans mai gartref fyddai'r lle gorau i'r plentyn a'i rieni: "Dwi'n credu dyna'r peth gorau i'w wneud fan hyn.

"Mae yna driniaeth lle byddai'r rhieni yn cael help oddi wrth nyrsys arbenigol sy'n gweithio yn y gymuned - help gyda bwydo a help gyda thrin y plentyn o ddydd i ddydd.

"Beth fydden i'n meddwl fydde'n digwydd yw bydd y plentyn bach yn atal anadlu dros gyfnod, ac wedyn wrth gwrs, bydde'n rhaid i'r rhieni dderbyn fod pethe ar ben oherwydd hynny, ond os bydde'n bosib i gefnogi'r rhieni gyda'r nyrsys arbenigol, dyna'r peth gorau."

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol