Cyhoedd angen 'deall' rôl arolygwyr iechyd medd y corff

Cyfarfod gan weithwyr AGIC
Image caption Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru sy'n arolygu'r gwasanaethau iechyd yng Nghymru

Mae'r corff sy'n gyfrifol am arolygu'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru wedi awgrymu nad oes digon o bobl yn ymwybodol nac yn deall y gwaith maen nhw'n ei gyflawni.

Yn ôl Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (AGIC) gallai hynny ei gwneud yn anoddach i'r sefydliad adnabod pryderon posibl neu broblemau allai beryglu diogelwch cleifion.

Daw hyn ar adeg pan fo AGIC yn wynebu toriadau i'w cyllideb fydd, yn ôl y corff, yn golygu gorfod gwneud "penderfyniadau anodd" ynglŷn â sut i flaenoriaethu adnoddau yn y dyfodol.

£3.5m yw cyllideb bresennol AGIC, ond mae disgwyl gostyngiad o £82,000 i'w cyllideb yn 2018/19 a gostyngiad pellach o £189,000 yn 2019/20.

O ganlyniad, mae'r arolygiaeth yn dweud fod angen iddyn nhw ddod yn fwy "gweladwy", gan annog rhagor o'r cyhoedd i rannu eu profiadau a'u pryderon.

Gwaith yr AGIC

Arolygu'r gwasanaethau iechyd yng Nghymru yw gwaith AGIC, gan gynnwys ysbytai, meddygfeydd meddygon teulu a meddygfeydd deintyddol.

Maen nhw hefyd yn gyfrifol am reoleiddio ac archwilio'r sector gofal iechyd preifat yng Nghymru, sy'n amrywio o ysbytai i salonau harddwch sy'n defnyddio laser.

Mae gan y corff gyfrifoldebau penodol am gleifion sy'n derbyn gofal o dan y ddeddf iechyd meddwl, ac maen nhw hefyd yn gweithio gyda chyrff eraill er mwyn asesu gofal iechyd mewn llefydd eraill fel adolygiad clinigol o farwolaethau mewn carchardai.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae meddygfeydd deintyddol ymhlith y sefydliadau mae AGIC yn arolygu

"Ein prif rôl ni ydy gwirio safonau, gwneud yn siŵr bod safonau gofal iechyd yn cael eu cyflawni. Sut ni'n gwneud hynny yw trwy arholiadau, ymchwiliadau ac ati," meddai Rhys Jones, pennaeth uwch gyfeirio a rheoleiddio AGIC.

"Ni'n llunio rhaglen o waith dros y flwyddyn ond yn ystod y flwyddyn ni'n newid ac addasu'r gwaith yna yn dibynnu ar y lefel o risg a gwybodaeth sy'n dod i'n sylw ni."

Rôl y cyhoedd

O fewn y sector annibynnol mae gan AGIC y grym i gau neu wahardd gwasanaeth, a chymryd camau i erlyn hefyd.

Er nad oes ganddyn nhw'r pwerau yma yn y sector cyhoeddus, mae'r arolygiaeth yn dweud bod ganddyn nhw ddylanwad ac maen nhw'n un o'r cyrff sy'n penderfynu pa lefel o bryder sydd yna am fwrdd iechyd.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Mae gan AGIC ddylanwad yn y sector iechyd cyhoeddus, medd Rhys Jones

Dywedodd Mr Jones mai'r her i'r dyfodol yw "addasu" i'r newidiadau yn y gwasanaeth iechyd a sicrhau bod yna effaith i'r gwaith maen nhw'n ei wneud.

Elfen bwysig o hynny yw codi ymwybyddiaeth ymhlith y cyhoedd fel eu bod yn cysylltu gydag unrhyw bryderon, meddai.

"Heb rannu eu profiadau nhw a gwybod beth sy'n mynd ymlaen mas fanna yn uniongyrchol allwn ni ddim o reidrwydd sicrhau ein bod ni yn y llefydd iawn ar yr amseroedd iawn," meddai Mr Jones.

Cynllun newydd

Yn ei chynllun strategol tair blynedd newydd mae AGIC yn dweud bod angen:

  • Symleiddio eu hadroddiadau a'u gwneud yn haws i'w darllen a bod yn fwy clir ynglŷn â pha gamau bydd yn cael eu cymryd;
  • Gwrando mwy ar brofiadau cleifion a'u teuluoedd fel bo modd i'r archwiliadau ganolbwyntio ar ardaloedd sy'n peri'r risg mwyaf i ddiogelwch cleifion;
  • Cynnal rhagor o ymchwiliadau "thematig" gyda'r bwriad o roi golwg ar draws Cymru o'r problemau mewn ardaloedd gofal penodol;
  • Datblygu dulliau archwilio newydd i adlewyrchu bwriad y gwasanaeth iechyd o symud gofal o'r ysbytai i'r gymuned neu yng nghartrefi'r cleifion;
  • Annog rhagor o'r cyhoedd i fod yn rhan o'i gwaith a gwneud ceisiadau i fod yn arolygwyr lleyg ar baneli arolygu.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol