a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Uno ysgolion: Tro pedol ym Mhowys
  2. Dysgu Cymraeg am wahanol resymau mewn gwahanol ardaloedd
  3. Teyrnged i forwr fu farw ger Aberystwyth
  4. Pryder am dlodi ffoaduriaid o Syria yng Nghymru

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

A dyna ni

BBC Cymru Fyw

Diolch am ddilyn y llif byw heddiw.

Fe fydd y llif yn dychwelyd am 08:00 ddydd Llun, ond fe geir yr holl newyddion diweddara' ar wefan Cymru Fyw dros y penwythnos.

Tîm dan 21 Cymru yn colli

Mae tîm dan 21 Cymru ar ei hol hi o 0-2 yn y Cae Ras diolch i goliau Marcus Ingvartsen a Pione Sisto i Denmarc.

View more on twitter

Teyrngedau i Rowena Kincaid

BBC Cymru Fyw

Mae teyrngedau wedi eu rhoi i Rowena Kincaid a fu farw'r prynhawn yma yn 40 oed ar ôl brwydr saith mlynedd gyda chanser.

Bu'r ddynes o Gaerdydd yn olygydd lluniau yn adran newyddion BBC Cymru ac fe wnaeth hi gynhyrchu rhaglen ddogfen Before I Kick The Bucket a oedd yn dilyn ei thaith wrth iddi wynebu'r salwch.

Dywedododd cyfarwyddwr BBC Cymru, Rhodri Talfan Davies, ei bod yn "gydweithiwr arbennig ac hael oedd yn cyffwrdd ein bywydau mewn ffordd mor bositif".

rowena
BBC

Sych ond glaw'n bosib mewn mannau

Tywydd, BBC Cymru

Gwennan Evans sydd â'r diweddaraf am dywydd heno: "Bydd hi’n dechrau’n sych gyda chyfnodau clir, ond bydd hi’n cymylu o’r gorllewin yn ystod yr oriau mân, bydd y gwynt yn codi a bydd glaw wedi cyrraedd llefydd fel Sir Fôn a Sir Benfro erbyn iddi wawrio. Y tymheredd isaf yn 12°C."

Am eich tywydd lleol, ewch i wefan dywydd BBC Cymru.

Cynnydd yn nifer y myfyrwyr

BBC Wales News

Mae'r nifer o fyfyrwyr o Gymru sydd wedi ennill lle mewn prifysgol wedi codi 9% yn y pedair blynedd diwethaf, yn ôl ffigyrau newydd.

Mae ystadegau gan UCAS yn dangos bod cais 19,320 o fyfyrwyr o Gymru wedi cael eu derbyn erbyn 1 Medi - 14 diwrnod ar ôl canlyniadau Lefel-A.

Bydd 10,920 o'r rheiny yn astudio yng Nghymru a 8,260 yn Lloegr.   

Tro pedol ym Mhowys

BBC Cymru Fyw

Mae disgwyl i Gyngor Powys wneud tro pedol ar gynlluniau i uno dwy ysgol uwchradd yn y sir yn dilyn adroddiad beirniadol.

Roedd y cyngor am weld ysgolion uwchradd Gwernyfed ac Aberhonddu yn cau, gydag ysgol newydd 11-16 oed yn cael ei sefydlu ar un safle.

Ond mewn ymateb i ymgynghoriad, fe ddywedodd Estyn na fyddai'r newid yn gwella safon addysg yr ardal.

Mynd i rywle prynhawn 'ma?

Teithio BBC Cymru

Mae ciwiau i’r ddau gyfeiriad ar ffordd osgoi Porthmadog, yr A487, oherwydd Gŵyl Rhif 6.

Mae’n araf iawn ar yr M4 tua’r dwyrain oherwydd damwain cyn C27 Highcross.

Yng Nghross Hands, mae Heol Llandeilo wedi ei rhwystro’n rhannol gan ddamwain ger y goleuadau traffig.

Alex Jones yn feichiog

Wales Online

Mae cyflwynydd The One Show, Alex Jones, wedi cyhoeddi ei bod yn feichiog gyda'i phlentyn cyntaf, yn ôl Wales Online.

Dywedodd y Gymraes o Rydaman ar Trydar ei bod yn disgwyl babi yn y flwyddyn newydd gyda'i gŵr, Charlie Thompson.

Fe wnaeth y cwpwl briodi ym mis Rhagfyr y llynedd.

alex
bbc

Effaith tywydd ar ddefaid

Golwg 360

Mae dwy ddafad lonydd iawn wedi’u gosod mewn cae sy’n berchen i Brifysgol Bangor – a hynny er mwyn mesur effaith coed a chloddiau a’r tywydd ar anifeiliaid fferm, meddai Golwg360.

Gwaith y fyfyrwraig ymchwil, Pip Jones, o’r Coleg ar y Bryn ydi cofnodi tymheredd y modelau sy’n edrych yn debyg i ddefaid go iawn, tra mae’n symud y modelau trydan o gwmpas y caeau ar fferm ymchwil y coleg yn Abergwyngregyn.

Dywedodd Pip Jones: “Rydan ni’n edrych ar sut mae tywydd yn effeithio ar ddefaid… a dw i wedi synnu, mewn gwirionedd, ar rai o’r mesuriadau."

Chwilio am yrwr wedi gwrthdrawiad

Heddlu Gwent

Mae Heddlu Gwent yn apelio am wybodaeth yn dilyn gwrthdrawiad ar Heol Corporation yng Nghasnewydd ddoe am 11:55 pan gafodd cerddwr ei anafu.

Roedd dyn yn croesi'r ffordd ger Ysgol Gynradd St Andrews pan gafodd ei daro gan feic modur o fath moped.

Cafodd y cerddwr ei gludo i'r ysbyty ac fe ddiflanodd gyrwr y beic modur o'r ardal ac mae'r heddlu'n awyddus i'w holi.

Mae gyrwr y beic modur yn tua 21 oed ag yn chwe throedfedd ag un fodfedd o daldra.

Roedd yn gwisgo siaced dywyll gyda darnau coch ar yr ysgwyddau, ac roedd yn gwisgo helmed goch a du.

Roedd y beic modur yn un du a glas gydag olwynion oren. Mae'r heddlu yn gofyn i unrhyw un sydd gyda gwybodaeth i gysylltu drwy ffonio 101 gan ddefnyddio'r cyfeirnod 183 01/09/16.

Moped
Heddlu Gwent
Y math yma o foped oedd yn y gwrthdrawiad

Carcharu dyn wedi ymosodiad

Wales Online

Mae dyn wedi ei garcharu ar ôl ymosod ar ŵr arall, gan gredu ei fod wedi mynd gyda'i gariad, meddai Wales Online.

Fe wnaeth Adam White gyfaddef taro a chicio Shane Edwards yn y digwyddiad fis Ebrill.

Gan ei ddedfrydu yn Llys y Goron Caerdydd, dywedodd y Barnwr Geraint Walters fod hwn yn "ymosodiad treisgar iawn".  

Carchar am ladrata

BBC Cymru Fyw

Mae cyn filwr wedi ei garcharu am chwe blynedd wedi iddo bledio'n euog i ladrata o naw tŷ ar hyd a lled Cymru.

Roedd Garry Roughley, 35 oed, wedi defnyddio teclyn oedd yn ei alluogi i weld yn well yn y tywyllwch er mwyn chwilio am dai i'w lladrata.

Roedd hefyd yn postio pamffledi drwy flychau postio tai, gan ddychwelyd i'r tai hynny lle roedd y pamffledi wedi parhau yn y blychau am gyfnod gan nad oedd neb gartref.

Plediodd yn euog yn Llys y Goron Caernarfon heddiw i naw achos o ladrata, twyll a chario deunyddiau er mwyn lladrata.

Gorffen castio am Eog

Theatr Genedlaethol Cymru

Mae Theatr Genedlaethol Cymru wedi cyhoeddi cast Merch yr Eog / Merc’h an Eog, cynhyrchiad amlieithog fydd yn teithio Cymru, Lloegr a Llydaw yn nhymor yr Hydref 2016. 

Mae Merch yr Eog yn gyd-gynhyrchiad rhwng Theatr Genedlaethol Cymru a Teatr Piba, Llydaw.

View more on twitter

Teyrnged i ddyn fu farw yn y môr ger Aberystwyth

BBC Cymru Fyw

Mae gwraig i ddyn gafodd ei achub o'r môr ger Aberystwyth ddydd Mercher wedi talu teyrnged i ffrind gorau ei gŵr fu farw yn y digwyddiad.

Cafodd y ddau eu tynnu o'r môr wedi i gwch gael ei weld yn troi mewn cylch gyda neb arno. Cafodd y dynion, sydd wedi eu henwi'n lleol fel Bill Davies ag Alan Jones, eu tynnu o'r môr am 09:30.

Ysgrifennodd Amanda Jane Jones ar wefan newyddion BBC Cymru fod ei gŵr Alan wedi colli ei ffrind gorau a'i fod wedi ei ysgwyd gan y digwyddiad.

Diolchodd Mrs Jones i'r awdurdodau am eu hymdrechion i achub y ddau.

Cwch
BBC

Yr Albion: Y trychineb a anghofiwyd

BBC Wales News

Mae gwefan newyddion BBC Cymru'n adrodd hanes ail drychineb glofaol mwyaf Prydain, sef trychineb glofa'r Albion yng Nghilfynydd ger Pontypridd. 

Mae pawb yn cofio am Senghennydd a Gresffordd, ond bron neb sy'n cofio'r trychineb hwn lle lladdwyd 290 o ddynion a bechgyn a 123 o geffylau yn 1894.

Y DRYCHINEB
Amgueddfa Pontypridd

Davies yn dychwelyd i'r Scarlets

Twitter

S4C - Syr Karl Jenkins i gyfansoddi darn

S4C

Mae S4C wedi comisiynu y cyfansoddwr byd enwog, Syr Karl Jenkins, i gyfansoddi darn corawl newydd i nodi 50 mlynedd ers trychineb Aberfan.

Mae Cantata Memoria yn ddarn o waith trawiadol a theimladwy sy’n deyrnged i gymuned Aberfan, meddai'r sianel.

Bydd y darn yn cael ei berfformio gyntaf mewn cyngerdd goffa yng Nghanolfan Mileniwm Cymru ar 8 Hydref, a’i ddarlledu ar S4C ar nos Sul 9 Hydref.

Tywydd yn brafio

Tywydd, BBC Cymru

Cyfnodau braf gydag heulwen mewn mannau'n bosib yn ystod y prynhawn, ond ambell i gawod dal yn bosib yn y gogledd orllewin. Y tymheredd yn rhyw 19C ar ei uchaf.

Am eich tywydd lleol ewch i wefan dywydd BBC Cymru.

Pam fod pobl yn dysgu Cymraeg?

Twitter

Eglwysi Cymru yn ymuno â dadl Brexit

Golwg 360

Mae enwadau Cristnogol yng Nghymru wedi ymuno â dadl Brexit drwy lunio rhestr o fesurau economaidd a hawliau dynol y maen nhw’n credu sy’n haeddu lle yn y drafodaeth, meddai Golwg360.

Mae’r rhestr at y Pwyllgor Materion Cymreig yn cyfeirio at feysydd arbennig, fel materion hawliau lleiafrifol ac ieithyddol, amaethyddiaeth a’r amgylchedd, sy’n “bwysig” i aelodau eglwysig a chapeli yng Nghymru.

“Rydyn ni’n meddwl bod y bleidlais yn mynd i newid natur ein cymdeithas ni yn sylfaenol, ac mae perthynas ni ag Ewrop fel gwledydd yn mynd i fod yn dyngedfennol,” meddai Dr Noel Davies o Undeb yr Annibynwyr Cymraeg.

Apelio am wybodaeth yn dilyn difrodi ceir

Heddlu Gwent

Mae Heddlu Gwent yn apelio am wybodaeth wedi i 30 o gerbydau gael eu difrodi yn ardal Llyswyry o Gasnewydd rhwng 30 a 31 Awst.

Cafodd y ceir eu difrodi ar Ffordd Cromwell, ac mae'r heddlu'n awyddus i holi tri dyn gafod eu gweld yn yr ardal ar y pryd.

Mae'r heddlu yn gofyn i unrhyw un sydd gyda gwybodaeth i gysylltu drwy ffonio 101 gan ddefnyddio'r cyfeirnod 606 30/08/16. 

'Yfed yn gyfrifol'

ITV Cymru

Mae Gwasanaeth Ambiwlans Cymru wedi gofyn i gefnogwyr pêl-droed Cymru yfed yn gyfrifol wrth i'r tîm cenedlaethol groesawu Moldofa i Stadiwm Dinas Caerdydd nos Lun.

Mae un o gyfarwyddwyr yr ymddiriedolaeth yn awgrymu pobl i yfed dŵr gydag alcohol er mwyn gwneud yn siŵr nad ydyn nhw'n mynd dros ben llestri, meddai ITV Cymru.

Dyma fydd gêm gyntaf Cymru yn ymgyrch Cwpan y Byd 2018.

Origami'n Abertawe

BBC Cymru Fyw

Bydd Y Gymdeithas Origami Brydeinig yn cynnal ei chynhadledd gyntaf erioed yng Nghymru dros y penwythnos, ac mae'r trefnwyr yn dweud y bydd "blas Cymreig unigryw" ar y digwyddiadau.

Origami yw'r grefft o greu gwrthrychau cywrain allan o bapur, ac fe fydd y gynhadledd yn cael ei chynnal ar Gampws Singleton Prifysgol Abertawe rhwng 2-4 Medi.

Dywed y trefnwyr y bydd cyfle i gynadleddwyr "blygu, dylunio a chynhyrchu unrhyw fodelau origami sy'n ymwneud a Chymru er mwyn eu harddangos neu ddysgu eraill amdanynt".

Origami
BBC

Blas o Gymru yn Efrog Newydd

New York Times

Mae'r New York Times wedi rhoi sylw i fwyty newydd yn Efrog Newydd sydd yn dwyn ysbrydoliaeth o chwedloniaeth a bwydydd Cymru.

Illtyd Barrett yw'r Cymro tu ôl i'r fenter - ac mae'r bwyty - y Shrunken Hundred - wedi ei enwi ar ôl Cantre'r Gwaelod.

'Hollt ddofn' o fewn Llafur

BBC Cymru Fyw

Mae "hollt ddofn" o fewn Llafur a dyw ddim yn ymddangos y gall y blaid ail-uno yn dilyn y ras i arwain y blaid, yn ôl un AS Cymreig.

Yn ôl aelod Islwyn, Chris Evans, sy'n cefnogi Owen Smith, mae'n ymddangos nad oes gan Jeremy Corbyn gynllun i ddod â'r blaid yn ôl at ei gilydd os yw'n ennill yr her i'w arweinyddiaeth.

Dywedodd wrth BBC Cymru hefyd bod angen i Mr Corbyn fod yn fwy "cadarn" gydag aelodau newydd oedd yn ysgrifennu negeseuon dilornus ar-lein.

Llafur
BBC

Lloches cathod: dau yn y llys

BBC Cymru Fyw

Mae dau lanc ifanc wedi ymddangos mewn llys wedi eu cyhuddo o achosi creulondeb i anifail ar ôl torri mewn i loches i gathod ym Mhort Talbot.

Fe blediodd bachgen 15 oed, all ddim cael ei enwi am resymau cyfreithiol, yn ddieuog i ladrad yn lloches Tŷ Nant, yn y Cymer.

Ni wnaeth Frank Lyn Lewis, 18, of Ffordd Penderyn, Croeserw, gynnig ple yn y gwrandawiad byr. 

Glaw ar y ffordd....

Twitter

Horizon yn ceisio tawelu ofnau

Golwg 360

Mae cwmni Horizon wedi ceisio tawelu ofnau pobol leol ynghylch ei gais i ddileu amod iaith wrth adeiladu atomfa newydd yn yr Wylfa, yn ôl Golwg360.

Mae protest wedi’i threfnu yn erbyn bwriad y cwmni i geisio newid Cynllun Datblygu Lleol Gwynedd a Môn i ddileu amod cynllunio i warchod rhag effaith sylweddol ar y Gymraeg.

Ond, yn ôl Horizon, dim ond am gyfnod byr y bydd miloedd o weithwyr yn symud i mewn i adeiladu’r orsaf niwclear newydd ac mae croeso i gwmnïau lleol gynnig am beth o’r gwaith ymylol.

Defaid trydanol

ITV Cymru

Mae dwy ddafad arbennig wedi eu gosod mewn cae yng Nghymru fel arbrawf er mwyn darganfod mwy am yr egni mae defaid yn ei golli yn yr awyr agored.

Mae'r defaid trydanol - sy'n defnyddio batri ar gyfer egni - yn mesur y gwahaniaeth mewn tymheredd mewnol meddai gwefan ITV. 

Morgannwg angen 451

BBC Sport Wales

Heddiw yw trydydd diwrnod y gêm bencampwriaeth rhwng Morgannwg a Sir Northampton, gyda Morgannwg angen 451 i sicrhau buddugoliaeth.

Fe wnaeth y tîm cartre gau eu hail fatiad 305-7.

Enwau mwyaf poblogaidd Cymru

BBC Cymru Fyw

Mae'r Swyddfa Ystadegau wedi cyhoeddi'r enwau mwyaf poblogaidd i fabanod gafodd eu geni yng Nghymru yn 2015.

Amelia oedd yr enw mwyaf poblogaidd i ferched, ag Oliver oedd yr enw mwyaf poblogaidd i fechgyn.

Baban
BBC

Cymru dan 21 i herio Denmarc

Chwaraeon BBC Cymru

Mi fydd tîm dan 21 Cymru yn wynebu Denmarc ar y Cae Ras yn Wrecsam yn rowndiau rhagbrofol Pencampwriaethau Ewrop heno - mae nhw 4 pwynt y tu ôl i Denmarc sydd ar frig y grŵp cyn wynebu Lwcsembwrg ym Mangor nos Fawrth.

Yr Urdd yn cynnal penwythnos hyfforddi chwaraeon

BBC Cymru Fyw

Bydd Adran Chwaraeon yr Urdd yn cynnal penwythnos hyfforddi i bobl ifanc 16 - 18 oed ym Mhrifysgol Aberystwyth am y tro cyntaf erioed eleni.

Bydd 100 o bobl ifanc yno dros 2-4 Medi yn derbyn hyfforddiant i fod yn hyfforddwyr yng nghlybiau chwaraeon yr Urdd.

Ar ddiwedd y penwythnos bydd y criw wedi ennill amryw o gymwysterau chwaraeon fydd yn eu galluogi i gynorthwyo a rhedeg sesiynau. Byddant hefyd wedi dod i adnabod y staff chwaraeon lleol, all gynnig sesiynau iddynt yn eu hardaloedd hwy.

Urdd
BBC

Dyn yn osgoi carchar wedi iddo fygwth eraill

The Leader

Mae dyn o Lannau Dyfrdwy wedi osgoi carchar yn dilyn digwyddiad pan afaelodd mewn bwyell a bygwth eraill tu allan i'w gartref.

Plediodd Robin Craig Davies, 53 oed, yn euog i fod â bwyell yn ei feddiant a bygwth, ac fe gafodd ddedfryd o bedwar mis o garchar wedi ei gohirio am 12 mis.

Hanes ffoaduriaid yn Aberystwyth

The Daily Telegraph

Mae papur y Telegraph yn rhoi sylw i rai o'r ffoaduriaid o Syria sydd wedi ymgartrefu yn Aberystwyth dros y misoedd diwethaf.

Doedd gan deulu'r Karkoubi ddim syniad lle'r oedd Cymru cyn iddyn nhw gyrraedd, ac mae'r tywydd wedi bod yn agoriad llygad hefyd, mewn tref sydd wedi estyn croeso cynnes Cymreig iddyn nhw.

Aber
BBC

Ar y ffordd i Ŵyl Rhif 6?

Twitter

Os felly, mae gan y Daily Post awgrymiadau am yr hyn sydd o'ch blaen ym Mhortmeirion y penwythnos hwn.

View more on twitter

Pwyll piau hi?

Wales Online

Mae grŵp o ymgyrchwyr yn galw am gyfyngder cyflymdra o 20mya ar bob prif ffordd mewn trefi yng Nghymru. 

Dywed ymgyrchwyr ar ran '20’s Plenty for Us' fod newid arwyddion ffyrdd i rai 20mya i bob heol yn rhatach na gosod rhai newydd ar gyfer ardaloedd 30mya pan fod angen eu hadnewyddu.