Crynodeb

  1. Y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon
  2. Y cyfarfod llawn yn dechrau am 13.30 gyda chwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a'r Seilwaith
  3. Cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon
  4. Dadl Plaid Cymru: Yn galw ar Lywodraeth Cymru i fod yn glir ynghylch cyllid ar gyfer prosiectau Cynllun Datblygu Gwledig ar ôl mis Ionawr 2017 a darparu ffordd fwy rhyngweithiol i'r rhaglen bresennol
  5. Dadl Plaid Cymru ar bwysigrwydd stryd fawr fywiog ac amrywiol er mwyn cefnogi mentrau lleol
  6. Dadl y Ceidwadwyr ar yr 'Hawl i brynu'
  7. Dadl UKIP ar wella'r rhwydwaith rheilffordd
  8. Dadl Fer: Diogelwch, storio a gwaredu biomas a chynnyrch pren halogedig gan gwmni South Wales Wood Recycling

Y diweddaraf yn fyw

Gan Alun Jones a Nia Harri

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Hwyl

A dyna ni am heddiw. 

Fe fydd Senedd Fyw yn ôl ddydd Mawrth nesaf 11 Hydref. 

Y Senedd
BBC

Tanau yn South Wales Wood Recycling

Mae Mr Irranca-Davies yn cyfeirio at gyfarfod cymuned "gorlawn" yn Heol y Cyw pan wnaeth nifer o bobl fynegi pryder am dri thân yn South Wales Wood Recycling.

Yn yr achos mwya diweddar fe aeth tua 3,000 tunnell o naddion coed fynd ar dân yn y gwaith yn Coity, ym Mhenybont. 

Fe ddechreuodd y tân yn South Wales Wood Recycling in Heol Llan, Coity
Susan Dobbs
Fe ddechreuodd y tân yn South Wales Wood Recycling in Heol Llan, Coity

Dadl Fer

Ac yn ola heddiw Dadl Fer gan Huw Irranca-Davies. 

A'r pwnc: Diogelwch, storio a gwaredu biomas a chynnyrch pren halogedig gan gwmni South Wales Wood Recycling. 

Huw Irranca-Davies
BBC

'O fudd mawr i Ganolbarth a Gogledd Cymru'

Mae Ken Skates yn dweud y bydd Canolbarth a Gogledd Cymru yn "elwa'n sylweddol" o HS2.

Beth nesa?

Mae Dai Lloyd yn dweud " Dan ni 'di cael dadl gan UKIP ar ysgolion gramadeg sydd yn bod yn Lloegr a ddim yng Nghymru. 'Dan ni'n cael dadl heddiw ar HS2 sydd yn brosiect isadeiledd i Loegr, ddim yng Nghymru. Beth nesa? Beth fydd pwnc nesa dadl UKIP yn y lle yma?" 

'Prosiect seilwaith i Loegr'

Ar ran Plaid Cymru mae Dai Lloyd yn dweud mai "prosiect seilwaith i Loegr yn unig yw prosiect HS2 ac y dylai Cymru dderbyn cyllid canlyniadol Barnett sy'n adlewyrchu hyn."

Y manteision i bobl canolbarth a gogledd Cymru

Mae'r Ceidwadwr Russell George yn dweud bod angen cydnabod y manteision cymdeithasol ac economaidd a gaiff HS2 ar bobl canolbarth a gogledd Cymru.

Mae e hefyd yn galw ar Lywodraeth Cymru i gydweithio'n adeiladol â Llywodraeth y DU a chyrff trafnidiaeth rhanbarthol i sicrhau y caiff gwasanaethau ac amserlenni eu trefnu i sicrhau manteision gorau HS2 i bobl canolbarth a gogledd Cymru.  

Dadl UKIP ar y rhwydwaith rheilffordd

Yr eitem nesaf yn y Siambr yw dadl gan UKIP ar y rhwydwaith rheilffordd. 

Mae nhw'n cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru: 

Yn credu y dylid rhoi'r gorau i'r prosiect HS2 a defnyddio'r arbedion cyfalaf i wella'r rhwydwaith rheilffordd presennol, gan gynnwys:

  • ariannu'r gwaith o drydaneiddio prif linell rheilffordd de Cymru yn llawn, ynghyd â phrosiect metro de Cymru; 
  • diweddaru rhwydwaith rheilffordd gogledd Cymru yn eang.   
Mae disgwyl i HS2 gysylltu Llundain gyda Birmingham erbyn 2026, gan gyrraedd Manceinion a Leeds erbyn 2033
BBC
Mae disgwyl i HS2 gysylltu Llundain gyda Birmingham erbyn 2026, gan gyrraedd Manceinion a Leeds erbyn 2033

Cael gwared â'r hawl i brynu

Mae Carl Sargeant yn dweud bod Llywodraeth Cymru yn cael gwared â'r hawl i brynu yn gyfangwbl oherwydd bod y cynllun yn cynyddu'r pwysau ar y cyflenwad tai cymdeithasol, ac yn gorfodi nifer o bobl bregus i aros yn hirach am gartref.

Carl Sargeant
BBC

Bananarama

Mae Gareth Bennett UKIP yn dweud roedd "nifer ohonom ni yn yr ysgol yn hoffi Bananarama eithaf tipyn".  

Bananarama
Last.Fm
Bananarama, band o'r wythdegau

Perchnogaeth cartref - 'nid yr unig opsiwn'

Mae Bethan Jenkins yn dweud nad perchnogaeth cartref yw'r unig opsiwn, ac y dylai cartrefi cymdeithasol gael yr un statws â pherchnogaeth cartref.  

Bethan Jenkins
BBC

Cefndir: 'Hawl i brynu'

Fis diwethaf cadarnhaodd Llywodraeth Cymru mai Cyngor Môn yw'r diweddaraf i benderfynu dod â chynllun tai 'hawl i brynu' i ben.

Fe wnaeth yr Ysgrifennydd Cymunedau, Carl Sargeant, gytuno i'r cais "er mwyn sicrhau bod y cartrefi ar gael i'r rheiny sydd eu hangen".

Mae cynghorau Abertawe a Sir Gâr eisoes wedi cael yr hawl i atal rhagor rhag cael eu gwerthu, a hynny er mwyn gwarchod eu stoc tai.

Mae disgwyl i weinidogion gyflwyno deddfwriaeth er mwyn cael gwared â 'hawl i brynu' ar draws Cymru gyfan dros y flwyddyn nesaf.

Roedd diddymu'r polisi, sydd yn deillio o gyfnod Margaret Thatcher fel Prif Weinidog, yn un o addewidion y Blaid Lafur yn eu maniffesto ar gyfer etholiadau'r Cynulliad eleni.  

Yn ôl Cyngor Môn, mae bron i hanner eu stoc tai wedi cael ei werthu bellach, gan adael llai na 4,000 o gartrefi ar ôl
Google
Yn ôl Cyngor Môn, mae bron i hanner eu stoc tai wedi cael ei werthu bellach, gan adael llai na 4,000 o gartrefi ar ôl

Yr 'hawl i brynu'

Am yr awr nesa dadl y Ceidwadwyr Cymreig ar yr " hawl i brynu".  

Mae'r Ceidwadwyr yn dweud bod 130,000 o deuluoedd wedi cael cyfle i brynu eu tŷ cyngor eu hunain ers i'r polisi 'hawl i brynu' gael ei gyflwyno yng Nghymru ym 1980. 

David Melding
BBC

Edrych yn fanylach ar fanteision sefydlu cronfa

Mae Ysgrifennydd y Cabinet ar gyfer Cymunedau a Phlant, Carl Sargeant, yn ei gwneud hi'n glir na all y llywodraeth ymrwymo i roi arian o'r newydd cyn y bydd proses y gyllideb wedi ei chwblhau. Ond mae'n hapus meddai i edrych yn fanylach ar fanteision sefydlu cronfa i alluogi i awdurdodau lleol a grwpiau cymunedol i gynnig parcio am ddim. 

'Yr aelodau Cynulliad Llafur yma Dduw'

"Yr aelodau Cynulliad Llafur yma Dduw" mae Neil McEvoy yn ebychu.

"Allwch chi fwrw mlaen â hi os gwelwch yn dda?" medd y Dirprwy Lywydd Ann Jones.

Neil McEvoy
BBC

Cyfarfod brecwast

Roedd yna dwrw yn y Siambr wrth i Russell George ddweud iddo gael "cyfarfod brecwast" y bore yma.

Fe wnaeth ei arweinydd Andrew RT Davies ddrysu rhwng Brexit a brecwast tra'n siarad yng Nghynhadledd y Ceidwadwyr yn Birmingham ddoe.

Strategaeth adfywio hir dymor

Mae'r Ceidwadwr Russell George yn gweld yr angen am hwb a symbyliad i'r stryd fawr yng Nghymru drwy ddatblygu "strategaeth adfywio hirdymor, yn ymgorffori polisi cynllunio, trafnidiaeth gyhoeddus, a meithrin cysylltiadau agosach rhwng busnesau manwerthu ac awdurdodau lleol."  

Russell George
BBC

Dadl ar bwysigrwydd stryd fawr fywiog ac amrywiol

Mae ail ddadl Plaid Cymru ar bwysigrwydd stryd fawr fywiog ac amrywiol er mwyn cefnogi mentrau lleol.

Mae nhw'n cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

  • Yn cydnabod pa mor bwysig yw stryd fawr fywiog ac amrywiol er mwyn cefnogi mentrau lleol. 
  • Yn gresynu bod nifer y siopau gwag ar ein stryd fawr yn gyson uwch na'r cyfartaledd ar gyfer y DU. 
  • Yn gresynu at golli asedion cymunedol neu wasanaethau lleol o ganlyniad i'r defnydd ysgafn o'r stryd fawr yng Nghymru. 
  • Yn galw ar Lywodraeth Cymru i sefydlu cronfa newydd a fydd yn galluogi awdurdodau lleol a grwpiau cymunedol i gynnig cyfleusterau parcio am ddim mewn trefi ledled Cymru, a rhoi hwb hanfodol i adfywio canol trefi. 
Sian Gwenllian
BBC

Galw am warant diamod

Ar ran y llywodraeth mae Lesley Griffiths yn galw ar Lywodraeth y DU i roi gwarant diamod i ariannu pob prosiect a gontractiwyd o dan Raglen Datblygu Gwledig 2014-2020 ar ôl Datganiad yr Hydref tan 2023.

Lesley Griffiths
BBC

Brexit

Mae Neil Hamilton yn dweud bod hwn yn gyfle gwych, "y byd yw ein wystrysen" meddai. 

Wystrys
Thinkstock

Mynediad i'r farchnad sengl

Mae'r Ceidwadwr Paul Davies, wnaeth bleidleisio o blaid aros yn yr Undeb Ewropeaidd yn y refferendwm, yn pwysleisio unwaith eto pa mor bwysig yw hi i fusnesau gwledig Cymru gael mynediad i'r farchnad sengl.  

Paul Davies
BBC

Dyfodol cymunedau gwledig: 'ymweliad gwerthfawr'

Cynigion Plaid Cymru

Mae Plaid Cymru hefyd yn cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru: 

Yn cadarnhau mai parhau'n rhan o'r farchnad sengl yw'r dewis gorau ar hyn o bryd i sicrhau mynediad heb dariff a chwota i'r farchnad honno.

Yn cydnabod pa mor bwysig yw gweithwyr mudol i'r economi wledig. 

Dadl Plaid Cymru ar yr economi wledig

Nawr dadl gynta'r prynhawn.

Mae Plaid Cymru yn galw ar Lywodraeth Cymru i fod yn glir ynghylch cyllid ar gyfer prosiectau Cynllun Datblygu Gwledig ar ôl mis Ionawr 2017 a darparu ffordd fwy rhyngweithiol i'r rhaglen bresennol. 

Simon Thomas
BBC

'Sicrhau diogelwch cleifion'

Mae Mr Gething yn dweud bod Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr wedi rhoi gwybod i Lywodraeth Cymru am y sefyllfa yr wythnos ddiwethaf. 

"Rydw i wedi cael sicrhad bod y bwrdd iechyd  wedi cymryd camau i sicrhau diogelwch cleifion, ac mae yna ymchwiliad wedi dechrau i'r honiadau."

Cwestiwn Brys ar Uned Iechyd Meddwl Bryn Hesketh

Nawr cwestiwn brys gan Darren Millar:

A wnaiff y Gweinidog ddatganiad am ddiswyddo staff gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, yn dilyn pryderon mewn perthynas ag Uned Iechyd Meddwl Bryn Hesketh ym Mae Colwyn? 

Mae chwe aelod o staff wedi eu gwahardd o'u gwaith mewn uned iechyd meddwl ym Mae Colwyn.

Cafodd y staff yn uned Bryn Hesketh eu gwahardd ddydd Iau wythnos diwethaf yn dilyn pryderon gan aelod arall o staff am rai agweddau o ofal cleifion.

Mae ymchwiliad annibynnol wedi dechrau, sy'n cael ei arwain gan aelod o staff o fwrdd iechyd Cymreig arall.

Bryn Hesketh
Google

'Addewid o ysbyty newydd ers dros ddegawd'

"Mae fy etholwyr wedi cael addewid am ysbyty newydd ers dros ddegawd" dyna gwyn Lynne Neagle AC Torfaen.

Mae Mr Gething yn dweud nad yw'r cynllun yn angof.

Lynne Neagle
BBC

Darogan Prif Weinidog y dyfodol?

"Rydw i'n cadw'ch galw chi'n brif weinidog, mae'n rhaid bod hyn yn arwydd" medd yr aelod Ceidwadol Angela Burns wrth Vaughan Gething.   

Vaughan Gething
BBC

'Meddygon o dramor'

Mae Vaughan Gething yn cydfynd â beirniadaeth Rhun ap Iorwerth o "rethreg" Ysgrifennydd Iechyd San Steffan Jeremy Hunt.

Mae Mr Hunt wedi dweud y byddai Brexit "yn amlygu nifer y meddygon, nyrsys, cynorthwywyr gofal iechyd sydd angen eu mewnforio bob blwyddyn er mwyn cynnal ein system iechyd." 

'Tu hwnt i'r nod'

Ar ran y llywodraeth mae Rebecca Evans yn dweud bod Arolwg Iechyd Cymru 2015 yn dangos bod 19% o oedolion yn dweud eu bod yn ysmygu, hynny lawr o 26% yn 2003/4.

Mae'n dweud bod y gostyngiad yn y nifer yn golygu bod Llywodraeth Cymru wedi mynd y tu hwnt i'w nod o leihau cyfraddau ysmygu i 20% erbyn 2016, a'i bod ar drywydd cyflawni'r targed o leihau'r lefelau i 16% erbyn 2020.

Ysmygu
BBC

Cwestiynau Iechyd

Nawr cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon, Vaughan Gething. 

Mae John Griffiths yn gofyn pa gamau y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i gryfhau dulliau atal salwch yng Nghymru?  

'Angen wynebgaled'

Mae Neil Hamilton yn dweud bod Cymru ar waelod y tabl o'r cenhedloedd a rhanbarthau Lloegr yn nhermau beth y mae pobl sydd mewn gwaith yn ei ennill. 

Mae Mr Skates yn dweud bod angen bod yn "wynebgaled" i ofyn am lefelau incwm "pan rydych chi yn cymryd cyfle mewn lle arall i bleidleisio yn erbyn isafswm cyflog cenedlaethol." 

Mae Mr Hamilton yn dweud ei fod wedi'i "ryddhau gan yr etholwyr" oherwydd y bleidlais honno. Fe golloddd ei sedd yn Tatton yn Swydd Caer yn Etholiad Cyffredinol 1997.

Neil Hamilton
BBC

Angen ffordd osgoi Dinas Powys

Mae arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies yn gofyn am yr angen am ffordd osgoi Dinas Powys. Mae Mr Skates yn dweud ei fod yn "fatrer unigryw sydd angen ei ddatrys" a'i fod wedi gofyn i'w swyddogion i gysylltu gyda'r awdurdod lleol i ystyried datrysiad y byddai modd ei ariannu'n llawn.

Andrew RT Davies
BBC

Craffu ar waith Cyllid Cymru

Mae Adam Price yn honni bod Cyllid Cymru yn "torri meddylfryd argymhellion y llywodraeth o fynediad i adolygiad cyllid drwy wneud ceisiadau parhaus i redeg cronfeydd y tu allan i Gymru."

Mae Mr Skates yn amddiffyn yr hyn mae e'n alw yn "berfformiad swyddi" gorau erioed gan Cyllid Cymru yn ddiweddar. 

Cwmni dur yn mynd i ddwylo'r gweinyddwyr

Mae'r aelod Llafur Jane Bryant yn codi'r mater bod dros 100 o swyddi wedi'u colli yng Nghasnewydd oherwydd i gwmni dur fynd i ddwylo'r gweinyddwyr.

Fe gafodd AIC Steel Limited ei sefydlu yn 2013 i brynu cwmni dur arall yn y ddinas, Rowecord Engineering, wnaeth hefyd fynd i ddwylo'r gweinyddwyr dair blynedd yn ôl. 

Heddiw fe wnaeth y gweinyddwyr David Hill a Huw Powell, o Begbies Traynor, ddweud bod 101 o swyddi wedi eu colli. 

Mae Mr Skates yn dweud bod y cwmni "wedi bod yn amharod" Ii gwrdd gyda'i swyddogion..  

AIC Steel
BBC

Dyfodol Rhyddfraint Rheilffordd Cymru a'r Gororau

Mae Ms Wood yn gofyn beth mae Llywodraeth Cymru wedi ei wneud i ddelio gyda'r angen am gerbydau ers cyhoeddiad adroddiad y Pwyllgor Menter a Busnes, Dyfodol Rhyddfraint Rheilffordd Cymru a'r Gororau yn 2013.

Mae Mr Skates yn dweud bod y llywodraeth wedi bod yn edrych ar y cerbydau sydd a sydd ar gael i Gymru.

Leanne Wood
BBC

Gwella trafnidiaeth gyhoeddus

Mae'r cyntaf o'r cwestiynau a gyflwynwyd gan arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood: 

Pa waith sydd ar y gweill gan y Gweinidog i wella trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru? 

Croeso nôl

Mae'r Cyfarfod Llawn ar fin dechrau dechrau gyda chwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a'r Seilwaith, Ken Skates. 

Ken Skates
BBC

Da bo am y tro

Mae'r pwyllgor nawr yn cyfarfod yn breifat. 

Fe fydd Senedd Fyw yn ôl ar gyfer y Cyfarfod Llawn am 1.30pm.

Prinder staff

Mae Lisa Turnbull yn pwysleisio mai'r pwysau allweddol sy'n wynebu gwasanaethau gofal heb eu trefnu yw prinder staff o ganlyniad i gynllunio annigonol ar y gweithlu.