a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Cofio 50 mlynedd ers trychineb Aberfan
  2. Leanne Wood: Amser 'hawlio gwleidyddiaeth yn ôl'
  3. Oedi i gwrdd â phwyllgor yn 'siom'
  4. Trychineb Aberfan: Golwg gohebydd

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl am y tro

BBC Cymru Fyw

Dyna'r cyfan am heddiw, y diwrnod pan fu pobl Cymru yn yn cofio trychineb Aberfan union 50 mlynedd yn ôl.

Fe fydd y llif byw yn dychwelyd am 08:00 fore Llun. 

Galw am gwest newydd i farwolaeth cefnogwr

BBC Wales News

Mae teulu dyn gafodd ei ladd gan geffyl yr heddlu wedi dweud y dylai fideo o'r digwyddiad fod wedi cael ei ddangos yn ei gwest.

Bu farw'r cefnogwr Abertawe, Terry Coles, yn dilyn y digwyddiad ger hen stadiwm Rotherham United, Millmoor, ym mis Mai 2000.

Fe wnaeth cwest yn 2003 benderfynu mai damwain oedd ei farwolaeth, ond mae ei deulu nawr yn galw am ymchwiliad newydd.

Terry Coles
BBC

Arestio dyn yn dilyn tân ym Mhrestatyn

BBC Cymru Fyw

Mae Heddlu'r Gogledd wedi arestio dyn y maen nhw'n awyddus i'w holi mewn cysylltiad â thân mewn tŷ ym Mhrestatyn dros bythefnos yn ôl.

Fe gafwyd Richard Pentreath, sydd hefyd yn cael ei adnabod fel Hilary Clifford Thomas, yn euog ddechrau'r mis o achosion hanesyddol o dreisio, ac fe gafodd gwarant ei chyhoeddi i'w arestio ar ôl iddo fethu ag ymddangos yn Llys y Goron Woolwich.

Richard Pentreath
Heddlu'r Gogledd

Heddlu yn gorffen archwilio tŷ

Heddlu De Cymru

Dywed Heddlu'r De sydd wedi bod yn chwilio am Lorraine Ridout eu bod wedi cwblhau archwilio tŷ yn ardal Gabalfa, Caerdydd. 

Mae swyddogion fforensig yn parhau i archwilio tŷ yn Nhrelái. 

Cafodd y ddynes 57 oed ei gweld am y tro olaf rhwng 19:00 a 20:00 ger ei chartref yng Ngabalfa ar 31 Ionawr. 

Dylai unrhyw un â gwybodaeth gysylltu â'r heddlu ar 101 neu yn ddienw ar 0800 555 111. 

Lorraine Ridout
Heddlu De Cymru

Euog o achosi niwed corfforol

BBC Cymru Fyw

Mae dyn 24 o Fotwnnog wedi cael carchar gohiriedig o 14 mis a gorchymyn i dalu iawndal o £1,820 ar ôl iddo dorri gên dyn arall ym Mhwllheli.

Fe fydd yn rhaid i Robert Williams hefyd wneud 200 awr o waith di-dal yn y gymuned ar ôl achosi niwed corfforol difrifol i Cian Williams ym mis Mehefin.  

Anglesea: Ymateb Private Eye

Mae cylchgrawn Private Eye, a gollodd achos enllib yn erbyn Gordon Anglesea 22 o flynyddoedd yn ôl, wedi bod yn ymateb ar ôl i lys benderfynu bod y cyn blismon yn euog o droseddau rhyw hanesyddol yn erbyn plant.

Dywedodd golygydd Private Eye, Ian Hislop, fod cyfiawnder wedi ei wneud o'r diwedd ond na fyddai'r cylchgrawn yn ceisio cael ad-daliad.

 "Y gwir oedd nad oedd ganddo ef (Anglesea) unrhyw enw da i'w amddiffyn, ac na ddylai fod wedi dwyn achos enllib yn erbyn unrhyw un." 

Gleision Caerdydd v Pau

BBC Sport Wales

Bydd Gleision Caerdydd yn wynebu Pau heno ar Barc yr Arfau yng Nghwpan Her Ewrop.

Enillodd y Gleision 33-20 yn erbyn Bryste yn eu gêm gyntaf yn y gystadleuaeth y tymor yma, tra bo Pau wedi cael eu trechu o 22-25 gan Gaerfaddon.

warburton
BBC
Ni fydd Sam Warburton ar gael heno oherwydd anaf

Carchar am 18 mlynedd am droseddau rhyw

BBC Cymru Fyw

Mae dyn 49 oed wedi cael ei garcharu am 18 mlynedd ar ôl pledio'n euog i gyfres o droseddau rhyw, yn cynnwys treisio dwy ferch 20 mlynedd ar wahân.

Roedd Stephen David Chambers, plymwr o Brestatyn, wedi ffilmio a chadw lluniau o'i gamdriniaeth o un o'i ddioddefwyr.

Dywedodd y Barnwr Rhys Rowlands yn Llys y Goron Caernarfon bod y troseddau, ddigwyddodd yn yr 80au ac yn fwy diweddar, yn rhai "echrydus".

Teyrnged i ddioddefwyr

BBC Cymru Fyw

Mae'r Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol, oedd yn gyfrifol am ddechrau'r ymchwiliad i Gordon Anglesea, wedi talu teyrnged i'r dioddefwyr.

Cafwyd Anglesea, cyn-arolygydd gyda Heddlu'r Gogledd, yn euog o droseddau rhyw hanesyddol.

"Mae cyfwiander wedi ei weithredu oherwydd bod dioddefwyr wedi bod â 'r hyder i gysylltu â'r Asiantaeth," meddai llefarydd. 

Dywedodd hyd yn hyn fod naw o bobl wedi eu cael yn euog o gam-drin plant o ganlyniad i Ymchwiliad Pallial a bod yr ymchwilaid yn parhau. 

Gordon Anglesea
bbc

Ysgol yn cofio'r 144 fu farw yn Aberfan

BBC Cymru Fyw

Ymysg yr ysgolion wnaeth gymryd rhan yn y munud o dawelwch er cof am drychineb Aberfan y bore 'ma oedd Ysgol Gyfun Rhydywaun yn Rhondda Cynon Taf.

Fe wnaeth fwy na 1,000 o ddisgyblion a staff ymgasglu y tu allan i'r ysgol, ble wnaeth griw o ddisgyblion ffurfio'r rhif 144 i gynrychioli nifer y bobl fu farw yn y trychineb.

Ysgol Gyfun Rhydywaun
Ysgol Gyfun Rhydywaun

Anglesea: Dedfrydu ar 4 Tachwedd

BBC Cymru Fyw

Bydd y cyn swyddog heddlu, Gordon Anglesea, sydd wedi ei gael yn euog o bedwar o droseddau rhyw hanesyddol, yn cael ei ddedfrydu ar 4 Tachwedd.

Naw newid yn nhîm y Gweilch

BBC Sport Wales

Mae'r Gweilch wedi gwneud naw newid ar gyfer eu taith i Ffrainc y penwythnos yma.

Bydd y Gweilch yn wynebu Lyon nos yfory heb Alun Wyn Jones, Rhys Webb a Dan Biggar, ond bydd blaenasgellwr Cymru Dan Lydiate yn dechrau.

Dan
BBC
Blaenasgellwr y Gweilch a Chymru, Dan Lydiate

Arestio mwy ar ôl cythrwfl yng Nghasnewydd

Heddlu Gwent

Mae Heddlu Gwent yn dweud eu bod wedi arestio chwech o bobl bellach yn dilyn y cythrwfl yng Nghasnewydd neithiwr.

Cafodd y gwasanaethau brys eu galw i Heol Commercial am tua 20:35.

Mae bachgen 16 oed, dyn 20 oed a merch 17 oed wedi cael eu harestio am dorri amodau gorchymyn gwasgaru, tra bo dau fachgen 13 oed a dyn 24 wedi cael eu harestio ar amheuaeth o anhrefn treisgar.

Selby am greu argraff yn Yr Alban

South Wales Argus

Mae'r bocsiwr o'r Barri, Andrew Selby, yn dweud ei fod yn awyddus i greu argraff yn ei ornest heno yn erbyn Felix Moncada o Nicaragua.

Bydd y ddau yn wynebu ei gilydd yng Nghanolfan Chwaraeon Meadowbank yng Nghaeredin.

selby
BBC

Jackett ar ei ffordd i Rotherham

BBC Sport Wales

Mae'r Cymro, Kenny Jackett wedi ei benodi'n rheolwr Rotherham United ar gytundeb tair blynedd o hyd.

Mae'r clwb o Sir Efrog ar waelod y Bencampwriaeth ar hyn o bryd, wedi iddyn nhw ennill dim ond un o'u 13 gêm y tymor yma.

Fe wnaeth Jackett, 54 oed, dreulio tair blynedd fel rheolwr Wolves cyn cael ei ddiswyddo ym mis Gorffennaf.

Kenny Jackett
Rex Features

S4C yn dioddef oherwydd 'baruswydd' unigolion

Golwg 360

Mae actor Cymraeg sydd wedi ymddangos mewn ffilmiau Hollywood wedi beirniadu S4C, a’r “nifer dethol” o bobl sydd wedi cael “bodolaeth gyfforddus” yn sgil y sianel.

Mae Golwg360 yn adrodd bod neges ar dudalen Facebook Julian Lewis Jones yn beirniadu “unigolion” sydd wedi tyfu’n gyfoethog yn sgil sefydlu S4C.

Mae’r actor hefyd yn beirniadu costau ymgyrchoedd ail-frandio sydd wedi “cyfrannu at dranc y sianel”.

Julian Lewis Jones
BBC

Anglesea: Dedfryd o garchar i ddod

BBC Cymru Fyw

Ar ôl i reithgor gyhoeddi'r canlyniad yn Llys y Goron Yr Wyddgrug, dywedodd y barnwr Geraint Walters "ond un ddedfryd all fod, a honno yn ddedfryd o garchar".

Cafodd Anglesea, 79 o Hen Golwyn, ei ryddhau ar fechnïaeth nes y bydd yn cael ei ddedfrydu.

Newydd dorriCyn swyddog heddlu yn euog o droseddau rhyw

BBC Cymru Fyw

Mae cyn swyddog heddlu, Gordon Anglesea, wedi ei gael yn euog o bedwar o droseddau rhyw hanesyddol yn Llys y Goron Yr Wyddgrug.

Cafwyd Anglesea yn euog o ymosod yn anweddus ar ddau fachgen yn y 1980au.

Cafwyd yn ddieuog o un cyhuddiad o ymosodiad rhyw difrifol ar fachgen.

Anglesea
BBC

Aberfan: 'Y gwasanaeth wedi mynd a fi 'nôl'

BBC Cymru Fyw

Ymysg y rheiny sy'n cofio 'nôl i'r diwrnod y digwyddodd trychineb Aberfan mae Gareth Jones, oedd yn chwech oed ar y pryd.

"Y bore 'ma yn y gwasanaeth yn y fynwent roeddwn i'n teimlo fel fy mod i wedi mynd yn ôl 50 mlynedd.

"Rydw i'n cofio mynd i mewn i'r dosbarth, ac yn sydyn roedd sŵn fel awyren. Y peth nesaf, roedd gwydr yn torri. Doeddwn i ddim yn gwybod beth oedd yn digwydd.

"Mae'r digwyddiad yn cael ei gofio unwaith pob degawd ond rydyn ni'n byw gydag e pob blwyddyn. Ond mae'n rhaid i ni symud 'mlaen gyda'n bywydau."

Gareth Jones
BBC
Gareth Jones ddeuddydd ar ôl y drychineb, a heddiw

Y Tywysog Charles yn Aberfan

BBC Cymru Fyw

Mae'r Tywysog Charles wedi bod gwneud ymweliad preifat i'r fynwent yn Aberfan y bore 'ma, hanner canrif ers y drychineb yno.

Fe wnaeth osod torch o flodau yn y fynwent lle mae nifer o'r meirw wedi eu claddu.

Charles
BBC

Cefnogwyr yn 'ystyried camau cyfreithiol'

BBC Cymru Fyw

Mae Ymddiriedolaeth Cefnogwyr Abertawe wedi dweud eu bod yn ystyried camau cyfreithiol yn dilyn cyfarfod neithiwr.

Ym mis Gorffennaf fe gadarnhaodd yr Americanwyr, Jason Levien a Steve Kaplan eu bod wedi prynu 68% o gyfranddaliadau'r clwb.

Mae'r ymddiriedolaeth yn dal i fod yn berchen ar 21%, ond maen nhw'n anhapus na fu unrhyw ymgynghoriad â nhw cyn i'r cyfranddaliadau eraill gael eu gwerthu - ac na chawson nhw gyfle i'w prynu.

Liberty
Getty Images

Arestio pedwar ar ôl cythrwfl yng Nghasnewydd

BBC Wales News

Mae pedwar o bobl wedi cael eu harestio yn dilyn adroddiadau o gythrwfl yng Nghasnewydd.

Fe gafodd y gwasanaethau brys eu galw i Heol Commercial am tua 20:35 neithiwr.

Cafodd fachgen 16 oed, dyn 20 oed a merch 17 oed eu harestio am dorri gorchymyn gwasgaru, tra bod bachgen arall 13 oed wedi cael ei arestio ar amheuaeth o anhrefn treisgar.

Lansiad cyntaf o orsaf bad achub newydd

BBC Cymru Fyw

Bydd gorsaf bad achub newydd Tyddewi yn lansio ei llong gyntaf heddiw - ar yr un pryd ac y bydd yr hen fad achub yn cael ei lansio am y tro olaf.

Bydd yr hen fad achub dosbarth Tyne yn cael ei lansio i'r dŵr i gyd-fynd â lansiad cyntaf y bad achub newydd dosbarth Tamar.

Mae'r orsaf newydd gwerth £10m wedi ei osod o fewn wyneb craig fel rhan o brosiect peirianneg enfawr.

Gorsaf bad achub
BBC

Anglesea: Rheithgor yn parhau i ystyried

BBC Cymru Fyw

Mae'r rheithgor yn achos y cyn-swyddog heddlu Gordon Anglesea, sy'n wynebu cyhuddiadau o droseddau rhyw hanesyddol, yn parhau i ystyried eu dyfarniad am ail ddiwrnod heddiw.

Fe dreuliodd y rheithgor chwe awr ddoe yn ystyried eu dyfarniad.

Anglesea
BBC

Munud o dawelwch ar draws Cymru

BBC Cymru Fyw

Roedd munud o dawelwch ar draws Cymru am 09:15 y bore 'ma, er cof am drychineb Aberfan hanner canrif yn ôl.

O amgylch Cymru, bu pobl yn cymryd seibiant i nodi'r munud o dawelwch, gan gynnwys yng nghynhadledd Plaid Cymru, yn Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd ac ar y Maes yng Nghaernarfon.

Pobl yn cynnal munud o dawelwch ledled Cymru

Hanes cloc Aberfan

BBC Cymru Fyw

Un oedd yn y gwasanaeth yn Aberfan y bore 'ma yw Mike Flynn o Gaerdydd.

Roedd ei dad, Michael, yn barafeddyg wnaeth geisio achub pobl yn dilyn y drychineb, ac fe wnaeth o ddarganfod cloc yn y llanast.

"Y tro diwethaf iddo weithio oedd yn Aberfan pan oedden nhw oll dal yn fyw," meddai. "Roeddwn i'n teimlo y dylai fod yma yn Aberfan heddiw."

Cafodd y cloc ei ddefnyddio fel rhan o'r ymchwiliad i'r digwyddiad i benderfynu pryd yn union y digwyddodd y drychineb, ac mae bellach wedi cael ei dderbyn gan amgueddfa Sain Ffagan.

Cloc
BBC

Cenhedlaeth nesaf Aberfan

Gohebydd Radio Cymru ar Twitter

Ramsey 'nôl yn nhîm Arsenal?

Barker yn ennill medal arian

BBC Sport Wales

Mae'r Gymraes Elinor Barker wedi ennill y fedal arian ym Mhencampwriaethau Seiclo Trac Ewrop ym Mharis.

Roedd arian Barker yn un o bedair medal a gafodd tîm Prydain yn y pencampwriaethau ddoe.

barker
bbc

Triniaeth newydd i daclo canser yr aren

BBC Cymru Fyw

Bydd triniaeth newydd gafodd ei threialu gyntaf yn Abertawe nawr ar gael i gleifion sydd â chanser yr aren, wedi tro pedol gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal (NICE) ar yr imiwnotherapi.

Bydd nivolumab ar gael i gleifion yng Nghymru a Lloegr sydd â'r ffurf fwyaf cyffredin o ganser yr aren.

Roedd NICE wedi gwrthod y driniaeth yn wreiddiol, ond cafodd y penderfyniad ei herio gan glinigwyr a grwpiau cleifion.

Canser yr aren
Science Photo Library

Y Scarlets i gofio Anthony Foley

Wales Online

Bydd y Scarlets yn gwisgo crys arbennig ar gyfer y gêm yn erbyn y Saracens yfory, fel teyrnged i Anthony Foley, prif hyfforddwr Munster a fu farw y penwythnos diwethaf.

Bydd y rhif wyth yn cael ei roi ar y crys i gydnabod yr wythwr, a enillodd 62 o gapiau dros Iwerddon rhwng 1995 a 2005.

Foley
BBC

Oedi i gwrdd â phwyllgor yn 'siom'

BBC Cymru Fyw

Mae ACau sy'n ymchwilio i barodrwydd GIG Cymru ar gyfer y gaeaf wedi dweud eu bod yn "siomedig" na fydd yr Ysgrifennydd Iechyd yn trafod y mater gyda nhw nes ganol Tachwedd.

Dywedodd cadeirydd y pwyllgor iechyd, Dai Lloyd y byddai wedi hoffi gweld Vaughan Gething yn gynt.

Yn ôl AC Ceidwadol Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro, Angela Burns, bydd yr oedi yn golygu y bydd yr adroddiad yn un "aneffeithiol", ond mae Llywodraeth Cymru wedi mynnu nad oedd yn bosib cael dyddiad cynt.

Vaughan Gething
BBC

Aberfan: Tawelwch 'emosiynol'

BBC Cymru Fyw

50 mlynedd ers i domen lo lithro i lawr mynydd yn Aberfan, mae un oedd yno'n helpu ar y diwrnod yn rhannu ei brofiadau hefo Cymru Fyw.

Disgybl yn Ysgol Mynwent y Crynwyr yn Edwardsville, y pentref nesaf i lawr i Aberfan, oedd yr Athro E Wyn James.

"O'n i yn 16 ar y pryd, yn yr ysgol uwchradd. O'n i wedi mynd y bore yna i'r ysgol ac wedyn erbyn i fi gyrraedd yr ysgol, yn syth ar ôl cyrraedd o'dd y bechgyn y'n oedran i ac yn uwch wedi cael ein galw i fynd yno, bod 'na rhywbeth ofnadwy wedi digwydd yna a bod angen cymorth."

Aberfan
BBC

'Plant fel chi ac oedolion fel ni'

BBC Cymru Fyw

Cyn y munud o dawelwch yn Ysgol Gynradd Ynysowen, dywedodd y pennaeth, Simone Roden: "Heddiw rydyn ni'n cymryd seibiant i gofio, cofio 50 mlynedd yn ôl pan wnaeth 116 o blant a 28 o oedolion farw ar y diwrnod mwyaf dirdynnol yn hanes Aberfan.

"Fe wnaeth plant fel chi ac oedolion fel ni fynd i'r ysgol yn y bore, ond ni aethon nhw adref.

"Heddiw, meddyliwch nid yn unig am y rhai fu farw, ond rheiny rydyn ni'n eu hadnabod yn ein cymuned sydd wedi cael eu heffeithio mewn ffordd allwn ni ddim ei dychmygu gan yr hyn ddigwyddodd."

Ysgol Gynradd Ynysowen
BBC

Profiadau un oedd yno ar y diwrnod

BBC Cymru Fyw

Cyn y gwasanaeth ym Mynwent Aberfan y bore 'ma, mae ambell un oedd yno y diwrnod hwnnw wedi rhannu eu profiadau â'r BBC.

Roedd Gerald Kirwan yn wyth oed ar adeg y trychineb, a dywedodd mai yn ddiweddar yn unig, oherwydd ei wyrion, y mae wedi gallu siarad am yr hyn ddigwyddodd.

"Dydw i ddim yn meddwl y dylai Aberfan gael ei anghofio fyth," meddai. "Dydw i ddim yn meddwl y gwneith unrhyw un anghofio chwaith."

"Mae hi'n dda bod plant y dyfodol yn gwybod yn union beth aeth ymlaen y diwrnod hwnnw a'r hyn ddigwyddodd i ni. Fe alla i gau fy llygaid am eiliad ac rydw i 'nôl yn yr ysgol."

Gerald Kirwaun
BBC

Papur newydd y Guardian yn cofio

Teyrnged gan S4C i'r rheiny a gollwyd

Munud o dawelwch i gofio Aberfan

BBC Cymru Fyw

Bydd munud o dawelwch am 09:15 i gofio'r 144 o bobl fu farw yn Aberfan 50 mlynedd yn ôl.

Clock Aberfan
BBC

Aberfan: Y diwrnod dan sylw

BBC Wales News

Wrth i Gymru gyfan gofio 50 mlynedd ers trychineb Aberfan, mae BBC Wales News wedi cymryd golwg manwl ar yr hyn ddigwyddodd ar 21 Hydref 1966.

Gallwch ddilyn y trychineb fel y digwyddodd y diwrnod hwnnw, yng ngeiriau'r rheiny oedd yn rhan o'r ymdrech i achub bywydau.

Aberfan
PA

Aberfan: 'Dim byd llai na llofruddiaeth'

BBC Radio Cymru

Gohebydd BBC Radio Cymru, Alun Thomas, sy'n cofio trychineb Aberfan ar raglen y Post Cyntaf fore Gwener.

Alun Thomas sy'n cofio trychineb Aberfan