a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Cyngor 'yn llusgo'u traed' am yr iaith Gymraeg
  2. Ymchwiliad cam-drin yn agor yng Nghymru
  3. Elw 'gormodol' i gwmnïau cyffuriau
  4. Peilonau Môn: 'Rhaid i'r Grid ailystyried

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl am y tro

Dyna ni am heddiw - ymunwch â ni eto fory ar y llif byw am ragor o'r newyddion diweddaraf!

Ffordd ar gau yn dilyn damwain

BBC Cymru Fyw

Mae ffordd yr A4063 ger Pen-y-bont yn parhau ar gau i'r ddau gyfeiriad yn dilyn gwrthdrawiad difrifol rhwng car a lori.

Dywedodd y gwasanaeth tân eu bod wedi cael ei galw i'r digwyddiad ym mhentref Coytrahen, rhwng Pen-y-bont a Maesteg, am 14:38.

Does dim gwybodaeth bellach ar hyn o bryd ynglŷn ag unrhyw anafiadau.

Is-reolwr Wrecsam yn gadael

Twitter

Rhagor o newid ar y Cae Ras...

View more on twitter

'Syndod' dros ddiswyddiad cadeirydd Tata

BBC Wales News

Mae undebau dur wedi dweud bod eu gweithwyr ar draws Ewrop wedi eu synnu ar ôl i gwmni Tata ddiswyddo eu cadeirydd, Cyrus Mistry.

Mae'r cwmni yn cyflogi 7,000 o weithwyr yng Nghymru ar hyn o bryd, gan gynnwys dros 4,000 yn eu gweithfeydd ym Mhort Talbot.

Ratan Tata, cyn-bennaeth y cwmni, fydd yn cymryd yr awenau unwaith eto fel cadeirydd ac mae'r undebau wedi galw arno i leihau'r "ansicrwydd" presennol yn y diwydiant.

port talbot
Getty Images

Hedfan i'r gwaith?!

Twitter

Does dim dwywaith bod gan Paul Cox o Ynys Môn siwrne fwy diddorol i'r gwaith bob dydd na'r rhan fwyaf ohonom ni...

View more on twitter

Horizon i 'ystyried adborth' ymgynghoriad Wylfa

BBC Cymru Fyw

Mae datblygwyr gorsaf niwclear Wylfa Newydd yn dweud bod cannoedd o bobl wedi ymateb i'w ymgynghoriad diweddaraf ar y prosiect, ddaeth i ben ddoe.

Mae'r materion sydd wedi cael eu codi gan gynghorwyr, ymgyrchwyr a thrigolion yn ddiweddar yn cynnwys llety dros dro ar gyfer y gweithwyr adeiladu, nifer y swyddi fydd ar gael i bobl leol, ac effaith y cynllun ar yr iaith Gymraeg. 

Dywedodd Duncan Hawthorne, Prif Weithredwr Horizon, y byddai'r datblygwyr yn ystyried yr adborth a cheisio "dod o hyd i'r ffordd orau o gyflwyno'r cyfleoedd a'r manteision mae pobl leol eu heisiau".

wylfa newydd
Horizon

Cymylog i'r mwyafrif

Tywydd, BBC Cymru

Fe fydd hi'n noson gymylog i'r mwyafrif, gydag ambell gyfnod clir dros nos, a'r tymheredd isaf yn 9C.

Erbyn y bore bydd rhyw faint o niwl trwchus mewn mannau, allai fod yn araf yn clirio.

Am y rhagolygon diweddaraf, ewch i wefan dywydd BBC Cymru.

Pum mlynedd o Gomisiynydd yr Iaith

Cylchgrawn, Cymru Fyw

Mae hi'n bum mlynedd ers i Meri Huws gael ei phenodi'n Gomisiynydd y Gymraeg - ond faint o ddylanwad mae hi wedi ei gael yn ei chyfnod wrth y llyw hyd yn hyn?

Cylchgrawn Cymru Fyw fu'n holi...

Meri Huws
Comisiynydd y Gymraeg

Ymdrech i achub CPD Prestatyn

Daily Post

Fe ddywed y Daily Post bod un o gefnogwyr clwb pêl-droed Prestatyn wedi dechrau ymgyrch i godi arian i achub y clwb.

Mae'r clwb yn wynebu achos yn eu herbyn gan Gyllid a Thollau Ei Mawrhydi dros fil treth sydd heb ei dalu o £53,000.

Dyn 'wedi bod yn yfed' cyn gyrru car oddi ar glogwyn

BBC Cymru Fyw

Mae cwest wedi clywed bod dyn o Fanceinion wedi bod yn yfed yn drwm drwy'r prynhawn cyn iddo yrru ei gerbyd oddi ar glogwyn ger Mwnt yng Ngheredigion.

Roedd Gary Chilton, 42, ar wyliau gwersylla gyda ffrindiau yn yr ardal pan fu farw ar 17 Mehefin eleni.

Dywedodd ffrind iddo, Andrew Johnson, bod Mr Chilton wedi neidio yn y car er mwyn mynd i chwilio am ei gi oedd wedi mynd ar goll, ond yna fe yrrodd y cerbyd drwy ffens ac oddi ar y dibyn.

Fe gofnododd y crwner Peter Burnton ddyfarniad o farwolaeth drwy anffawd.

clogwyn
BBC
Cafodd y gwasanaethau brys eu galw wedi i'r car ddisgyn i lawr y clogwyn

Datgelu cyfrinachau ar 'Y Gwyll'

S4C

Mae'r gyfres ddrama 'Y Gwyll' yn dychwelyd nos Sul, 30 Hydref. Yn ôl gwefan S4C, yn y drydedd gyfres mae DCI Tom Mathias ei hun o dan chwyddwydr yr heddlu.  

Meddai Richard Harrington, sy'n chwarae rhan y ditectif:

“Mae e’n byw mewn gwesty ar hyn o bryd, dwi’n meddwl ei fod e’n joio’r ffaith ei fod e’n byw yn rhywle gwahanol… y broblem am fyw mewn carafán yng nghanol y wlad yw nad oes llawer o bobl yn pasio ac mae e’n gallu cuddio. Nawr mae fe’n cael y profiad o gwrdd â phobl newydd, ac rydyn ni’n gweld ochr arall iddo fe.”

Richard harrington yn chwarae DCI Mathias
BBC

Caniatâd i ailagor chwarel Creigiau

BBC Cymru Fyw

Mae cynghorwyr wedi rhoi caniatâd i gwmni ailagor chwarel Creigiau i'r gogledd o Gaerdydd.

Roedd cwmni Tarmac yn gobeithio ailagor ac yna ymestyn y chwarel er mwyn cloddio 12.75miliwn tunnell o galchfaen oddi yno.

Ond mae ymgyrchwyr wedi dweud y byddai'r cynllun yn niweidio adeiladau, creu problemau traffig ac achosi llygredd, gan bryderu'n benodol am effaith y llwch a'r sŵn ar ysgol gynradd cyfagos Pentyrch.

chwarel creigiau
Stop Creigiau Quarry

'Gallai Mesur Cymru greu anghydfod'

BBC Wales Politics

Fe allai Mesur Cymru yn ei ffurf bresennol achosi anghydfod rhwng llywodraethau San Steffan a Bae Caerdydd yn y dyfodol, yn ôl pwyllgor yn Nhŷ'r Arglwyddi.

Mae disgwyl i'r Mesur ddatganoli grymoedd dros ynni, trafnidiaeth, etholiadau a mwy i'r Cynulliad.

Ond yn ôl yr Arglwyddi dyw'r Mesur ddim yn datgan yn ddigon clir pa bwerau fydd wedi'u datganoli i Gymru, ac fe allai hynny arwain at heriau yn yr Uchel Lys fydd yn niweidio'r berthynas rhwng y ddwy lywodraeth.

draig san steffan
BBC

Pwy sy'n mynd i'r jyngl?

Radio Times

Mae sibrydion ar led ynglŷn â phwy fydd yn cymryd rhan yn y gyfres newydd o I'm A Celebrity... Get Me Out of Here! sy'n cychwyn ym mis Tachwedd ar ITV.

Mae gwefan y Radio Times heddiw yn crybwyll dau enw o Gymru ymhlith nifer o enwogion eraill a allai ymddangos yn y gyfres nesaf - oes unrhyw wirionedd yn y si bod Robbie Savage a Carol Vorderman am fynd i'r jyngl?

Logo 'I'm a Celebrity'
BBC

Golygydd yn gadael

Twitter

Mae Kevin Ward yn olygydd ar bapur newydd y South Wales Argus, sydd yn gwasanaethu ardal Gwent.

Ei ddirprwy, Nicole Garnon, fydd yn ei olynu.

View more on twitter

Bêls ar dân ger Wrecsam

BBC Cymru Fyw

Mae'r gwasanaeth tân wedi cael eu galw ar ol i 1,200 o bêls gwair fynd ar dân mewn cae ger Wrecsam.

Cafodd y ffordd gerllaw ei chau gan yr heddlu oherwydd y mwg oedd yn codi o'r digwyddiad ger pentref Marford, yn agos i'r ffin â Lloegr.

Gwesty moethus i ganol Caernarfon?

Daily Post

Fe allai hen adeilad yng nghanol tref Caernarfon sydd wedi bod yn wag ers degawdau gael ei throi yn fwyty, bar a gwesty moethus, meddai'r Daily Post.

Mae datblygwyr yn awyddus i drawsnewid adeilad Tŷ Castell, sydd yn dyddio nôl i'r flwyddyn 1735, ac yn dweud y byddai'n dod â "defnydd economaidd yn ôl i adeilad pwysig sydd wedi mynd yn angof."

ty castell
Google

Aberfan: Galw am newid enw bwyty

Wales Online

Mae WalesOnline yn adrodd bod nifer o bobl, gan gynnnwys arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood, wedi galw am newid enw bwyty poblogaidd yn Y Rhondda - y Lord Tonypandy.

Fe ddywed ymgyrchwyr na ddylid defnyddio enw person oedd â rôl ddadleuol yn nhrychineb Aberfan, sef George Thomas neu'r Arglwydd Tonypandy.

Y Cymro sy'n chwarae dros Wlad Thai

Twitter

Mae blog ar wefan thesefootballtimes.co wedi bod yn edrych ar bêl-droedwyr o Brydain sydd wedi mentro i Wlad Thai i chwarae - gan gynnwys Cymro o'r enw Mika Chunuonsee a chwaraeodd dros dîm dan-17 Cymru, ac sydd bellach yn chwarae i glwb Bangkok United ac wedi ennill ei gap cyntaf dros wlad enedigol ei dad.

Fel mae'n digwydd mae nôl ar wyliau yng Nghymru ar hyn o bryd - ac wedi cael y cyfle i ddal i fyny ag ambell i hen ffrind o'i ddyddiau fel chwaraewr ieuenctid yng Nghaerdydd!

View more on twitter

Ychwanegu clo'r Dreigiau i garfan Cymru

Twitter

Rhagor o newyddion am garfan Cymru ar gyfer gemau'r hydref...

View more on twitter

Achub menyw wedi anaf

BBC Cymru Fyw

Mae menyw wedi cael ei hachub ar ôl torri'i choes ar Ynys Môn y bore 'ma. Cafodd Gwylwyr y Glannau alwad i gynorthwyo'r gwasanaeth ambiwlans am 11:00 wedi i'r fenyw 61 oed ddisgyn ger bae Trearddur.

Cafodd ei chludo i Ysbyty Gwynedd ym Mangor.

'Y tŷ rhataf yn hemisffer y gorllewin'

Wales Online

Mae cwpl yn Sir Benfro wedi llwyddo i adeiladu tŷ i'w hunain gyda deunyddiau wed'i hailgylchu ac adnoddau naturiol am ddim ond £27,000.

Fe ddechreuodd Simon a Jasmine Dale eu prosiect bedair blynedd yn ôl, fel rhan o'u bwriad i fyw yn hunan-gynhaliol ym mhentref Lammas.

Bydd y 'tŷ hobbit', fel mae wedi'i ddisgrifio, yn cael ei ddangos ar raglen Grand Designs ar Channel 4 heno.

'Cyflogau Cymru dal yn is na 2008'

BBC Cymru Fyw

Mae pobl Cymru yn dal i ennill llai o gyflog nag yr oedden nhw cyn y dirwasgiad economaidd yn 2008, yn ôl ffigyrau diweddaraf y Swyddfa Ystadegau Gwladol.

Fe rybuddiodd undeb y TUC bod y ffigyrau, sydd yn dangos bod cyflogau real yng Nghymru dal 2.4% yn is na'r lefel wyth mlynedd yn ôl, yn awgrymu y gallai argyfwng mewn safonau byw fod ar y gorwel.

Dywedodd Dr Jean Jenkins, darlithydd yn Ysgol Fusnes Prifysgol Caerdydd, bod yr adroddiad yn dangos bod merched, pobl ifanc a gweithwyr rhan amser yn dal i fod yn fwy tebygol o gael eu talu llai na'r isafswm cyflog.

arian
PA

Cymraeg: Cyngor 'yn llusgo'u traed'

BBC Cymru Fyw

Mae cyngor yng ngorllewin Cymru wedi bod yn llusgo'u traed ar safonau'r Gymraeg, yn ôl cynghorydd sy'n gyfrifol am yr iaith.

Daeth sylwadau'r Cynghorydd Huw George wrth drafod penderfyniad Cyngor Sir Penfro i herio rhai o'r safonau, sy'n cael eu gosod gan Gomisiynydd y Gymraeg, mewn tribiwnlys.

Y Cynghorydd Huw George
BBC
Y Cynghorydd Huw George

Rhyddhau pedwar o garfan Cymru

Twitter

Mae Undeb Rygbi Cymru wedi cyhoeddi pa chwaraewyr fydd yn cael eu rhyddhau i chwarae i'w clybiau y penwythnos yma.

View more on twitter

Ar Taro'r Post

Twitter

Cymraeg: Mudiad yn beirniadu dau gyngor

Golwg 360

Mae Golwg 360 yn rhoi sylw i sylwadau Cymdeithas yr Iaith sy'n disgrifio penderfyniad dau gyngor sir i wrthod darparu gwasanaeth Cymraeg fel “anghyfrifol, sarhaus a gwastraffus.”

Mae cynghorau sir Penfro a Chaerffili wedi apelio yn erbyn wyth o ddyletswyddau i ddarparu gwasanaethau yn Gymraeg.

Gweithwraig siop yn dychryn lleidr

BBC Wales News

Mae gweithwraig yn y Swyddfa Bost wedi cael ei chanmol gan yr heddlu am ei dewrder wedi iddi erlid lleidr oedd yn cario cyllell allan o'r siop.

Roedd Paula Hooper, y tu ôl i'r ddesg yn Swyddfa Bost Trelai yng Nghaerdydd ddydd Mawrth pan ddaeth dyn yn gwisgo masg ac yn cario cyllell i mewn, gan fynnu arian o'r til.

Ar ôl galw am help, fe geisiodd Ms Hooper daro'r lleidr â bat pêl-fas, gan ei ddychryn i ffwrdd.

Gwyliwch y fideo o'r digwyddiad yma.

lleidr trelai
BBC

Cyngor cyn Rali Cymru GB

Twitter

Gyda'r tymor ralïo'n dychwelyd i Gymru y penwythnos hwn, mae Cyfoeth Naturiol Cymru wedi trydar gyda chyngor i gefnogwyr.

View more on twitter

Rowland Phillips yn enwi'i ferch yn gapten

BBC Cymru Fyw

Mae Rowland Phillips wedi enwi'i ferch, Carys, fel capten tîm rygbi merched Cymru ar gyfer ei gêm gyntaf fel rheolwr.

Fe fydd y garfan yn herio'r Alban ddydd Sadwrn.

carys phillips
Huw Evans Picture Agency
Mae Carys Phillips wedi ennill 26 o gapiau dros Gymru

Corbyn yn herio May ar Ewrop

BBC Cymru Fyw

Mae Jeremy Corbyn wedi bod yn codi cwestiynau ynglŷn â Brexit a'r Undeb Ewropeaidd unwaith eto yn ystod sesiwn Cwestiynau'r Prif Weinidog yn San Steffan heddiw.

Fe gododd arweinydd y Blaid Lafur bryderon Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones a'r arweinwyr datganoledig eraill, gan ddweud bod angen mynediad heb rwystrau i'r farchnad sengl.

Yn ei hymateb, mynnodd Theresa May y byddai'n sicrhau'r "trefniadau gorau posib ar gyfer marchnata ag Ewrop".

theresa may
BBC

Cofio'r Cymry

Cylchgrawn, Cymru Fyw

O Cynan i Norah Isaac i Mattie Pritchard, mae Llŷr Gwyn Lewis yn ceisio dod i 'nabod rhai o gymwynaswyr mwya'r genedl, mewn erthygl ar wefan Cylchgrawn BBC Cymru Fyw.

Bydd hefyd cyfle i ddod i'w hadnabod yn well yn y gyfres Dwyn i Gof ar Radio Cymru ar 28 Hydref.  

Cynan (dde, cefn) yn cael ei hebrwng mewn steil i un o brif seremonïau'r Orsedd
BBC
Cynan (dde, cefn) yn cael ei hebrwng mewn steil i un o brif seremonïau'r Orsedd

Llai o bobl ifanc yn cam-drin alcohol a chyffuriau

BBC Cymru Fyw

Mae nifer y bobl o dan 25 oed sydd yn gorfod cam-drin alcohol neu gyffuriau wedi gostwng dros y pum mlynedd diwethaf, yn ôl Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Bu gostyngiad o 32% yn nifer y bobl ifanc oedd wedi gorfod mynd i'r ysbyty oherwydd rhesymau yn ymwneud ag alcohol ers 2011/12, ac roedd gostyngiad o 23% yn yr achosion yn ymwneud â chyffuriau.

Fodd bynnag, mae cynnydd wedi bod yn nifer yr oedolion dros 50 sydd wedi gorfod cael triniaeth.

cyffuriau
BBC

Y Cymry cyfoethocaf

Wales Online

Mae WalesOnline wedi llunio rhestr o'r 15 o bobl cyfoethocaf yng Nghymru, yn seiliedig ar wybodaeth o restr cyfoeth blynyddol y Sunday Times.

Syr Terry Matthews sydd ar y brig unwaith eto gyda ffortiwn o £1.17biliwn, a dyw sylfaenydd cwmni Redrow, Steve Morgan, ddim yn rhy bell ar ei ôl gyda £910m.

Mae cyn-brif weithredwr Admiral, Henry Englehardt, pennaeth archfarchnad Iceland, Malcolm Walker, a'r brodyr Stanley a Peter Thomas hefyd ymysg y rheiny sydd ar y rhestr.

terry matthews
BBC

Beth am ddewis pwnc trafod?

Twitter

Scarlet newydd?

Twitter

Galw ar y Grid i ailystyried peilonau Môn

BBC Cymru Fyw

Mae Aelod Seneddol Llafur Ynys Môn wedi galw ar y National Grid i ailystyried eu cynlluniau i godi peilonau newydd ar draws yr ynys.

Yn ôl Albert Owen mae gwrthwynebiad cryf i'r cynlluniau yn lleol, ac yn dweud y byddai gosod ceblau tanfor yn opsiwn gwell ar gyfer cludo ynni o orsaf niwclear Wylfa Newydd.

Mae ymgyrchwyr hefyd yn pryderu am yr effaith y gallai'r peilonau ei gael ar ddiwydiant twristiaeth yr ardal.

peilon
Thinkstock

Gêm gynta' boenus i Keates

BBC Sport Wales

Mae rheolwr newydd Wrecsam, Dean Keates wedi cyfaddef iddo daro'i is-reolwr Andy Davies yn ei wyneb ar ddamwain wrth ddathlu gôl gyntaf ei dîm neithiwr yn erbyn Barrow.

Ac os nad oedd hynny'n ddigon, fe dalwyd y pwyth yn ôl ychydig yn ddiweddarach wrth i Davies ddatgymalu bys Keates yn ystod dathliadau ail gôl y Dreigiau!

dean keates
Huw Evans Picture Agency
"Pwy, fi? Na, mae'n rhaid mai un o'r lleill wnaeth dy daro!"

Taro'r Post yn trafod...

Twitter

Adroddiad sy'n awgrymu y byddai 82% o gefnogwyr clybiau chwaraeon yn gefnogol pe byddai eu clwb yn arwyddo chwaraewr hoyw - dyna fydd testun y drafodaeth.

View more on twitter