Crynodeb

  1. Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig
  2. Cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig
  3. Cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant
  4. Datganiadau 90 Eiliad
  5. Datganiad gan Gadeirydd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus ar Ymchwiliadau'r Pwyllgor
  6. Dadl ar adroddiad y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon ar ei ymchwiliad i barodrwydd ar gyfer y gaeaf 2016/17
  7. Dadl Plaid Cymru ar wasanaethau gofal cymdeithasol
  8. Dadl Fer: Taro'r Fargen Ddinesig – y camau nesaf i Brifddinas-Ranbarth Caerdydd

Y diweddaraf yn fyw

Gan Alun Jones a Nia Harri

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Hwyl

Dyna ni am heddiw.

Fe fydd Senedd Fyw yn ôl ddydd Mawrth Chwefror 7.

Y Senedd
BBC

Cefndir

Mae cynllun gwerth £1.2bn i hybu twf economaidd yn ne-ddwyrain Cymru wedi derbyn cefnogaeth Cyngor Caerdydd.  

Byddai Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn gweld £734m yn cael ei fuddsoddi mewn cynllun Metro a £495m ar brosiectau eraill.  

Dadl Fer: Taro'r Fargen Ddinesig

Ac yna olaf yn y Siambr y prynhawn yma Dadl Fer gan Nick Ramsay.

A'r pwnc: Taro'r Fargen Ddinesig - y camau nesaf i Brifddinas-Ranbarth Caerdydd. 

Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.
BBC

'Dull gweithredu cenedlaethol ar gyfer gofal seibiant'

Mae Rebecca Evans, y Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol, yn dweud bod y llywodraeth wedi ei hymrwymo i "ddatblygu dull gweithredu cenedlaethol ar gyfer gofal seibiant er mwyn sicrhau bod y gofal hwnnw'n ymateb i anghenion unigolion mewn ffordd gyson ar draws Cymru".

Mae hi hefyd yn cyfeirio at y "buddsoddiad mewn gwasanaethau gofal ychwanegol a wnaed yn bosib drwy'r Gronfa Gofal Canolraddol gwerth £60m yn 2017-18" a'r "gronfa newydd gwerth £40m a gyhoeddwyd yng Nghyllideb 2017-18 i ddatblygu canolfannau integredig iechyd a gofal cymdeithasol newydd ar draws Cymru". 

Rebecca Evans
BBC

Cefndir: Gallai cost gofal 'orfodi cynghorau i uno'

Fe allai'r gost gynyddol o dalu am wasanaethau gofal orfodi rhai awdurdodau lleol i uno, yn ôl prif weithredwr Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru.

Dywed Steve Thomas fod disgwyl i gost gofal ddyblu dros y 15 mlynedd nesaf.

Yn y cyfamser, meddai, bydd cyllidebau cynghorau yn parhau i ostwng.

Yn ddiweddar fe wnaeth Llywodraeth Cymru gyhoeddi y bydd £10m o arian ychwanegol ar gael er mwyn sicrhau fod y sector gofal cymdeithasol "yn gynaliadwy."

Ysbytai bach yn 'hanfodol'

Mae Caroline Jones UKIP yn dweud bod ysbytai bach (yn aml mewn ardaloedd gwledig) yn "hanfodol", ac yn galw am "wrthdroi penderfyniad i gau'r ysbytai, a hefyd gynyddu'r cyllid ar gyfer gwasanaethau gofal cymdeithasol".

Caroline Jones
BBC

'Lleihau'r galw diangen am ofal cymdeithasol'

Mae'r aelod Ceidwadol Suzy Davies yn siarad am  "rôl y gweithwyr gofal iechyd proffesiynol o ran lleihau'r galw diangen am ofal cymdeithasol".

Mae'r galw ar Lywodraeth Cymru i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Cynulliad ynghylch gweithredu Adran 35 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014, o ran diwallu anghenion seibiant gofalwyr.        

Suzy Davies
BBC

Dadl ar wasanaethau gofal cymdeithasol

Am yr awr nesaf dadl gan Blaid Cymru ar wasanaethau gofal cymdeithasol. 

Mae Rhun ap Iorwerth yn cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

1. Yn credu bod gwasanaethau gofal cymdeithasol da yn chwarae rhan hanfodol o ran cadw'r GIG yn gynaliadwy.

2. Yn nodi bod gofalwyr di-dâl yn gwneud cyfraniad hanfodol o ran sicrhau cynaliadwyedd gofal iechyd a gofal cymdeithasol ac na chaiff ei werthfawrogi ac yn gresynu at y gostyngiad yn nifer y nosweithiau o ofal seibiant a ddarparwyd ers 2011.

3. Yn credu y gallai ysbytai cymuned chwarae rhan hanfodol o ran darparu gofal seibiant, a hwyluso'r broses bontio yn ôl i ofal iechyd cymunedol ar gyfer y rhai sydd wedi bod angen gofal mewn ysbyty. 

4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i wyrdroi'r arfer o gau ysbytai cymuned ac archwilio ffyrdd o adfer argaeledd gwelyau i'w defnyddio gan wasanaethau gofal iechyd a gofal cymdeithasol.  

Gofal cymdeithasol
Thinkstock

'Fydd mwy o ddiwrnodau anodd cyn diwedd y Gaeaf'

Mae'r Ysgrifennydd Iechyd Vaughan Gething yn cydnabod "Mae yna ddyddiau anodd wedi bod ac fe fydd yna fwy o ddyddiau anodd cyn diwedd y Gaeaf." 

Barod am y Gaeaf?

Gwahaniaeth barn

Mae'r pwyllgor, sy'n cael ei gadeirio gan Dai Lloyd, hefyd yn tynnu sylw at wahaniaeth barn o fewn y gwasanaeth.

Mae'r adroddiad yn dweud:

"Yn benodol o ran y gaeaf hwn, roedd gwahaniaeth barn ymhlith y darparwyr ynghylch pa mor barod ydynt; mae hyn, ynddo’i hun, yn achos peth pryder. Ar ôl y sylw eang a’r craffu a fu ar y pwysau ar wasanaethau dros y blynyddoedd diwethaf, dylai’r holl sector fod yn fwy hyderus bod y broblem yn cael ei rheoli a bod modd ymdopi. 

"Efallai fod y ffaith nad yw hyn yn wir yn deillio’n rhannol o ddiffyg cyfathrebu rhwng yr holl bartïon perthnasol, er gwaethaf y ffaith fod trefniadau, fel cynlluniau integredig, wedi’u sefydlu."

Dai Lloyd
BBC

Casgliadau'r adroddiad

Mae adroddiad y pwyllgor yn nodi ei bod hi'n "amlwg o’r dystiolaeth a glywsom nad yw llawer o’r elfennau sy’n rhoi GIG Cymru o dan bwysau yn gyfyngedig i un cyfnod neu dymor, ond eu bod yn hytrach yn bresennol gydol y flwyddyn. 

"Serch hynny, mae’n amlwg hefyd bod cynnydd sydyn a thymhorol yn y galw, yn enwedig yn ystod misoedd y gaeaf, sy’n rhoi system sydd eisoes yn gweithio i’w heithaf o dan ragor o straen.

"O ganlyniad, yn sylfaenol, mae cynllunio at y cyfnod hwn yn golygu ceisio cyfyngu ar effeithiau’r cynnydd sydyn hwn yn y galw ond gan ddal i ddarparu gwasanaethau craidd eraill, gan gynnwys elfennau dewisol."

Dadl: Ymchwiliad i barodrwydd ar gyfer y gaeaf

Nawr y cyntaf o ddadleuon y prynhawn. 

Mae'n ddadl ar adroddiad y Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon ar ei ymchwiliad i barodrwydd ar gyfer y gaeaf 2016/17.  

Gallwch weld yr adroddiad fan hyn.

Ysbyty
Thinkstock

'Pobl wrth galon ein hymchwiliadau'

Mae Mr Ramsay yn dweud bod y pwyllgor yn "bwriadu rhoi pobl yn gadarn wrth galon pob un ymchwiliad gan ein pwyllgor".

Ymchwiliadau'r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus

Am yr hanner awr nesaf mae'r aelodau yn gwrando ar ddatganiad gan Gadeirydd y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, Nick Ramsay ar Ymchwiliadau'r Pwyllgor.

Nick Ramsay
BBC

Cynllun cyflawni gofal iechyd

Mae'r Ysgrifennydd Iechyd Vaughan Gething yn cyfeirio at y Cynllun Cyflawni Cymru ar gyfer Gofal Iechyd Llygaid 2013-2018 - Law yn Llaw at Iechyd - sy'n amlinelli cyfres o weithredoedd i wella iechyd llygaid plant ac oedolion.

Vaughan Gething
BBC

Cwestiwn Brys - Gwasanaeth gofal llygaid

Nawr cwestiwn brys i Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon, Vaughan Gething.

Mae Rhun ap Iorwerth yn gofyn i'r Ysgrifennydd am ddatganiad am ymateb Llywodraeth Cymru i adroddiad Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru ar wasanaethau offthalmoleg yng Nghymru.

Mae cleifion yn cael niwed oherwydd problemau sylweddol yng ngwasanaethau gofal llygaid y gwasanaeth iechyd yng Nghymru, yn ôl adroddiad newydd.

Mae'r ddogfen gan Arolygaeth Gofal Iechyd Cymru hefyd yn dweud nad oes digon o lefydd yn y gwasanaethau llygaid i gyrraedd y galw yn ysbytai Cymru a bod y gwasanaethau yn "fregus".

Yn ôl yr adroddiad, mae hyn yn arwain at gleifion yn gorfod disgwyl yn hirach am driniaeth allai arwain at "niwed gellid ei osgoi i gleifion".

Prawf llygaid
Thinkstock

'Dylai data cyflog fod ar gael i weithwyr y sector cyhoeddus'

Mae Michelle Brown UKIP yn dweud y dylai data cyflog ar bob lefel fod ar gael i weithwyr yn y sector cyhoeddus fel y gallen nhw fynnu eu hawliau cyflog cyfartal.

Mae Mr Sargeant yn dweud bod "llawer o ddata allan yna ynghylch cyflog a graddfeydd cyflog".

Michelle Brown
BBC

'Methiant' i orfodi rheolaeth ariannol

Mae'r Ceidwadwr Mark Isherwood yn codi mater Cymunedau'n Gyntaf a "methiant" Llywodraeth Cymru i orfodi rheolaeth ariannol.

Mae Mr Sargeant yn dweud bod ei swyddogion yn parhau i drafod gyda NSA Afan a'r heddlu. 

Mark Isherwood
BBC

'Goblygiadau anuniongyrchol i NSA Afan heb gyllid'

Ar fater yr elusen adfywio cymunedol ym Mhort Talbot NSA Afan, sydd ddim bellach yn cael ei chyllido gan Lywodraeth Cymru, mae Mr Sargeant yn dweud ei fod yn "ymwybodol o'r goblygiadau anuniongyrchol i NSA Afan yn nhermau gwasanaethau i'r gymuned leol" a bod ei swyddogion mewn trafodaethau gyda'r cynogr.

Roedd NSA Afan, sydd wedi ei lleoli yn ardal Sandfields yn derbyn cyllid gan Lywodraeth Cymru trwy'r cynlluniau Cymunedau'n Gyntaf a Chymunedau dros Waith. 

NSA Afan
BBC

Cynlluniau cyfalaf dan ystyriaeth

Mae Mr Sargeant yn dweud bod cyfalaf rhaglen adfywio'r dyfodol dan ystyriaeth.

Cwestiynau i'r Ysgrifennydd dros Gymunedau a Phlant

Nawr cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Gymunedau a Phlant, Carl Sargeant. 

Mae Sian Gwenllian yn gofyn i Ysgrifennydd y Cabinet wneud datganiad am ariannu cynlluniau o dan y rhaglen 'Lleoedd Llewyrchus Llawn Addewid' ar gyfer 2017/18.  

Carl Sargeant
BBC

Adroddiad ar well rheolaeth o ardaloedd morol gwarchodedig

Mewn ymateb i'r aelod Ceidwadol David Melding, mae Lesley Griffiths yn dweud y bydd grŵp llywio ardaloedd morol gwarchodedig yn cyhoeddi adroddiad ar well rheolaeh erbyn yr Haf.

Adar y môr sy'n ymgartrefi ym Mae Ceredigion dros y Gaeaf
CCW
Adar y môr sy'n ymgartrefi ym Mae Ceredigion dros y Gaeaf

Gwahanu dofednod ac adar eraill mewn caethiwed oddi wrth adar gwyllt

Mae Simon Thomas Plaid Cymru yn rhybuddo os fydd statws wyau maes yn cael ei golli ddiwedd Chwefror, "fydd defnyddwyr ddim yn gwybod beth maen nhw'n ei brynu".

Mae'r Parth Atal yn mynnu bod pobl sy'n cadw dofednod ac adar eraill mewn caethiwed yn cadw'u hadar dan do, neu gymryd camau priodol i'w cadw ar wahan oddi wrth adar gwyllt.

Simon Thomas
BBC

Amddiffyn adar y môr a llamhidyddion

Mae Neil Hamilton UKIP yn croesawu'r camau sydd wedi eu cymryd i gryfhau'r amddiffyniad o adar y môr a llamhidyddion yng Nghymru.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cymeradwyo tair Ardal Arbennig o Gadwraeth newydd, ac fyddan nhw nawr yn mynd gerbron y Comisiwn Ewropeaidd i gael eu hystyried.

Yr ardaloedd yw Gogledd Môn Forol, Gorllewin Cymru Forol, a Dynesfeydd Môr Hafren.

Mae'r ardaloedd cadwraeth newydd wedi'u dewis ar sail 18 mlynedd o data gasglwyd ar lamhidyddion
PA
Mae'r ardaloedd cadwraeth newydd wedi'u dewis ar sail 18 mlynedd o data gasglwyd ar lamhidyddion

'Nifer o gwestiynau ac ansicrwydd' i'r diwydiant pysgota

Mae Lesley Griffiths yn dweud bod Brexit yn codi "nifer o gwestiynau ac ansicrwydd" i'r diwydiant pysgota.

"Fe fydd fy adan i'n datblygu polisi pysgodfeydd fydd yn edrych tuag at y dyfodol". 

Lesley Griffiths
BBC

Effaith gadael yr UE ar y diwydiant pysgota yng Nghymru

Mae'r cwestiwn cyntaf a gyflwynwyd heddiw gan Neil Hamilton:

A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddatganiad am effaith gadael yr UE ar y diwydiant pysgota yng Nghymru?   

pysgod
IOM GOVERNMENT

Croeso nôl

Mae'r Cyfarfod Llawn ar fin dechrau gyda chwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, Lesley Griffiths. 

Nôl am 1.30pm

Mae'r aelodau bellach yn cyfarfod yn breifat. 

Fe fydd Senedd Fyw'n ôl am 1.30pm ar gyfer y Cyfarfod Llawn. 

Gallai cynnyrch Cymreig 'gadw statws gwarchodedig'

Wrth ateb cwestiwn gan Jane Bryant am ddyfodol cynnyrch sydd â statws cynnyrch gwarchodedig yr Undeb Ewropeaidd pan fydd Prydain yn gadael yr UE - cynnyrch fel tatws cynnar Sir Benfro, Halen Môn a chig oen Cymreig - mae Lesley Griffiths yn dweud "o'r trafodaethau cynnar yr ydyn ni wedi eu cael, fe allwn ni barhau i ddefnyddio'r cynllun."

Mae Kevin Austin o Is-adran Amaeth, Cynaliadwyedd a Datblygu Llywodraeth Cymru, yn tynnu sylw at y ffaith bod gan tequila o Mecsico staws gwarchodedig trwy'r UE.

Mae statws PGI y Comisiwn Ewropeaidd yn golygu bod rhai bwydydd cydnabyddedig - o champagne i pastai Cernyweg - ond yn gallu cael eu cynhyrchu mewn rhai lleoliadau. 

Halen Môn
BBC

'Mae angen i ni egluro beth mae ffermwyr yn eu gwneud'

Mae Lesley Griffiths yn dweud, "Hyd yn hyn dyw fy rhagflaenwyr ddim wedi gorfod eistedd o amgylch bwrdd y Cabinet a dadlau dros gyllid cyhoeddus i ffermwyr oherwydd bod yr arian wedi dod o Ewrop.

"Bydd yn rhaid i mi a fy olynwyr wneud hynny. Mae angen i ni symud oddi wrth negyddoldeb, ac egluro beth y mae ffermwyr yn eu gwneud, oherwydd maen nhw'n llawer mwy na chynhyrchwyr bwyd."

'Byddai dylifiad mawr o oen Seland Newydd yn dinistrio'r diwydiant oen Cymreig'

"Rydw i'n poeni'n fawr am y diwydiant cig oen Cymreig" medd Vikki Howells.

Mae'n gofyn a allai Brexit a mewnforiad cig oen o Awstralia a Seland Newydd "arwain at ddinistrio y diwydiant oen Cymreig?"

"Gallai" yw ateb Lesley Griffiths. "Os y cawn ni y dylifiad mawr yma o oen o Seland Newydd byddai'n dinistrio'r diwydiant cig oen Cymreig." 

Lesley Griffiths
BBC

'Dydw i ddim yn gallu rhoi ymrwymiad'

Mae Cadeirydd y Pwyllgor, Mark Reckless, yn dweud "Os yw Llywodraeth y DU yn sicrhau parhad i gyllid blaenorol yr UE i Gymru yn llawn, yna rydym yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud ymrwymiad yn gyfnewid am hynny. 

"Gofynnwn i Lywodraeth Cymru gytuno i ddiogelu cyllid, ar ôl iddo gael ei drosglwyddo i Gymru, ar gyfer cefnogi polisi amaethyddiaeth, yr amgylchedd a datblygu gwledig. 

"Ydych chi'n gallu rhoi ymrwymiad o'r fath?"

Mae Lesley Griffiths yn ateb, "Dydw i ddim yn gallu rhoi ymrwymiad oherwydd dydyn ni ddim yn gwybod pa gyllid fydd ganddon ni ar ôl 2020."

Mark Reckless
BBC

Cefndir

Yn dilyn penderfyniad y Deyrnas Unedig i adael yr Undeb Ewropeaidd, mae’n bosibl y bydd penderfyniadau ynghylch y polisïau a'r cyllid a fydd yn cefnogi'r sector amaethyddiaeth, y gwaith o reoli'r tir yng Nghymru a'n cymunedau gwledig yn cael eu gwneud yng Nghymru yn y dyfodol.

Mae’r Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig yn awyddus i drafod yr egwyddorion a ddylai fod yn sail i'r polisïau Cymreig newydd y bydd angen eu creu i ddisodli'r polisïau a bennir ar hyn o bryd gan yr Undeb Ewropeaidd.

Bydd hyn, medd y pwyllgor, "yn llywio gwaith y pwyllgor a'r ymagwedd y byddwn yn ei mabwysiadu o ran datblygu'r egwyddorion a fydd yn sail i'r polisïau newydd".

Tystion

Yn rhoi tystiolaeth yn y sesiwn yma mae:

Lesley Griffiths AC, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, 

Andrew Slade, Cyfarwyddwr, Amaeth, Bwyd a'r Môr, 

Kevin Austin, Dirprwy Bennaeth Yr Is-adran Amaeth, Cynaliadwyedd a Datblygu, 

Rhodri Asby, Dirprwy Gyfarwyddwr, Yr Is-Adran Newid Hinsawdd ac Adnoddau Naturiol.  

Andrew Slade, Lesley Griffiths, Kevin Austin, Rhodri Asby
BBC
Andrew Slade, Lesley Griffiths, Kevin Austin, Rhodri Asby

Ymchwiliad i ddyfodol polisïau amaethyddiaeth a datblygu gwledig

Nawr mae'r pwyllor yn trafod yr ymchwiliad i ddyfodol polisïau amaethyddiaeth a datblygu gwledig yng Nghymru ac yn craffu ar Lywodraeth Cymru.  

Egwyl

Mae'r aelodau nawr yn cael egwyl fer.

Ddylai peli meicro gael eu gwahardd?

'Ardaloedd penodedig heb broses reoli yn ei lle'

Mae Simon Thomas Plaid Cymru yn dweud, "Mae'n ymddangos i mi mai'r hyn yr ydyn ni wedi ei wneud yng Nghymru yw dynodi safleoedd heb broses reoli yn ei lle ac o'r herwydd does dim wedi digwydd."

Mae'r tystion yn cytuno.

"Cytuno'n llwyr" medd Tim Glover o Blue Marine Foundation.

Tim Glover
BBC
Tim Glover

Ardaloedd morol gwarchodedig yn 'lleihau pwysau pysgota'

Mae Steve Fletcher yn dweud pan fo ardal yn cael ei dynodi yn MPA, i raddau helaeth "mae'n lleihau pwysau pysgota ar yr ardal dan sylw.

"Effaith uniongyrchol hyn yw mwy o genhedlu a mwy o stoc pysgod."

Steve Fletcher
BBC