a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Brexit: 'Her sylweddol' i Wylfa Newydd?
  2. Datgelu cynllun 100,000 o brentisiaid
  3. Pryder am ddatblygiad cwricwlwm newydd
  4. AS i ddadlau am oed recriwtio'r fyddin

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Dyna ni am heddiw!

Dyna ddiwedd y llif byw am heddiw.

Mi allwch chi gymryd cip nôl ar newyddion y dydd isod, ac fe fyddwn ni nôl eto am 08:00 bore fory gyda'r diweddaraf o Gymru. Nos da!

Bale nôl ar y cae

Twitter

Newyddion da i Gymru...

View more on twitter

Cymraeg ar y stryd

BBC Cymru Fyw

Mewn nifer o ardaloedd Cymraeg Cymru, y pryder yw bod enwau lleol Cymraeg ar strydoedd, ardaloedd a thirffurfiau'n cael eu colli. 

Mae erthygl ar adran Gylchgrawn Cymru Fyw yn edrych ar ymgyrch y mae Cyngor Rhondda Cynon Taf newydd gychwyn i geisio darganfod hen enwau cynhenid, Cymraeg strydoedd y sir.

Ydy hi'n bryd atgyfodi rhai o enwau Cymraeg hanesyddol Cwm Rhondda?
BBC
Ydy hi'n bryd atgyfodi rhai o enwau Cymraeg hanesyddol Cwm Rhondda?

Parcio gwael - gan warden traffig

Daily Post

Mae wardeiniaid traffig a'u llygad barcud yn aml yn destun rhwystredigaeth i yrrwyr sydd wedi parcio'u ceir lle ddylen nhw ddim fod wedi gwneud.

Ond fe gafodd trigolion Bae Colwyn dipyn o syndod, meddai'r Daily Post, pan welwyd un o geir y swyddogion traffig eu hunain yn parcio mewn man peryglus.

Roedd yn ymddangos fod y car wedi'i barcio ar droad tynn yn y ffordd, sydd yn erbyn y gyfraith.

Dywedodd elusen ffordd y dylai wardeiniaid sicrhau eu bod yn "gosod esiampl dda".

'Dim esgusodion' yn erbyn Lloegr

BBC Camp Lawn

Mae capten Cymru, Alun Wyn Jones wedi bod yn siarad â'r wasg cyn yr ornest yn erbyn Lloegr ddydd Sadwrn.

Llwyddodd y ddau dîm i ennill eu gemau agoriadol yn y Chwe Gwlad dros y penwythnos - pa un fydd dal â gobeithion o gipio'r Gamp Lawn erbyn nos Sadwrn?

View more on twitter

Gwrthdrawiad naw cerbyd ar ffordd Blaenau'r Cymoedd

Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru

Yn ôl Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru mae naw cerbyd yn rhan o'r gwrthdrawiad - ond does neb wedi eu hanafu'n ddifrifol.

View more on twitter

Galw am ddatganoli darlledu i Gymru

BBC Cymru Fyw

Mae rhai o Aelodau Seneddol Cymru wedi dweud ei bod hi'n amser i ddatganoli darlledu yn sgil pryder am ariannu S4C.

Daeth eu sylwadau ar ôl iddynt gwrdd â dirprwyaeth o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn San Steffan ddydd Mawrth.

Fe wnaeth yr ymgyrchwyr iaith gynnal protest y tu allan i Swyddfa Cymru, a dywedodd eu cadeirydd Heledd Gwyndaf bod y sianel Gymraeg "dan fygythiad".

Dywedodd yr AS Ceidwadol, David Davies nad oedd o'n credu y byddai datganoli darlledu "o reidrwydd yn arwain at sefyllfa well i S4C".

cymdeithas yr iaith
BBC
Aelodau o Gymdeithas yr Iaith yn protestio yn Llundain heddiw

Cawodydd yn clirio dros nos

Tywydd, BBC Cymru

Rhys Griffiths sydd â rhagolygon y tywydd heno: "Heno, mi fydd hi'n sych tua'r dwyrain tra bydd rhai cawodydd yn para tua'r gorllewin, cyn clirio dros nos.

"Bydd hi'n noson oer a chlir eto a'r tymheredd yn cyrraedd y rhewbwynt mewn mannau. Mae'n bosib y bydd barrug a rhew mewn ambell i fan peth cynta' bore 'fory felly."

Am y rhagolygon yn llawn yn eich ardal chi, ewch i wefan dywydd y BBC.

Teyrngedau yn dilyn gwrthdrawiad Sir Benfro

BBC Cymru Fyw

Mae teulu dynes fu farw mewn gwrthdrawiad ffordd ar yr B4314 ger Arberth, Sir Benfro ddydd Sul wedi talu teyrnged iddi.

Cafodd Kayley O'Connell a'r dyn oedd yn gyrru'r cerbyd eu lladd yn y gwrthdrawiad, ac fe gafodd dyn arall ei gludo i'r ysbyty mewn cyflwr difrifol.

Dywedodd teulu Kayley O’Connell: "Rydyn ni wedi colli enaid cariadus, gofalgar fyddai'n gwneud unrhyw beth i unrhyw un. 

"Roedd hi'n llawer rhy gynnar i ni golli Kayley mewn ffordd mor erchyll."

kayley o'connell
Heddlu Dyfed Powys

Cyrch cyffuriau: 24 wedi eu harestio

Heddlu Gwent

Heddlu Gwent yn cadarnhau bod nifer y bobl sydd wedi'u harestio yn eu cyrch cyffuriau bellach wedi cyrraedd 24, a bod pedwar wedi eu cyhuddo.

View more on twitter

Byw gyda dementia

BBC Cymru Wales

Mewn ffilm arbennig ar BBC One Wales mi fydd y ddarlledwraig Beti George yn rhannu ei phrofiadau o ofalu am ei phartner David Parry-Jones sy'n dioddef o'r salwch dementia.

Mi fydd Beti and David: Lost For Words yn cael ei darlledu nos Lun Chwefror 13, ac mae rhagflas o'r rhaglen deimladwy a gonest i'w gweld ar dudalen Facebook BBC Cymru Wales

Beti George a David Parry-Jones
BBC
Beti George a'i phartner y darlledwr David Parry-Jones

Eddie Jones yn wfftio mantais cartref Cymru

Wales Online

Mae prif hyfforddwr Lloegr wedi wfftio'r syniad y bydd gan Gymru fantais o chwarae gartref pan fydd y ddau dîm yn herio'i gilydd yn y Chwe Gwlad ddydd Sadwrn, yn ôl WalesOnline.

Digon pendant ei farn oedd Eddie Jones: "Dyw'r dŵr ddim wahanol, dyw'r aer ddim yn wahanol. Mae'r cwrw 'run peth, mae'r pasteiod 'run peth, mae'r seti 'run peth, mae'r glaswellt 'run peth."

Tybed a fydd ganddo farn wahanol o awyrgylch Stadiwm Principality erbyn y chwiban olaf?

eddie jones
Reuters

Dangos gêm Chwe Gwlad y merched yn fyw

BBC Cymru Fyw

Bydd gêm tîm rygbi merched Cymru yn cael ei ddangos yn fyw ar y BBC am y tro cyntaf pan fyddan nhw'n wynebu Lloegr ddydd Sadwrn.

Llwyddodd y merched i drechu'r Eidal dros y penwythnos yn eu gornest agoriadol ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad.

Bydd yr ornest yn erbyn yr hen elyn yn cael ei darlledu ar BBC Two Wales o 11.20 ymlaen, gyda sylwebaeth hefyd ar Radio Cymru a Radio Wales.

dyddgu hywel
Huw Evans Picture Agency
Dyddgu Hywel sgoriodd drydedd cais Cymru yn erbyn yr Eidalwyr

Bardd yn galw am gefnogi colofn farddol Y Cymro

Golwg 360

Mae gwefan Golwg360 yn adrodd bod Twm Morys wedi galw am gefnogaeth i sicrhau dyfodol colofn farddol papur newydd Y Cymro, y bu'n gyfrifol amdani ers pedair blynedd, wedi i’r golofn gael ei hepgor yn ddiweddar.  

Esboniodd iddo orfod rhoi’r gorau i gyfrannu at y golofn y llynedd, ond ei fod wedi bwriadu ailafael ynddi ymhen amser.  

Dywedodd Golygydd Gyfarwyddwr y Cambrian News, Beverly Thomas fod Twm Morys wedi “rhoi’r gorau i anfon ei golofn farddol wythnosol tua chwe mis yn ôl, heb esboniad”.

“Ar hyn o bryd rydym yn adolygu ac yn adnewyddu ein holl gynnwys, i sicrhau ein bod yn cynnig i’n darllenwyr yr hyn maen nhw eisiau," meddai.

Twm Morys
BBC

Dedfrydu dau wedi apêl Crimewatch

BBC Cymru Fyw

Mae dyn a dynes oedd yn rhan o grŵp wnaeth ddwyn gwerth £250,000 o geir wedi eu dedfrydu yn dilyn apêl ar raglen BBC Crimewatch.

Roedd Stephen Probert, 40, a Vicky Banks, 31, y ddau o Sir Caerffili, wedi osgoi'r heddlu am ddwy flynedd. Fe wnaeth y ddau ddwyn dros 25 o gerbydau drud.

Cafodd Probert ddedfryd o 20 mis yn y carchar, tra bod Banks wedi cael dedfryd o garchar wedi ei ohirio.

Moch daear marw yn Sir Benfro

Western Telegraph

Mae'r Western Telegraph yn adrodd bod yr heddlu wedi apelio am wybodaeth ar ôl i nifer o foch daear gael eu canfod yn farw yn Sir Benfro.

Cafodd y moch daear eu canfod gan ffermwr ar dir yn ardal Trefgarn, a'r gred yw bod setiau moch daear hefyd wedi eu amharu dros gyfnod o fisoedd.

Penderfyniad pencadlys S4C 'cyn diwedd y mis'

BBC Cymru Fyw

Bydd Llywodraeth Cymru yn penderfynu fis yma a fyddan nhw'n rhoi arian cyhoeddus tuag at bencadlys newydd S4C.

Roedd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi gofyn am hyd at £6m gan y llywodraeth ar gyfer canolfan Yr Egin, fyddai'n gartref i S4C a chwmnïau creadigol eraill.

Yr wythnos diwethaf, fe wnaeth panel sy'n cynghori'r lywodraeth ar y diwydiannau creadigol ddweud nad oes sail i ariannu'r cynllun.

Dywedodd Ysgrifennydd yr Economi, Ken Skates y bydd yn cwrdd â'r gweinidogion addysg ac iaith Gymraeg yr wythnos nesaf cyn gwneud penderfyniad.

yr egin
PCDDS

Galw am sicrwydd am ddyfodol Ford ym Mhen-y-bont

BBC Wales News

Mae undeb Unite wedi galw ar reolwyr ffatri Ford ym Mhen-y-bont i gyhoeddi cynllun am ddyfodol y safle am y pum mlynedd nesaf, a hynny o fewn pythefnos.

Mae'r ymgeisydd i barhau yn ysgrifennydd cyffredinol yr undeb, Len McCluskey, wedi cyfarfod rheolwyr a gweithwyr ar y safle.

Mae'n bum mis ers i Ford gyhoeddi toriad mewn buddsoddiad, ond dywedodd y cwmni na fyddai'r 1,850 o weithwyr yn cael eu heffeithio.

Dywedodd Mr McCluskey ei fod yn gobeithio na fyddai'n rhaid cynnal streic.

Ffatri
BBC

Taylor yn dathlu'i ben-blwydd

Pen-blwydd Hapus i Neil Taylor, mae amddiffynnwr Cymru'n troi'n 28 heddiw!

View more on twitter

Pleidlais yn San Steffan ar ddiwedd proses Brexit

BBC Cymru Fyw

Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi y bydd Aelodau Seneddol yn cael pleidlais ar delerau Brexit cyn i'r cytundeb terfynol gael ei gadarnhau.

Unwaith y bydd y Prif Weinidog Theresa May yn tanio Erthygl 50 bydd gan y llywodraeth ddwy flynedd i drafod telerau â'r Undeb Ewropeaidd.

Dywedodd David Jones, un o'r gweinidogion sy'n gyfrifol am Brexit, y byddai'r bleidlais yn cael ei chynnal ar drefniadau yr ymadawiad, yn ogystal â'r berthynas gyda'r UE yn y dyfodol.

Cytundeb newydd i Ken?

Fe ddechreuodd y bachwr dros Gymru yn erbyn yr Eidal ddydd Sadwrn wrth iddyn nhw ennill eu gêm gyntaf yn y Chwe Gwlad eleni.

Roedd sôn yn y wasg yn Ffrainc fod clwb Pau ar ôl y bachwr.

View more on twitter

Beth wyddoch chi am fosgiau?

Wales Online

Ydych chi erioed wedi pendroni ynghylch sut le ydi mosg, ond erioed wedi gofyn o'r blaen?

Ar ba adegau maen nhw'n gweddïo? Oes rhaid tynnu 'sgidiau cyn mynd i mewn? Beth am yr arfer i ferched wisgo sgarff am eu pen? A beth sy'n digwydd unwaith 'dych chi yno?  

Mae WalesOnline wedi bod yn holi ambell gwestiwn wrth Amanda Morris, darlithydd prifysgol yn Nghaerdydd wnaeth droi at Islam pan oedd hi'n 25 oed.

Apelio am ddyn 81 oed ar goll

Heddlu De Cymru

Mae'r heddlu yn apelio am wybodaeth am ddyn 81 oed sy'n dioddef o glefyd Alzheimer sydd ar goll o'i gartref.

Nid yw John Sutton, sy'n byw yn Llanilltud Fawr, wedi ei weld ers nos Lun.

Dylai unrhyw un sydd â gwybodaeth gysylltu gyda Heddlu De Cymru ar 101, neu'n ddienw drwy Taclo'r Taclau ar 0800 555 111.

John Sutton
BBC

'Dim lle yn y llety' i Trump

BBC Cymru Fyw

Mae arweinydd grŵp UKIP yn y Cynulliad wedi galw ar y Llywydd Elin Jones i wahodd Donald Trump i Gymru a pheidio â'i "sarhau yn gyhoeddus".

Dywedodd Neil Hamilton bod angen cadw perthynas dda â'r UDA, gan fod 22% o allforion Cymru yn mynd i'r wlad honno.

Roedd yn ymateb i sylwadau John Bercow, llefarydd Tŷ'r Cyffredin, a ddywedodd na ddylai Trump gael annerch ASau yn sgil ei sylwadau hiliol a thuag at ferched.

Fe wnaeth Elin Jones gefnogi'r safbwynt hwnnw, gan ychwanegu na fyddai "lle yn y llety" i Arlywydd yr UDA yn y Cynulliad chwaith.

View more on twitter

Cawodydd yn cyrraedd

Tywydd, BBC Cymru

Wedi ysbeidiau braf y bore 'ma, mae cawodydd yn gwthio i mewn o'r gorllewin y prynhawn 'ma.

Bydd y glaw yn drwm ar adegau yn enwedig ar Ynys Môn ac ar hyd Bae Ceredigion, gyda chenllysg a tharannau yn bosib.

Am fanylion llawn y tywydd yn eich ardal chi, ewch i wefan dywydd y BBC.

Potensial Doull 'cystal â Geraint Thomas'

Golwg 360

Mae Bradley Wiggins wedi dweud y gallai Owain Doull ddod yn cystal seiclwr â'i gyd-Gymro Geraint Thomas ymhen amser, yn ôl Golwg360.

Bu Wiggins yn siarad ag S4C ar gyfer rhaglen ddogfen newydd am y seiclwr ifanc o Gaerdydd, a enillodd fedal aur yng Ngemau Olympaidd Rio llynedd.

Ychwanegodd fod gan Doull, sydd bellach wedi ymuno â thîm Sky, "bethau mawr" o'i flaen.

owain doull
Getty Images
Owain Doull (chwith) ac aelodau eraill tîm ras ymlid Prydain gyda'u medalau aur yn Rio

Mam a merch ar sioe dalent

South Wales Guardian

Mae'r South Wales Guardian yn adrodd bod merch ifanc o Ysgol Bro Dinefwr yn ymddangos ar raglen y BBC Got What It Takes heddiw. 

Mae Erin Lewis yn cymryd rhan yn y sioe dalent gyda'i mam Julia, a bydd y rhaglen i'w gweld ar CBBC heddiw am 16:55

Got What It Takes
BBC

Dymuno'n dda i'r merched pêl-rwyd

Twitter

Mae tîm pel-droed merched Cymru ymysg y rheiny sydd wedi dymuno pob lwc i'r tîm pêl-rwyd wrth iddyn nhw wynebu Seland Newydd heno!

View more on twitter

A55 wedi ailagor yn Sir y Fflint

Twitter

Mae'r A55 bellach wedi'i chlirio yn dilyn y gwrthdrawiad yn gynharach y bore 'ma.

View more on twitter

Cerbydau wedi eu llosgi yn Wrecsam

Daily Post

Cafodd pump o gerbydau eu llosgi'n llwyr mewn ymosodiad ger Wrecsam yn oriau mân y bore, yn ôl y Daily Post.

Cafodd y gwasanaeth tân eu galw i Ffordd Parc yn Rhosymedre am 02:23, a chanfod bod dau gar, un fan a dau garafan ar dân.

Mae ymchwiliad bellach yn cael ei gynnal ond dywedodd llefarydd ar ran y gwasanaeth eu bod yn trin y digwyddiad fel un bwriadol ar hyn o bryd.

Cyrchoedd Casnewydd: Arestio 20

Heddlu Gwent

Mae 20 o bobl bellach wedi eu harestio yn dilyn cyrchoedd cyffuriau yng Nghasnewydd y bore 'ma.

Tyddewi - Dinas Diwylliant?

BBC Cymru Fyw

Bydd y ddinas lleiaf ym Mhrydain yn trafod cynllun i ymgeisio i fod yn Ddinas Diwylliant y DU yn 2021.

Dim ond 2,000 o bobl sydd yn byw yn Nhyddewi yn Sir Benfro, ac mae'n gartref i gadeirlan nawddsant Cymru, Dewi.

Dywedodd y cyngor y gallai rhan o'r cais gynnwys "pwysleisio hunaniaeth ddiwylliannol gogledd Penfro drwy'r iaith Gymraeg, er enghraifft".

tyddewi
BBC

Ymchwilio i farwolaeth merch 14 oed

South Wales Evening Post

Mae Heddlu De Cymru yn ymchwilio yn dilyn marwolaeth annisgwyl merch 14 oed o Abertawe, yn ôl y South Wales Evening Post.

Roedd y ferch yn ddisgybl Blwyddyn 10 yn Ysgol yr Esgob Gore, ac fe gafodd rhieni wybod am y farwolaeth mewn cyngerdd ysgol neithiwr.

Plaid Cymru i orfodi pleidlais Brexit

BBC Cymru Fyw

Fe fydd Plaid Cymru yn gorfodi pleidlais yn y Cynulliad ddydd Mawrth ar danio Erthygl 50.

Mae'r blaid wedi galw ar y Cynulliad i wrthwynebu dechrau proses Brexit oni bai bod San Steffan yn addo y bydd Cymru'n rhan o'r farchnad sengl.

Ond mae disgwyl i Lafur, y Ceidwadwyr ac UKIP bleidleisio yn erbyn y cynnig, sydd ond yn un ynghynghorol.

steffan lewis
BBC
Mynnodd Steffan Lewis, llefarydd Plaid Cymru ar Brexit, fod y bleidlais yn "gwbl briodol"

ASau a Cymdeithas yn trafod darlledu

Mae gohebydd seneddol BBC Cymru, Elliw Gwawr yn gwrando ar gyfarfod rhwng ASau Cymreig a Chymdeithas yr Iaith i drafod S4C a darlledu.

View more on twitter
View more on twitter

Cyrchoedd cyffuriau: 17 wedi eu harestio

Heddlu Gwent

Mae Heddlu Gwent yn dweud bod cyfanswm o 17 o bobl bellach wedi cael eu harestio mewn cyrchoedd cyffuriau yn ardal Casnewydd y bore 'ma.

Mae'r cyrchoedd yn parhau, a dywedodd yr heddlu bod cyffuriau dosbarth A ac arian wedi eu darganfod mewn cartrefi.

Pryder am ddyfodol amgueddfa Lloyd George

Wales Online

Mae WalesOnline yn adrodd bod pryderon ynglŷn â bygythaid i ddyfodol Amgueddfa David Lloyd George yn Llanystumdwy.

Llynedd fe wnaeth y Canghellor ar y pryd, George Osborne addo rhagor o arian i'r ganolfan am dair blynedd, gan bod disgwyl iddi golli grant blynyddol o £27,000 gan y cyngor.

Ond mae Elizabeth George, un o berthnasau'r cyn-brif weinidog, wedi rhybuddio nad oes unrhyw sicrwydd dros ddyfodol yr amgueddfa wedi 2020.

amgueddfa
Google

Tân ysbyty meddwl yn 'wirioneddol drist'

Cyngor Sir Ddinbych

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi dweud y bydd swyddogion yn mynd i asesu safle hen Ysbyty Meddwl Dinbych, yn dilyn tân yno nos Lun.

Dywedodd y Cyngorydd David Smith, aelod cabinet ar gyfer yr amgylchedd, ei fod yn "wirioneddol drist" i glywed am y digwyddiad, ond y byddai'n "amhriodol" ceisio dyfalu beth ddigwyddodd ar hyn o bryd.

Ysbyty Meddwl
BBC

Heddlu yn erlyn wedi ymgyrch ffyrdd

BBC Wales News

Mae Heddlu Gogledd Cymru wedi delio gyda thua 60 achos o yrru gwael gafodd eu dal ar gamerâu gan y cyhoedd, ers dechrau ymgyrch ym mis Hydref.

Mae Ymgyrch Snap yn annog gyrwyr i rannu tystiolaeth o yrru gwael gyda'r heddlu.

Dashcam
BBC

Côr Meibion Caernarfon yn dathlu'r 50

Eleni, mae Côr Meibion Caernarfon yn 50 oed a thrwy gydol 2017 bydd gweithgareddau i ddathlu'r achlysur, gan gynnwys cyngerdd yng Ngholeg Cerdd Frenhinol Manceinion ddiwedd Chwefror a chystadlu yng Ngŵyl Gorawl Ryngwladol Cernyw fis Ebrill.

Dywedodd y Cadeirydd, Bryn Griffith o Lanllyfni: “Ffurfiwyd y côr yng Nghantîn Ffatri Ferodo ar lannau’r Fenai ar 5 Tachwedd 1967. Caeodd y ffatri, ond rydym ni’n dal yma o hyd!

“Dros y blynyddoedd bu gennym naw arweinydd a chwe chyfeilydd. Mae tri o’r aelodau gwreiddiol yn dal yn y rhengoedd."

Ychwanegodd y byddai'r côr yn cynnal cyngerdd i ddathlu yn y dref ym mis Gorffennaf, ac yn rhyddhau CD gafodd ei recordio yn ddiweddar. Hefyd yn ddiweddarach yn y flwyddyn, bydd arddangosfa yn oriel Galeri, a cinio i ddathlu.

Côr Meibion Caernarfon
Côr Meibion Caernarfon