Got a TV Licence?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

Find out more
I don’t have a TV Licence.

Crynodeb

  1. Ystyried safonau iaith i siopau a banciau
  2. Cyswllt awyr Môn-Caerdydd i barhau
  3. Cwyn am beiriant banc Saesneg a Sbaeneg

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl am y tro

Dyna ni unwaith eto am heddiw ar y llif byw - diolch am ymuno â ni.

Byddwn ni nôl fel yr arfer am 08:00 fory, ond tan hynny, noswaith dda!

Beth sy'n gwneud gŵyl dda?

Cylchgrawn, Cymru Fyw

Mae tymor y gwyliau Cymreig ar ei anterth. Wedi llwyddiant Tafwyl yng Nghaerdydd dros y penwythnos, tro Caernarfon a Llangrannog fydd hi'r penwythnos hwn.

Ond dros y blynyddoedd mae ambell i ŵyl Gymraeg wedi diflannu o'r calendr.

Sut felly mae cynnal y diddordeb a sicrhau bod y digwyddiadau blynyddol yn mynd o nerth i nerth?

Cafodd Cymru Fyw air gyda Nici Beech, un o drefnwyr prysur Gŵyl Arall.

Nici Beech
BBC

Beicwyr yn codi £1,000 i fad achub ym Mhen Llŷn

Cambrian News

Mae criw o feicwyr wedi codi £1,000 ar gyfer bad achub Porthdinllaen ar ôl seiclo am dridiau fel rhan o'r her.

Fe wnaeth aelodau Clwb Beicio yr Eifl deithio 320 milltir o Forfa Nefyn i Landrindod, Caerfyrddin a Chei Newydd, cyn dychwelyd adref.

Dywedodd y cyflwynydd teledu Morgan Jones, un o aelodau'r clwb, fod gwaith y bad achub yn "hanfodol i gymunedau lleol".

Williams yn ffit i wynebu'r Crysau Duon?

The Daily Telegraph

Am 20:00 heno bydd Warren Gatland yn enwi tîm y Llewod ar gyfer y trydydd prawf yn erbyn Seland Newydd ddydd Sadwrn.

Ond a fydd Liam Williams yn ffit, wedi iddo fethu rhan o'r sesiwn ymarfer ddydd Mercher gydag anaf posib?

liam williams
Getty Images
Liam Williams oedd cefnwr y Llewod yn y ddau brawf hyd yn hyn

Cerbyd ar dân yn cau ffordd yn Llandudno

Teithio BBC Cymru

Mae'n debyg fod ffordd yng nghanol Llandudno wedi ei chau am y tro, a hynny oherwydd bod cerbyd ar dân ger y ganolfan nofio.

View more on twitter

Dirwy i gyfarwyddwr gwesty ym Mhowys

Cyngor Powys

Mae cyfarwyddwr gwesty ym Mhowys wedi cael dirwy o £5,000, yn ôl y cyngor sir.

Fe blediodd Paul Williams yn euog i gamddefnyddio logos twristiaeth yn y Radnorshire Arms Hotel yn Llanandras.

Roedd Croeso Cymru wedi cwyno fod y gwesty yn dangos gradd ansawdd o 3 seren, er nad oedden nhw bellach yn cymryd rhan yn y cynllun graddio.

radnorshire arms
Google

Y Gymraeg ym mhob man!

Cylchgrawn, Cymru Fyw

Mae'r Gymraeg yn cyrraedd llefydd annisgwyl iawn!

Y newyddiadurwr Marc Webber, yn wreiddiol o Ben-y-bont ar Ogwr, sylwodd ar yr arwyddair isod ar dalcen siop goffi yn Northampton yng nghanolbarth Lloegr.

Mwy o'r hanes ar wefan Cylchgrawn Cymru Fyw.

Arwyddair Cymraeg ar siop goffi yn Northampton
MARC WEBBER

Noson braf ond clos

Tywydd, BBC Cymru

Dyma Llyr Griffiths-Davies gyda'r rhagolygon tywydd ar gyfer heno:

"Bydd hi'n noson braf, ond yn teimlo’n drymedd a chlos dros nos, y tymheredd isa’ rhwng 13C yn y canolbarth, a 18C yn y de-ddwyrain.

"Rhywfaint o niwl yn ffurfio erbyn y bore, yn arbennig ar hyd glannau’r de-orllewin."

Am y rhagolygon yn eich ardal chi, ewch i wefan dywydd BBC Cymru.

Cyhoeddi trefn gemau Wrecsam ar gyfer 2017/18

Clwb Pêl-droed Wrecsam

Mae Wrecsam wedi darganfod trefn eu gemau ar gyfer y tymor nesaf yn y Gynghrair Genedlaethol.

Bydd tîm Dean Keates yn dechrau gyda gêm gartref yn erbyn Macclesfield, cyn teithio i Maidenhead a Dover.

Fe fydd y Dreigiau oddi cartref yn Barrow ar Ddydd San Steffan, ac yn gorffen y tymor ar y Cae Ras yn erbyn AFC Fylde.

View more on twitter

Galw am gael gwyliau o'r ysgol i ddathlu Diwali

Golwg 360

Mae Hindŵiaid Cymru wedi galw am gael gwyliau i ffwrdd o'r ysgol i ddathlu Diwali, yn ôl Golwg360.

Dywedodd un o arweinwyr y ffydd yn yr Unol Daleithiau, Rajan Zed, y byddai’n “gam i’r cyfeiriad cywir”.

Mae'r ŵyl - y fwyaf yng nghalendr y grefydd - yn cael ei chynnal ar 19 Hydref eleni.

Cau 10 canolfan waith yng Nghymru

BBC Wales News

Mae'r Adran Waith a Phensiynau yn dweud y byddan nhw'n cau neu gyfuno 10 canolfan waith yng Nghymru.

Mae disgwyl i'r newid effeithio ar safleoedd gan gynnwys Pen-y-bont, Aberpennar a Thredegar.

Dywedodd yr adran fod staff yn cael cynnig symud i safleoedd gwahanol.

Ond mae AC Plaid Cymru, Simon Thomas wedi dweud y gallai olygu colli 146 o swyddi yn Llanelli.

aberpennar
BBC
Mae'r swyddfa yn Aberpennar eisoes ar werth

Osgoi carchar am dwyll treth gwerth £2.5m

South Wales Guardian

Mae dyn a dynes wedi osgoi cael eu hanfon i'r carchar er iddyn nhw gyflawni twyll gwerth £2.5m yn erbyn y swyddfa dreth.

Roedd Richard Safadi, 47, a Mandy Galinsky, 53, wedi mwynhau "bywyd moethus" tra'u bod nhw'n osgoi talu trethi.

Roedden nhw'n rhedeg busnesau gwerthu ceir ac ailgylchu metal ymysg eraill, ond doedden nhw ddim wedi bod yn talu TAW, trethi busnes na threth incwm.

Clywodd Llys y Goron Abertawe mai gŵr Mandy Galinsky, Jack, oedd y tu ôl i'r cynllun, ond bu farw cyn yr achos llys.

llys y goron abertawe
Nigel Davies/Geograph

Geraint Thomas yn colli'r crys melyn

BBC Sport Wales

Y newyddion drwg i Geraint Thomas yw ei fod wedi colli'r crys melyn a llithro i'r ail safle ar ôl pumed cymal y Tour de France heddiw.

Y newyddion da iddo yw bod y crys wedi pasio draw i un o feicwyr eraill Tîm Sky, Chris Froome, sydd bellach â mantais o 12 eiliad.

View more on twitter

Cau ysgol yn Y Rhyl oherwydd cladin

Cyngor Sir Ddinbych

Mae Ysgol Uwchradd y Rhyl wedi cyhoeddi y byddan nhw'n cau ddydd Iau a ddydd Gwener yn dilyn profion ar gladin yr adeilad.

Mewn llythyr i rieni dywedodd yr ysgol fod y cladin ar yr adeilad wedi cael ei gynhyrchu gan yr un cwmni oedd wedi darparu cladin ar gyfer Tŵr Grenfell.

Mynnodd yr ysgol fod yr amgylchiadau diogelwch yn wahanol iawn, fodd bynnag, a bod system chwistrellu a larwm tân llawn yn bodoli yn yr adeilad.

Ond dywedodd y brifathrawes Claire Armitstead nad oedd yr ysgol eisiau cymryd unrhyw risg wrth i asesiad llawn gael ei gynnal.

'Heddluoedd i elwa £25m' pe bai datganoli pellach

BBC Cymru Fyw

Byddai heddluoedd Cymru'n elwa o £25m bob blwyddyn petai'r gwasanaeth yn cael ei ddatganoli, yn ôl AS Plaid Cymru.

Fe wnaeth Liz Saville Roberts herio Theresa May yn Nhŷ’r Cyffredin, gan ddweud bod Cymru wedi colli 750 o swyddogion ers i'r Ceidwadwyr ddod i rym yn 2010.

Dywedodd Mrs May bod lefelau troseddu yn isel iawn, a bod y Ceidwadwyr wedi amddiffyn cyllidebau heddluoedd ers 2015.

Heddlu
BBC

Hull yn gwneud cynnig arall am Zohore

Sky Sports

Mae Sky Sports yn adrodd fod Hull wedi gwneud ail gynnig am ymosodwr Caerdydd, Kenneth Zohore.

Y gŵr o Ddenmarc oedd prif sgoriwr yr Adar Gleision y tymor diwethaf, gyda 12 gôl.

Ond mae rheolwr Caerdydd, Neil Warnock wedi dweud ei fod yn awyddus i gadw Zohore, sydd wedi arwyddo cytundeb nes 2020.

kenneth zohore
Huw Evans Picture Agency

Ceidwadwyr yn cwestiynu cyswllt awyr Môn-Caerdydd

Ceidwadwyr Cymreig

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig wedi cwestiynu ymrywmiad y prif weinidog i barhau i gefnogi'r cyswllt awyr rhwng Ynys Môn a Chaerdydd.

Dywedodd Russell George AC ei bod hi'n bryd ailfeddwl y cymorth ariannol i'r cynllun yn sgil gostyngiad yn nifer y teithwyr.

"Os na allan nhw brofi fod y llwybr yn gallu bod yn gost effeithiol yn y tymor hir, fe ddylen nhw gael ei wared," meddai.

"Falle ei fod e'n hanfodol [i weision sifil a gwleidyddion], ond does dim llawer o dystiolaeth i awgrymu ei fod yn cyfrannu unrhyw beth at yr economi ehangach."

citywing
AIRTEAMIMAGES
Cwmni Citywing oedd yn rhedeg y gwasanaeth tan y llynedd, ac mae nawr yn cael ei redeg gan Eastern Airways

Seiclo: Le Tour de France

S4C

Ac i barhau gyda seiclo, mae Cymal 5 Le Tour de France yn fyw ar dudalen Facebook a gwefan S4C y prynhawn yma.

Mae Geraint Thomas yn y crys melyn ar hyn o bryd, ond mae'n wynebu her i gadw'r crys heddiw ar gymal sy'n gorffen ar ddringfa La Planche des Belles Filles.

Pryder am effaith ras feicio ar fusnesau

South Wales Argus

Mae'r South Wales Argus yn adrodd fod rhai busnesau yn pryderu am effaith cau ffyrdd ar gyfer digwyddiad seiclo mawr y penwythnos yma.

Yn ôl un perchennog busnes ym Mlaenafon, mae'r gwaith paratoi ar gyfer Velothon Cymru ddydd Sul eisoes yn achosi trafferthion.

"Rydw i'n gandryll achos fe allai hyn ddinistrio fy musnes," meddai Amanda Woodward.

Bydd y ras yn dechrau a gorffen yng Nghaerdydd, gan deithio hefyd drwy Gasnewydd, Sir Fynwy, Torfaen a Chaerffili.

velothon cymru
RB-Create

Dyn yn euog o lofruddiaeth yn Hen Golwyn

Daily Post

Mae dyn 31 oed wedi cael ei ganfod yn euog o lofruddiaeth yn dilyn digwyddiad yn Hen Golwyn ar 5 Ionawr, yn ôl y Daily Post.

Bu farw David Kingsbury, 35, ar ôl cael ei drywanu unwaith.

Cafodd Dean Joseph Cody ei ganfod yn euog yn Llys y Goron Caernarfon heddiw, a bydd yn cael ei ddedfrydu 'fory.

David Kingsbury
Heddlu Gogledd Cymru
Cafodd corff David Kingsbury ei ganfod ar 5 Ionawr

'Angen adloniant i achub y Gymraeg'

Nation.Cymru

Ar wefan Nation.Cymru, mae Ifan Morgan Jones yn dadlau nad yw addysg Gymraeg yn unig yn ddigon i "achub" yr iaith, gan ddweud bod angen adloniant hefyd.

Mae'n dweud bod angen tri pheth i sicrhau dyfodol yr iaith: Statws, adloniant a theimlad o berthyn.

Tri bloc arall o fflatiau yn methu profion diogelwch

BBC Cymru Fyw

Mae tri bloc arall o fflatiau yng Nghasnewydd wedi methu profion diogelwch ar eu cladin.

Dywedodd cwmni Cartrefi Dinas Casnewydd bod profion wedi eu cynnal ar samplau o fflatiau yng Nghwrt Milton, Hillview a Greenwood.

Daw hynny wedi i gladin mewn pedwar bloc o fflatiau yn Abertawe hefyd fethu'r profion diogelwch newydd sydd wedi'u cynnal yn sgil trychineb Tŵr Grenfell.

cwrt milton
Google

'Dim signal ffôn ers tair wythnos' yng Nghaergybi

BBC Wales News

Mae cwsmeriaid EE yng Nghaergybi yn dweud eu bod nhw wedi cael bron dim signal ffôn ers tair wythnos.

Dywedodd Gavin Malone eu bod wedi cael gwybod mai problem gyda mast lleol oedd ar fai, a bod eu signal yn iawn unwaith roedden nhw oddi ar Ynys Cybi.

"Mae'n pathetig. Dyw hi ddim yn iawn fod tref gyfan allan [o signal]. Mae pobl yn dibynnu arno," meddai.

ee
Getty Images

Pen-blwydd hapus i'r Gwasanaeth Iechyd

Facebook

Mae tudalen Facebook The History of Wales yn nodi mai ar 5 Gorffennaf 1948 y cafodd y Gwasanaeth Iechyd Gwladol ei sefydlu.

69 mlynedd yn ôl i heddiw dadorchuddiodd Aneurin Bevan, y Gweinidog Iechyd ar y pryd, blac mewn ysbyty ym Manceinion, gan gyflwyno ei freuddwyd o ofal iechyd am ddim i bawb yn y Deyrnas Unedig.

Taith tywys amgen o gwmpas Machynlleth

Twitter

Unrhyw un ohonoch chi newydd gael yr awydd i grwydro o gwmpas Machynlleth a chael cip ar rai o olygfeydd y dref?

Na? 'Dach chi'n siŵr? Wel, dyma Esyllt Ethni-Jones sydd wedi mynd ar daith ar eich cyfer chi beth bynnag ar ran Hansh!

View more on twitter

Abertawe yn arwyddo chwaraewr 17 oed o'r Iseldiroedd

Wales Online

Mae Abertawe wedi arwyddo chwaraewr 17 oed o glwb Ajax yn yr Iseldiroedd.

Roedd cytundeb Kees de Boer yn dod i ben yn yr haf, ac fe wrthododd gynigion gan glybiau fel FC Utrecht cyn dewis yr Elyrch.

Cyngor yn colli achos dyn 'alergedd trydan'

BBC Cymru Fyw

Roedd yn anghywir i Gyngor Caerdydd wrthod taliadau i ddyn sy'n dweud bod ganddo alergedd i drydan, yn ôl barnwr.

Clywodd y llys bod Peter Lloyd, 45, yn byw mewn pabell yng ngardd tŷ sy'n "anaddas i fyw ynddo".

Mae Mr Lloyd, sy'n dweud ei fod yn dioddef o orsensitifrwydd electromagnetig, yn honni bod ganddo'r hawl i gael taliadau uniongyrchol er mwyn cyflogi cynorthwyydd personol.

Roedd y cyngor wedi dweud nad oedd Mr Lloyd yn gallu rheoli'r taliad, ond fe wnaeth y barnwr, Mr Ustus Singh wyrdroi'r penderfyniad yna.

Peter Lloyd
WalesOnline

Janet Commins: 'Heddlu wedi ffugio cyfaddefiad'

BBC Wales News

Mae dyn gafodd ei garcharu ar ôl cyfaddef lladd merch ysgol yn 1976 wedi dweud fod ei gyfaddefiad wedi ei ffugio gan yr heddlu.

Roedd Noel Jones yn 18 pan gafodd ei arestio am lofruddio Janet Commins, 15, yn y Fflint.

Fe gyfaddefodd ei dynladdiad, a threulio hanner o ddedfryd o 12 mlynedd a hanner dan glo, ond dydy o erioed wedi herio'r euogfarn.

Mae Stephen Hough, 58, nawr wedi ei gyhuddo o dreisio, ymosodiad rhyw, llofruddiaeth a dynladdiad yn achos Janet. Mae'n gwadu'r cyhuddiadau.

janet commins
Heddlu Gogledd Cymru

Amat i adael Abertawe ar fenthyg?

BBC Sport Wales

Mae disgwyl i Jordi Amat adael Abertawe a symud i Real Betis ar fenthyg am dymor.

Fe arwyddodd y Sbaenwr o Espanyol am £2.5m 'nôl yn 2013.

Ond dim ond dwywaith y mae'r amddiffynnwr wedi chwarae ers i Paul Clement gael ei benodi'n rheolwr ym mis Ionawr.

jordi amat
Getty Images

Heulog a chynnes ar draws y wlad

Tywydd, BBC Cymru

"Prynhawn heulog a chynnes bydd hi ar draws y wlad," meddai Llŷr Griffiths-Davies.

"Cymylau yn clirio o'r gogledd erbyn hyn, a bydd y tymheredd rhwng 18C yng Nghaergybi a 27C yng Nghaerdydd.

"Digon o heulwen heno ond noson drymaidd i lawer, y tymheredd rhwng 12-18C dros nos."

Am fwy, ewch i'r wefan dywydd.

Tynhau cyngor gweinidogol yn dilyn achos Kancoat

BBC Cymru Fyw

Mae Carwyn Jones dweud wrth ei gabinet ei fod yn tynhau'r cyngor ar sut i wneud penderfyniadau allai fod o fudd i'w etholwyr eu hunain.

Daw hynny'n dilyn beirniadaeth o gyn-weinidog yr economi, Edwina Hart am beidio â thrafod gyda'r prif weinidog cyn caniatáu arian i gwmni oedd ychydig y tu allan i'w hetholaeth.

Cafodd Kancoat £3m o arian cyhoeddus er bod gweision sifil wedi rhybuddio bod ganddyn nhw gynllun busnes "gwan" a'i fod yn risg uchel.

Mynnodd Mr Jones nad oedd Ms Hart wedi torri'r cod gweinidogol gan fod y cwmni ddim wedi'i leoli yn etholaeth Gŵyr - mewn gwirionedd, roedd lai na hanner milltir o ffin yr etholaeth.

kancoat
BBC
Roedd Kancoat yn gwmni oedd yn creu deunyddiau dur

14% o gleifion canser heb weithiwr allweddol

BBC Wales News

Mae 14% o gleifion canser yng Nghymru yn parhau i fod heb weithiwr allweddol i gydlynu eu gofal, yn ôl astudiaeth.

Ond roedd y nifer wedi cynyddu ers arolwg 2014, pan roedd traean o gleifion yn mynd heb un.

Dywedodd 93% o bobl eu bod wedi cael profiad positif yn ystod eu triniaeth.

"Er y byddai'n hawdd iawn canolbwyntio ar ganlyniadau cadarnhaol yr arolwg hwn yn unig, mae'n hanfodol i ni beidio ag anghofio'r meysydd lle gellid gwneud yn well," meddai'r Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething.

claf a nyrs
Thinkstock

Holi May am ddatganoli plismona i Gymru

Elliw Gwawr

Gohebydd Seneddol BBC Cymru

Mae Theresa May wedi bod yn wynebu cwestiynau am ddatganoli plismona i Gymru yn ystod sesiwn Holi'r Prif Weinidog heddiw.

Cafodd hefyd ei herio gan yr arweinydd Llafur, Jeremy Corbyn i roi codiad cyflog i nyrsys a gweithwyr y sector cyhoeddus.

View more on twitter
View more on twitter

Cyn-ganwr The Voice yn dysgu Cymraeg

Prifysgol Caerdydd

Mae cyn-ganwr ar The Voice yn dweud ei fod yn edrych ymlaen at gyflawni "uchelgais personol" drwy ddysgu Cymraeg.

Fe wnaeth Gary Ryland, neu Ragsy, gystadlu yn ail gyfres y sioe a chael ei fentora gan Syr Tom Jones.

Mae'r gŵr o Aberdâr nawr yn awyddus i ddod yn rhugl yn ei famiaith ar ôl dechrau cwrs ym Mhrifysgol Caerdydd.

"Bob tro bydda i'n clywed rhywun yn siarad Cymraeg, bydda i'n teimlo balchder aruthrol mai ni sydd berchen ar yr iaith hardd, rythmig, chwilfrydig hon, sydd bron yn hudol," meddai.

ragsy
BBC

Diswyddo swyddog heddlu am ymosodiad

Heddlu Gwent

Mae Heddlu Gwent yn dweud bod swyddog gafodd ei garcharu am ymosod ar aelod o'r cyhoedd bellach wedi ei ddiswyddo.

Cafodd Stephen Smith, 33, o Dredegar ei garcharu am 12 mis ar ôl brathu gwefus Jonathan Harris mewn ffrae dros neidio ciw pan nad oedd ar ddyletswydd.

Dywedodd y Prif Gwnstabl Jeff Farrar fod ymddygiad Smith "wedi disgyn llawer yn is na'r safon" yr oedd pobl yn ei ddisgwyl gan swyddogion heddlu.

stephen smith
Wales News Service

Gwrthdrawiad A487: Dau yn yr ysbyty

Teithio BBC Cymru

Mae'r Gwasanaeth Ambiwlans yn dweud bod dau berson wedi eu cludo i Ysbyty Bronglais yn dilyn y gwrthdrawiad ar yr A487 yn gynharach.

Y gred yw nad yw'r anafiadau yn rhai sy'n peryglu bywyd, fodd bynnag.

'Fe gaiff Gatland adael os yw'n dymuno'

BBC Sport Wales

Mae prif weithredwr Undeb Rygbi Cymru wedi dweud ei fod yn disgwyl i Warren Gatland aros gyda Chymru nes diwedd ei gytundeb.

Ond cyfaddefodd Martyn Phillips y byddai'n barod i adael i'r hyfforddwr adael petai'n dymuno gwneud.

Mae disgwyl i Gatland ddychwelyd i'w swydd gyda Chymru yn dilyn taith y Llewod, a'u harwain i Gwpan y Byd 2019.

Er hynny, mae sïon y gallai gael ei ystyried fel hyfforddwr tîm Seland Newydd yn y dyfodol.

warren gatland
Huw Evans Picture Agency
Mae'r Llewod yn wynebu'r Crysau Duon ddydd Sadwrn i benderfynu pwy fydd yn ennill y gyfres

A487 wedi ailagor

Teithio BBC Cymru

Mae'r A487 wedi ailagor yn dilyn gwrthdrawiad yn gynharach.

View more on twitter

Problemau pwmpio petrol!

The Sun

Mae The Sun yn adrodd bod dwsinau o yrwyr wedi cael trafferthion gyda'u cerbydau, ar ôl i garej lenwi pwmpiau petrol gyda diesel.

Cafodd nifer o yrwyr ar Ynys Môn drafferth ar ôl prynu tanwydd o Asda yn Llangefni.

Cŵn wedi'u clymu a'u gadael ym Mae Colwyn

BBC Wales News

Mae'r RSPCA yn dweud eu bod wedi dod o hyd i gŵn wedi eu clymu i flociau o goncrit a'u gadael ger Bae Colwyn.

Doedd hi ddim yn amlwg pa mor hir roedden nhw wedi bod yno, ond roedden nhw'n eistedd yn eu carthion eu hunain erbyn iddyn nhw gael eu darganfod.

Mae'r elusen wedi apelio am wybodaeth, gan ddweud ei bod hi'n "anghyfrifol" gadael anifeiliaid yn y fath fodd.

cwn
RSPCA