Got a TV Licence?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

Find out more
I don’t have a TV Licence.

Crynodeb

  1. Gwion Hallam o'r Felinheli yn ennill Coron yr Eisteddfod
  2. Nid yw'r BBC yn gyfrifol am y dewis o ddarnau sy'n cael eu perfformio ar y llwyfan. O bryd i'w gilydd, fe allant gynnwys iaith gref a themâu dadleuol

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl fawr!

BBC Cymru Fyw

A dyna'r oll gan griw'r llif byw am heddiw.

Ymunwch â ni 'fory am fwy o'r diweddara' o'r Eisteddfod a thu hwnt.

Yn y cyfamser, wrth gwrs, fe fedrwch chi gadw golwg ar ein tudalen Eisteddfod arbennig am y straeon diweddara' o'r maes, gan gynnwys y trefniadau parcio ar gyfer dydd Mawrth.

Hwyl fawr i chi - a llongyfarchiadau i enillydd y Goron, Gwion Hallam.

Gwion Hallam
BBC

Y Coroni: Geiriau 'yn arhosol'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Esboniodd Gwion Hallam hefyd ar S4C mai pedwar o'r pobl fuodd e'n gweithio gyda nhw mewn cartref sydd tu ôl i'r llysenw: elwyn/annie/janet/jiws.

Roedd un ohonyn nhw - Elwyn - yn cofio barddoniaeth, er na fyddai'n aml yn medru cofio beth ddigwyddodd yn fwy diweddar.

"Mae 'na rhwybeth am eiriau sydd, falle, yn arhosol", meddai Gwion.

Y Coroni: 'Her enfawr'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Ar S4C, mae Gwion Hallam wedi bod yn esbonio ychydig o'r cefndir i'w bryddest.

"Fues i mewn dau gartref dros y flwyddyn ddiwetha' yn gweithio gyda phobl sydd â dementia, ac yn sgwennu barddoniaeth gyda nhw," meddai.

"O'dd e'n her enfawr. O'n i'n teimlo allan o 'nyfnder, ond ro'n i mor freintiedig i gael gweithio gyda nhw... Ac fe wnaeth e'n sbarduno i sgwennu."

Y Coroni: Y gerdd fuddugol yn trafod dementia

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Y Coroni: Hen Wlad Fy Nhadau

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r seremoni yn dirwyn i ben yn y dull traddodiadol. Mae pawb yn canu'r anthem genedlaethol, Hen Wlad Fy Nhadau.

Ar ei diwedd mae'r Osgordd yn gadael y llwyfan.

Y Coroni: Y ddawns flodau

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r ddawns flodau yn un o uchafbwyntiau prif ddefodau'r Eisteddfod.

Mared Wyn Hughes sy'n cyflwyno'r Corn Hirlas. Macwyaid y Llys ydy Bradley Richard Jones a Rhodri Morris Williams.

Mae'r Flodeugerdd yn cael ei chyflwyno gan Eurgain Sara Lloyd. Gyda hi wrth ei hochr mae Morynion y Llys - Elliw Mair Huws a Greta Fflur Keen.

Daw merched y Ddawns Flodau eleni o Ysgolion Cynradd lleol - Bodedern, Bryngwran, Llanfairpwll, Llanfechell, Llannerch-y-medd, Morswyn, Goronwy Owen, Y Borth, Y Graig a Santes Gwenfaen.

Cafodd y dawnswyr eu hyfforddi gan Mair Jones, Mary Evans, Lowri Angharad, Fiona Bridle ac Olwen Green.

blodau
bbc

Y Coroni: 'Agorodd pob drws'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

"I ti Gwion, agorodd pob drws", meddai'r Prifardd Cen wrth gyfeirio at ymateb y bardd i'r testun "Trwy Ddrych".

cen
bbc

Y Coroni: Cyfarch y Bardd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Huw Alun sy'n cyfarch y bardd buddugol efo Cân y Coroni. Cafodd y geiriau eu cyfansoddi gan y diweddar Brifardd Gerallt Lloyd Owen, brawd yr Archdderwydd.

Mae'r Prifardd Cen hefyd yn annerch y bardd. Enillodd y Goron yn Eisteddfod y Bala yn 1997.

huwalun
bbc

Y Coroni: Coron ar ei ben

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Nawr mae ganddon ni Brifardd yn swyddogol!

Y Coroni
BBC

Y Coroni: Cefndir y Prifardd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r Archdderwydd yn dweud bod Gwion Hallam heb farddoni rhyw lawer dros y blynyddoedd dwytha', er iddo ddod yn agos i'r brig yn Eisteddfod Maldwyn 2003.

Yn ddiweddar, bu’n gweithio ar brosiect llenyddiaeth yn y gymuned ar ran Llenyddiaeth Cymru, gan ymweld â chartrefi a gweithio gyda phobl â dementia.

Mae'r Archdderwydd yn dweud hefyd bod y bardd yn awyddus i ddiolch i Gwen Lasarus am ei berswadio i wneud y gwaith yn y cartrefi ac ailgynnau’r awydd i farddoni ynddo.

Caiff y gwaith ei gyflwyno i'w wraig, Leri.

gwioncoron
bbc

Y Coroni: Mwy am Gwion Hallam

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Felly pwy'n union yw'r bardd buddugol?

Yn wreiddiol o Rydaman, mae Gwion Hallam yn byw yn Y Felinheli gyda’i wraig Eleri a’u plant, Noa, Moi, Twm a Nedw.

Mae’n gweithio i gwmni teledu Darlun, ac wedi bod yn ffilmio yng Nghonwy, Llambed a De Corea dros y misoedd diwethaf.

gwion
bbc

Y Coroni: Gwion Hallam yw'r Prifardd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

A dyma'r cyhoeddiad swyddogol: Gwion Hallam yw enillydd Coron Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn 2017.

Y Coroni: Y Pafiliwn ar ei draed

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r bardd yn cael ei arwain tua'r llwyfan i gymeradwyaeth y pafiliwn...

eist
bbc

Y Coroni: Pwy yw'r bardd buddugol?

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Wedi caniad y cyrn gwlad, mae'r bardd buddugol ar ei draed...

gw
bbc

Y Coroni: elwyn/annie/janet/jiws yw'r bardd buddugol

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

"Cymaint o bryddestau rhagorol, ond dim ond un a all gipio'r goron", meddai'r beirniad.

"O drwch aden gwybedyn fe fydde Glenys wedi hoffi medru coroni Coppi.

"Ond mae'n barod iawn serch hynny i gydsynio â Gwynne a finne fod elwyn/annie/janet/jiws wedi ymdrin yn gynnil o feistrolgar a sensitif ag un o felltithion duaf ein dydd.

"Ac felly fe ryn ni'n tri yn unfryd o'r farn mai drych elwyn/annie/janet/jiws 'ddylai adlewyrchu wyneb haul a llygad goleuni yma eleni ym Modedern."

Y Coroni: Wyrion y beirniad yn gwylio'n eiddgar

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Y Coroni: Y Dosbarth Cyntaf

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Ond mae'n dweud bod wyth cerdd yn haeddu lle yn y dosbarth cyntaf.

Mae "safon gyffredinol cystadleuaeth y goron eleni yn rhagori ar yr hyn a gafwyd yn y gystadleuaeth hyd yn hyn", tybiai.

beirniad
bbc

Y Coroni: Y Feirniadaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r beirniad yn dweud bod gormod o "ddoethinebu" a "phregethu" yn rhai o'r cerddi.

beirniaid
bbc

Y Coroni: Y Feirniadaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

"Mae'r tri ohonon ni'n llawen o gytûn inni gael eleni nid un gerdd, ond nifer anarferol o gerddi, a lwyddodd i gyrraedd safon aruchel", meddai'r beirniad.

cynull
bbc
Y gynulleidfa yn y Pafiliwn yn gwrando'n astud ar feirniadaeth M Wynn Thomas

Y Coroni: Y Feirniadaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

M Wynn Thomas yn dweud bod 34 o bryddestau wedi dod i law y beirniaid.

Y Coroni: Y Feirniadaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r beirniaid ar y llwyfan. M Wynn Thomas sy'n traddodi'r feirniadaeth.

mwynn
bbc

Y Coroni: Yr Archdderwydd yn cyfarch y Pafiliwn

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae Geraint Llifon yn diolch i'r dorf am ddod i'r seremoni, ac yn diolch i noddwyr y Goron a'r cyfraniad ariannol.

arch
bbc

Y Coroni: Gweddi'r Orsedd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Ar ganiad utgyrn Dewi Corn a Paul Corn Cynan, mae'r gynulleidfa yn codi ar ei thraed ar gyfer Gweddi'r Orsedd.

Gwyn ap Emlyn sy'n ei hoffrymu.

gwyn
bbc

Y Coroni: Cyfarchiad Cernywaidd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Bardd mawr Cernyw sy'n cyfarch y gynulleidfa i gydnabod croeso'r Eisteddfod i'r cynrychiolwyr Celtaidd a Gorsedd y Wladfa.

bardd mawr Cernyw
bbc

Y Coroni: Trwy Ddrych

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Felly beth oedd y dasg i'r beirdd eleni?

"Trwy Ddrych" oedd testun y gystadleuaeth. Roedd disgwyl i'r beirdd gyfansoddi pryddest ddigynghanedd heb fod yn fwy na 250 o linellau.

Y beirniaid yw M Wynn Thomas, Glenys Mair Roberts a Gwynne Williams.

Y Coroni: Croesawu'r Dirprwywyr Celtaidd a Gorsedd y Wladfa

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r Archdderwydd Geraint Llifon yn croesawu cynrychiolwyr o'r gwledydd Celtaidd a Gorsedd y Wladfa i'r llwyfan. Y dirprwywyr eleni yw:

  • Cernyw: Bardd Mawr Gorsedd Cernyw – Telynor an Weryn a Corolyores
  • Llydaw: Michel Le Gris a Jean Pierre Knockaert
  • Mod, Yr Alban: Alba – Am Mòd Nàiseanta
  • Ynys Manaw. In Chruinnaght: Robert Carswell
  • Iwerddon, Oireachtas: Máire Ni Laoire ac Eileen Berry
  • Y Wladfa: Benet ac Esyllt Nest
croesawu
bbc

Y Coroni: A dyma ni'n cychwyn

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r seremoni ar gychwyn, gyda'r Archdderwydd a'r Orsedd bellach ar lwyfan y Pafiliwn.

Y Coroni: Y Goron

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Wrth i ni ddisgwyl i'r seremoni ddechrau, dyma ychydig o gefndir y Goron fydd y bardd buddugol yn ei derbyn... os bydd teilyngdod, hynny yw.

Mae Coron Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn wedi ei noddi gan fudiad Merched y Wawr sy'n dathlu ei ben-blwydd yn 50 eleni.

Cafodd ei llunio gan John Price o Fachynlleth. Mae'r gof arian wedi creu nifer o goronau'r brifwyl dros y blynyddoedd.

coron
BBC

Yr olygfa yn y Pafiliwn

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Troi golygon at y Coroni

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae hi bron yn 16:30 ac felly dechrau prif seremoni cynta'r wythnos - Y Coroni.

Fydd 'na deilyngdod?

Mae'r Orsedd, yn sicr, yn barod i chwarae'u rhan nhw...

View more on twitter

Gigiau mewn ogof

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Bydd ymwelwyr i'r maes eleni yn sylwi ar ychwanegiad newydd yn ardal Y Traeth.

Tu mewn i Ogof Maes B mae fideos 360 gradd yn cael eu dangos o wahanol gigiau a pherfformiadau, a hynny ar do y babell.

Bydd digwyddiadau yn ystod yr wythnos hefyd yn cael eu hailddangos yno i bobl gael gweld eto.

Cyfle perffaith os 'dych chi eisiau ailfyw Maes B y noson gynt a ddim yn ei gofio'n rhy dda!

Ogof 360
BBC
Ogof 360
BBC
Perfformiad gan y band Plu ar do Ogof 360

Yr is-reolwr wedi mwynhau trafod Euro 2016!

Twitter

Poster prin Pencader

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Yn ystod sgwrs ar y maes ar Euro 2016 a'r Gymraeg, fe wnaeth y llenor Aled Gwyn ddatgelu poster prin oedd yn ei feddiant.

Yn dyddio 'nôl i 1955, mae'n hyrwyddo twrnament pêl-droed yn Sir Gâr - gyda John Charles yn westai arbennig.

Fel rhan o'r un digwyddiad, bu is-reolwr y tîm presennol, Osian Roberts yn sgwrsio am y llynedd gydag amryw o gefnogwyr eraill.

Roedd hefyd yn ffyddiog y byddai twrnament arall i ddod i'r tîm y flwyddyn nesa'!

Poster prin
BBC

'I hwn, ni cherddai'r un hwch'

BBC Cymru Fyw

Bosib y bydd Eisteddfod eleni yn ymuno â llinach nobl o Eisteddfodau llwyddiannus ond mwdlyd.

Un o'r rheiny oedd prifwyl Abergwaun yn 1986. Cafodd y tywydd mochaidd bryd hynny ei anfarwoli gan Machraeth mewn englyn - a dyma'i eiriau wedi'u gosod ar luniau o 2017...

Teyrnged ar ffurf cerdd i fwd eisteddfod Môn 2017

Coiffure o safon arlywyddol ar y maes

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Dyn wgallt
BBC

Trafod y Gymraeg a'r gyfraith

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae panel o arbenigwyr cyfreithiol wedi bod yn trafod y prynhawn 'ma sut i gynyddu defnydd o'r Gymraeg o fewn y llysoedd ac yn ystod achosion.

Dywedodd Elwen Evans QC y byddai modd "ystyried rheithgorau Cymraeg" ar gyfer rhai achosion priodol.

Awgrym Hywel James oedd fod angen edrych ar y ieithwedd sydd yn cael ei ddefnyddio, er mwyn gwneud y llys yn le mwy croesawgar.

Yn ôl Niclas Parry, mae angen lledaenu'r neges er mwyn i bobl sylwi nad ydyn nhw'n "freaks" am fod eisiau defnyddio'r iaith.

Un awgrym o blith y gynulleidfa oedd y byddai'n help petai mwy o Gymry Cymraeg yn troseddu!

'Llyn Bodedern'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae un o'n gohebyddion wedi clywed mai Llyn Bodedern ydy'r enw ar y rhan hon o'r maes bellach!

Maes
BBC

A fo ben bid bont?

BBC Cymru Fyw

Ers i Carwyn Jones drydar yn gynharach yn dweud bod "trydydd bont yn mynd i ddigwydd yn Ynys Môn", mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi goleuni pellach ar eu safbwynt.

Dywedodd llefarydd mai nid cyhoeddiad newydd ydy hwn ac mai polisi Llywodraeth Cymru ers tro ydy codi pont newydd, a bod astudiaeth i'r posibilrwydd o wneud hynny wedi cael ei gyhoeddi'n barod.

Mmmm?

Cyn-gyfarwyddwr S4C i gadeirio adolygiad o'r sianel

BBC Cymru Fyw

Mae Llywodraeth y DU wedi cadarnhau mai cyn-gyfarwyddwr rhaglenni S4C, Euryn Ogwen Williams fydd yn cadeirio adolygiad annibynnol o'r sianel.

Bydd yn edrych ar elfennau megis cylch gwaith y sianel, llywodraethu, ei atebolrwydd a'i bartneriaeth â'r BBC, a'r dulliau cyllido presennol, ac mae disgwyl iddo adrodd yn ôl cyn diwedd y flwyddyn.

Mae gweinidog Swyddfa Cymru, Guto Bebb wedi bod yn lansio'r adolygiad o'r sianel ar faes yr Eisteddfod ym Modedern brynhawn Llun.

euryn
BBC