Got a TV Licence?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

Find out more
I don’t have a TV Licence.

Crynodeb

  1. Tro'r Côr Pensiynwyr dros 60 oed yw hi heddiw, a chystadlaethau i rai 16-19 oed
  2. Mae seremoni cyflyno Medal Syr TH Parry-Williams am 13:00
  3. Prif seremoni'r dydd am 17:00 yw Gwobr Goffa Daniel Owen am nofel heb ei chyhoeddi
  4. Nid yw'r BBC yn gyfrifol am y dewis o ddarnau sy'n cael eu perfformio ar y llwyfan. O bryd i'w gilydd, fe allant gynnwys iaith gref a themâu dadleuol

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Dyna ni am heddiw

BBC Cymru Fyw

Dyna'r cyfan am heddiw. Fe fydd y llif byw yn dychwelyd fore Mercher am 08:00.

14,712 yn ymweld a'r Maes heddiw

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r Eisteddfod wedi cadarnhau bod 14,712 o bobl wedi ymweld a'r Maes heddiw.

Cawodydd dros nos

Tywydd, BBC Cymru

Robin Owain Joness sydd gyda rhagolygon y tywydd ar gyfer heno:

Mi fydd hi’n sych i rannau helaeth o‘r wlad wrth iddi nosi, ond mae ‘na gawodydd trwm yn debygol mewn mannau – yn enwedig yn y de a’r de-ddwyrain.

Rhai cawodydd yn parhau dros nos ac ambell gyfnod hirrach o law yn bosib. Yn dal yn gymylog heno, a’r tymheredd rhwng 12 a 14 gradd celsiws ar ei isaf.

Am fwy o wybodaeth ewch i'r wefan dywydd.

Eisteddfod: Trefniadau parcio i barhau

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Bydd y system bysiau gwennol yn weithredol eto yfory (dydd Mercher), gan ddefnyddio yr un safleoedd ym Mona unwaith eto.

Bydd lle i ddeilyddion bathodyn glas yn Ysgol Uwchradd Bodedern, gyda darpariaeth i gludo pobl draw i'r Maes.

Bydd stondinwyr yn dilyn y drefn arferol.

Dywedodd llefarydd ar ran yr Eisteddfod fod y "system wedi gweithio'n arbennig o dda heddiw, ac rydym yn hyderus y bydd y system yn llwyddiant eto yfory."

Bws Gwennol
BBC

Gwobr Goffa Daniel Owen: Cloi'r seremoni

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r seremoni ar ben ac mae'r gynulleidfa ar eu traed yn canu'r anthem genedlaethol.

Gwobr Goffa Daniel Owen: Cân gan y côr a chloi'r seremoni

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r côr yn canu Gwinllan a Roddwyd gan Caradog Williams, yna mae'r seremoni yn dirwyn i ben wrth i bawb yn y Pafiliwn ganu Hen Wlad Fy Nhadau.

cim
bbc

Dim Teilyngdod: Tro cyntaf ers Eisteddfod Genedlaethol 2001

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Dyma'r tro cyntaf i wobr goffa Daniel Owen gael ei hatal ers Eisteddfod Genedlaethol 2001 yn Ninbych.

Gwobr Goffa Daniel Owen: Neb yn deilwng

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Does neb yn deilwng o Wobr Goffa Daniel Owen eleni

dim teilyngdod
BBC
Siom yn y Pafiliwn nad oes teilyngdod eleni

Gwobr Goffa Daniel Owen: 'Angen chwysu dros nofel'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Bethan Gwanas: "Mae gwaith caled y tu ôl i bob nofel lwyddiannus, ac mae angen chwysu drosti; dyna sy'n rhoi'r sglein."

Gwobr Goffa Daniel Owen: 'Blas drafft cyntaf'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

"Yn anffodus, ychydig iawn o hud y nofelydd a brofais eleni. Roedd yma syniadau diddorol ac ambell gymeriad hynod afaelgar, ond roedd blas drafft gyntaf ar lawer gormod o'r cyfrolau, ac er bod ysgrifennu o leiaf 50,000 o eiriau yn gofyn am waith caled, mae'r gwaith go iawn yn y caboli, y cynilo, a'r hunan-olygu."

gwanas5
bbc

Gwobr Goffa Daniel Owen: Y Feirniadaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

"Ro'n i'n chwilio am nofelau a fyddai'n llwyddo i wneud i mi anghofio mai beirniad oeddwn i, nofelau a fyddai'n cydio ynof fi a fy hudo i fyd dychymyg yr awduron."

bethacaryl
BBC
Bethan Gwanas gyda'i chyd-feirniad Caryl Lewis

Gwobr Goffa Daniel Owen: 13 yn cystadlu

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Fe gyhoeddodd Bethan Gwanas bod 13 wedi cystadlu am y fedal eleni.

bg
bbc

Gwobr Goffa Daniel Owen: Y feirniadaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Bethan Gwanas sy'n traddodi'r feirniadaeth.

bgwanas
bbc

Gwobr Goffa Daniel Owen: Talu teyrnged i gyd-feirniad

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cyn traddodi'r feirniadaeth ar lwyfan y Pafiliwn ddydd Mawrth, bu Bethan Gwanas yn talu teyrnged i'w chyd-feirniad, a chyn-enillydd y wobr hon a'r Fedal Ryddiaith, Tony Bianchi, gan ddweud:

"Roedden ni fod yn dri beirniad ar y llwyfan yma, ac mae'n loes calon i Caryl a minnau ein bod wedi colli Tony Bianchi ers y cyfnod fuon ni'n darllen a beirniadu'r gystadleuaeth hon.

"Roedd y gwaith beirniadu wedi ei gwblhau ymhell cyn i ni wybod ei fod yn sâl, ond roedd wedi rhoi gwybod i ni ers tro na fyddai'n gallu bod efo ni ar y llwyfan heddiw.

Ydan, rydan ni'n gweld dy eisiau di i fyny fan'ma Tony, ond mae'r byd llenyddol yn gweld dy eisiau di, ac rydan ni'n estyn ein cydymdeimlad dwysaf â'r teulu."

TB
BBC
Rhoddodd Bethan Gwanas deyrnged i'w chyd-feirniad, y diweddar Tony Bianchi

Gwobr Goffa Daniel Owen: Cyflwyno'r beirniaid

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Y beirniad eleni yw Bethan Gwanas, Caryl Lewis a'r diweddar Tony Bianchi fu farw ym mis Gorffennaf eleni.

Gwobr Goffa Daniel Owen: Rhodd ariannol gan Ann Clwyd AS

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r fedal a'r wobr ariannol o £5000 yn cael ei chynnig am nofel heb ei chyhoeddi gyda llinyn storïol cryf a heb fod yn llai na 50,000 o eiriau.

Mae'r rhodd ariannol yn cael ei chyflwyno gan Ann Clwyd, AS Cwm Cynon, er cof am ei gŵr Owen Roberts a'i rieni oedd a'u gwreiddiau ar Ynys Môn.

Gwobr Goffa Daniel Owen: Meistr y Seremoni

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r seremoni yn cael ei harwain gan R Alun Evans. Mae'n cyhoeddi manylion y gystadleuaeth a chyflwyno'r beirniaid a'r osgordd.

alun
bbc

Gwobr Goffa Daniel Owen: Ffanffer

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r seremoni yn dechrau gyda ffanfer a chân gan Gôr Plant yr Ynys.

Gerfydd fy nwylo gwyn yw'r gân - y geiriau gan y Prifardd Twm Morys a'r gerddoriaeth gan Pwyll ap Sion.

Mae'r côr dan arweiniad Mari Lloyd Pritchard.

cor plant
bbc

Gwobr Goffa Daniel Owen: Dyma ni'n cychwyn

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae'r seremoni ar gychwyn, gyda Meistr y Seremoni R Alun Evans, y beirniaid a'r osgordd bellach ar lwyfan y Pafiliwn.

llwyfan
bbc

Sioe 'ddigywilydd' Stifyn Parri

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae Stifyn Parri yn cyflwyno ei sioe un-dyn Cau Dy Geg yn yr Eisteddfod heddiw, sy'n cael ei disgrifio fel sioe "ddigywilydd" a "gwledd o glecs gan un o gegau mwya'r wlad... "

Stifyn Parri
bbc

'Mae'n rhywbeth naturiol a rhan annatod o'n gwaith'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae Is-reolwr Cymru wedi son am bwysigrwydd yr iaith Gymraeg yn ei waith pob dydd fel hyfforddwr pêl-droed

View more on twitter

Ffrae am faner Undeb Ewropeaidd

BBC Cymru Fyw

Mae ffrae wleidyddol wedi tanio wedi i faner yr Undeb Ewropeaidd gael ei gosod mewn concrit ar bromenâd Bae Colwyn.

Mae'r faner ar slab sy'n rhan o Brosiect Glan y Môr gafodd ei ariannu gan arian o'r UE, ond pan welwyd y faner gan gynghorydd Ceidwadol yn y dre'.

Dywedodd ASE UKIP Cymru, Nathan Gill, ei fod yn "ansensitif" gosod baner yr undeb mewn concrit.

Yn ôl Cyngor Conwy, mae'n ddyletswydd arnyn nhw i gydnabod ffynhonnell yr arian a dalodd am y cynllun yn ôl amodau'r grant.

Baner UE
Adrian Mason

Carwyn a Jeremy: 'Double whammy positif'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae arbenigwr gwleidyddol wedi dweud fod Llafur yng Nghymru wedi elwa o "double whammy positif iawn" o ganlyniad i boblogrwydd Carwyn Jones a Jeremy Corbyn.

Roedd yr Athro Roger Scully yn ymateb, mewn darlith yn yr Eisteddfod, i gwestiwn ar ba un oedd yn gyfrifol am lwyddiant Llafur yn yr etholiad cyffredinol.

Ychwanegodd nad oedd yn credu fod yr etholiad fis Mehefin yn arwydd o "newid sylfaenol" o fewn gwleidyddiaeth Brydeinig.

Fe wnaeth Llafur a'r Ceidwadwyr gynyddu canran eu pleidlais, a hynny er gwaethaf patrwm dros y blynyddoedd o ddirywiad yng nghefnogaeth y ddwy brif blaid.

roger scully
BBC

Heddlu arfog yn Sioe Amaethyddol Sir Benfro

Heddlu Dyfed Powys

Mae Heddlu Dyfed Powys wedi cadarnhau bydd heddlu arfog yn bresennol ar faes Sioe Amaethyddol Sir Benfro eleni.

Mae'r sioe ymlaen rhwng 19 - 21 Awst.

View more on twitter

AC Plaid yn ystyried arwain pan fydd Wood yn gadael

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae Rhun ap Iorwerth wedi dweud y gallai sefyll am arweinyddiaeth Plaid Cymru pan fydd Leanne Wood yn camu o'r neilltu.

Fe wnaeth AC Ynys Môn y sylwadau yn ystod sgwrs ym mhabell Radio Cymru ar faes yr Eisteddfod ym Modedern.

Mynnodd fodd bynnag nad oedd ganddo uchelgais ar hyn o bryd i fod yn arweinydd.

Dywedodd hefyd y dylai Plaid Cymru ystyried clymblaid gyda Llafur petai'r "amgylchiadau" yn iawn, ond nad oedd y sefyllfa bresennol yn galw am hynny.

Dewi Llwyd yn holi ei westai penlwydd Rhun Ap Iorwerth os fyddai'n ystyried arwain Plaid

Cytundeb newydd i Bartley?

Clwb Pêl-droed Abertawe

Mae gwefan The Sun yn adrodd bod amddiffynwr Abertawe, Kyle Bartley ar fin arwyddo cytundeb newydd pedair blynedd gyda'r Elyrch.

View more on twitter

Diwrnod y Corau Pensiynwyr

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cystadleuaeth boblogaidd heddiw ydy cystadleuaeth y Côr Pensiynwyr.

Un o'r corau sydd wedi ei greu yn arbennig ar gyfer y gystadleuaeth ydy Côr Henffych o ardal glannau'r gogledd.

Mae'r côr yn gyfuniad o Gôr Cymysg Dyffryn Conwy, Côr Meibion Colwyn a Chôr Meibion Maelgwyn.

Adrian Pugh ac Oliver Roberts
BBC
Adrian Pugh ac Oliver Roberts yn mwynhau gefn llwyfan cyn cystadleuaeth y Corau Pensiynwyr

Gwasanaeth iechyd ail iaith yn 'beryglus'

BBC Radio Cymru

Roedd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws yn trafod pwysigrwydd gofal iechyd trwy gyfrwng y Gymraeg ar raglen Taro'r Post amser cinio heddiw.

Pwysleisiodd bwysigrwydd hyfforddi staff iechyd sy'n siarad Cymraeg, a dywedodd bod gwasanaethau ail iaith yn "beryglus".

Gwrandewch yn ôl ar y sgwrs isod.

Meri Huws yn sôn am bwysigrwydd gofal iechyd trwy gyfrwng y Gymraeg.

Owain Glyn Dŵr ar faes y Brifwyl

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Anghofiwch Braveheart, mae'r Owain Glyn Dŵr sy'n taranu yn Y Lle Hanes ar faes y Steddfod yn ddigon i godi ofn ar unrhyw frenin!

Owain Glyn Dŵr
BBC
Annibyniaeth sydd yn galw!

Medal Goffa TH Parry-Williams i Dan Puw

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cafodd Dan Puw o'r Parc ger Y Bala ei wobrwyo â Medal Goffa TH Parry-Williams ar lwyfan yr Eisteddfod am ei waith fel hyfforddwr a beirniad cerdd dant ac alawon gwerin.

Roedd ei blant a'i wyrion ymhlith y rhai oedd yn canu yn ystod y seremoni, gan barhau â'r traddodiad cerdd dant.

Dan Puw
BBC
Dan Puw yn dathlu gyda'i deulu
BBC

'Cyfiawnhad dros gwlt Hedd Wyn'

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

"Cwlt" Hedd Wyn oedd dan sylw'r bardd Aneirin Karadog ar y maes heddiw, wrth iddo drafod sut "tyfodd Hedd Wyn i fod yn fwy na bardd-filwr o gig a gwaed".

Dywedodd na ddylen ni feddwl am y gair "cwlt" mewn ffordd negyddol, a soniodd am lwyddiant y ffilm Hedd Wyn a’r goblygiadau posib pe na fyddai wedi bod yn ffilm dda.

“Gallai ffilm wael fod wedi cyfrannu at ddifancoll y cof amdano. Gallai hynny fod wedi arwain at ddirywiad di droi nôl Yr Ysgwrn a diffyg ffynonellau parod i gyllido'r adnewyddu diweddar a fu.”

Ond dywedodd bod yna deimlad o “dicio blwch, wedi gweld y ffilm, cael y crys-t a gwneud yr Hedd Wyn experience” a bod yna esgeuluso wedi bod o gyfraniad Elis Humphrey Evans fel bardd.

“Mae 'na gyfiawnhad dros y cwlt. Mae 'na fardd gwerth ei gofio, nid dim ond prif gymeriad stori i Hollywood gael ei phrynu a gwerthu.”

Aneirin Karadog
BBC

Cludo dynes i'r ysbyty wedi gwrthdrawiad lori

Gwasanaeth Ambiwlans Cymru

Mae dynes wedi ei chludo i Ysbyty Gwynedd ym Mangor ar ôl iddi gael ei tharo gan lori ym Mhwllheli, Gwynedd.

Digwyddodd y gwrthdrawiad ar Stryd Penlan ychydig cyn 12:30.

Dywedodd llefarydd ar ran y Gwasanaeth Ambiwlans nad oedd anafiadau'r ddynes yn peryglu ei bywyd.

Adrodd hanes Meddyg Esgyrn Môn

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cafodd dau fachgen eu golchi i'r lan ar rafft ar Ynys Môn ar noson stormus yn y ddeunawfed ganrif.

Cafodd Evan Thomas a'i frawd eu golchi i'r lan cyn i smyglwr lleol o'r enw Dannie Luci ddod o hyd iddyn nhw.

Eu disgynyddion greodd argraff ar y byd meddygol oherwydd eu dawn gosod esgyrn, a bellach mae wyth cenhedlaeth o ddisgynyddion Evan Thomas wedi bod yn osodwyr esgyn.

Darllenwch am yr hanes yma.

View more on twitter

Copi gwreiddiol o Feibl Cymraeg ar y maes

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cytundebau newydd i dri Draig

BBC Camp Lawn

Cawodydd trwm drwy'r prynhawn

Tywydd, BBC Cymru

Rhybudd melyn am gawodydd trwm am weddill y dydd, ac er y bydd rhannau yn methu'r cawodydd yn gyfan gwbl, gall 30mm o law ddisgyn dros ddwy neu dair awr.

Yn debygol o aros yn sych tan iddi nosi ar faes yr Eisteddfod, ac yn glir gyda chyfnodau brafiach rhwng y cawodydd i weddill y wlad.

Am fwy ewch i'r wefan dywydd.

4,000 o weision sifil i symud i ganol Caerdydd

ITV News

Mae ITV yn adrodd y bydd 4,000 o weision sifil yn symud i weithio yng nghanolfan newydd Llywodraeth y DU yng Nghaerdydd.

View more on twitter

Elfed Roberts yn ymateb i gwynion

BBC Radio Cymru

Llenyddiaeth yng Nghymru: Cwlwm perthyn?

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cafwyd sesiwn ar faes yr Eisteddfod heddiw yn trafod ‘Dwy lenyddiaeth Cymru: Oes cwlwm perthyn?’

Y bwriad oedd trafod faint o Gymraeg sydd rhwng awduron ar draws ffin iaith. Dim llawer yn marn y cadeirydd, yr Athro M Wynn Thomas.

Ond dywedodd yr Athro Jason Walford Davies bod maes llenyddiaeth yn iach ar hyn o bryd.

Cytunodd yr adolygwr Sioned Williams gan ddweud bod hyn i’w weld gyda’r diwylliant poblogaidd hefyd.

Ychwanegodd: “Mae 'na rai wrth gwrs yn gweld hyn fel gwanhau'r Gymraeg. Mae dwy ieithrwydd wrth gwrs yn mynd i beryglu’r iaith lleiafrifol ac o ran cynnyrch diwylliannol mae hynny hefyd yn wir.

“Mae’n rhaid i ni fod yn medru gadael i gynnyrch llenyddol a diwylliannol yn y Gymraeg sefyll ar ei phen ei hunain.”

Awduron
BBC

Gwobrwyo dysgwyr ar y maes

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Roedd gwobrau’r dysgwyr yn cael eu cyflwyno ym Maes D y prynhawn 'ma gan yr Archdderwydd, Geraint Llifon.

Enillydd y Gadair am farddoniaeth oedd Judith Stammer o Fangor, sy’n wreiddiol o Lerpwl. Roedd 30 wedi cystadlu mewn cystadleuaeth dda meddai’r beirniad, Ifan Prys.

Rosa Hunt o Bontypridd enillodd y Tlws Rhyddiaith – daw o Malta yn wreiddiol ond mae bellach yn weinidog yng nghapel Salem, Tonteg.

Judith Stamer
BBC