a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Cyhoeddi adroddiad hir ddisgwyliedig i'r uned seiciatrig yn Ysbyty Glan Clwyd
  2. Yr adroddiad yn canfod nad oedd unrhyw "gam-drin sefydliadol" ar ward Tawel Fan
  3. Yr uned wedi ei chau'n sydyn fis Rhagfyr 2013 yn dilyn honiadau "difrifol iawn"
  4. Un ymchwiliad annibynnol eisoes wedi ei gynnal, gyda'r adroddiad yn un damniol
  5. Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr wedi bod dan fesurau arbennig ers 2015

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Mwy yn ystod y prynhawn

BBC Cymru Fyw

Mae llif byw Cymru Fyw ar adroddiad Tawel Fan nawr yn dod i ben, ond cofiwch y bydd y stori'n parhau i gael ei diweddaru yn ystod y dydd ar ein gwefan.

Gallwch hefyd glywed mwy ar fwletinau BBC Radio Cymru a gan ein gohebydd iechyd Owain Clarke ar raglen Taro'r Post.

View more on twitter

Cyfarfod i'r teuluoedd

BBC Cymru Fyw

Y prynhawn yma fe fydd cyfarfod yn cael ei gynnal yn Llanelwy ar gyfer teuluoedd y cleifion hynny o ward Tawel Fan, ac mae disgwyl rhagor o ymateb yn dilyn hynny.

Fe wnaeth adroddiad HASCAS ymchwilio i amgylchiadau 108 o gleifion dementia yn yr uned iechyd meddwl ers 2007.

Sylw gan brif weithredwr elusen Action against Medical Accidents

Twitter

Betsi Cadwaladr yn 'gweithio ar welliannau'

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Mwy gan Gary Doherty, prif weithredwr Betsi Cadwaladr, sydd eisoes wedi dweud bod y bwrdd iechyd yn "derbyn darganfyddiadau'r adroddiad".

Ychwanegodd y bydd yr argymhellion yn "arwain ac yn llywio ein gwaith i ddarparu gwelliannau ar draws ein gwasanaethau i gyd".

Dywedodd bod y bwrdd iechyd wedi dechrau gweithio ar welliannau fel "datblygu llwybrau gofal newydd, rhaglen i roi Pasbort Dementia ar waith... oriau ymweld agored... ac ymgyrch John fel y gall perthnasau a gofalwyr weld eu hanwyliaid pryd bynnag y dymunant".

gary
BBC

Y rhesymau dros gau Tawel Fan

BBC Cymru Fyw

Ymhlith y rhesymau gafodd eu rhoi am gau ward Tawel Fan yn 2013 mae:

  • Cyfres o bryderon gafodd eu codi trwy'r broses Amddiffyn Oedolion Agored i Niwed;
  • Problemau rheolaeth, gyda theuluoedd rhai cleifion yn bod yn ymosodol ac yn cam-drin rhai o'r staff nyrsio, a hynny'n golygu bod staff i ffwrdd o'r gwaith â straen ag iselder;
  • Prinder gwlâu yn y gogledd, gyda'r ward yn ei chael hi'n anodd cael lefelau addas o staff a sicrhau bod cleifion yn saff.

Elusen iechyd meddwl yn croesawu 'cam pwysig'

BBC Cymru Fyw

Mae elusen iechyd meddwl Hafal wedi ymateb i'r adroddiad drwy ddweud eu bod yn croesawu'r adroddiad fel "cam pwysig" wrth ganfod beth aeth o'i le yn Nhawel Fan, "a sicrhau nad yw hyn y digwydd eto".

"Mae'n galonogol fodd bynnag bod Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi derbyn canfyddiadau'r adroddiad ac yn gweithio gyda defnyddwyr y gwasanaeth a gofalwyr i newid diwylliant eu gwasanaethau iechyd meddwl," meddai'r elusen.

"Bydd Hafal yn parhau i weithio gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wrth iddyn nhw symud ymlaen a dysgu gwersi Tawel Fan."

Mwy am adroddiad Tawel Fan

BBC Cymru Fyw

Gallwch ddarllen mwy am gynnwys yr adroddiad hir disgwyliedig i'r safon gofal ar ward Tawel Fan yn Sybyty Glan Clwyd ar wefan BBC Cymru Fyw.

tawelfan
BBC

'Lleiafrif bychan'

BBC Cymru Fyw

Mae undeb Unsain wedi ymateb i'r adroddiad drwy ddweud bod gweithwyr iechyd yn bobl "gofalgar" a bod "pob un ohonom yn teimlo'r staen pan mae safonau lleiafrif bychan yn disgyn islaw beth sy'n dderbyniol".

View more on twitter

Sesiwn holi ac ateb yn dod i ben

Twitter

Yr adroddiad wedi costio £1.4m

Twitter

Mae prif weithredwr Betsi Cadwaladr, Gary Doherty yn dweud fod yr adroddiad diweddaraf wedi costio £1.4m.

View more on twitter

Ymchwiliad yn 'wyngalchiad' yn ôl aelod un teulu

Twitter

Bwrdd iechyd yn derbyn argymhellion

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Mewn datganiad, mae Betsi Cadwaladr wedi dweud eu bod yn "derbyn darganfyddiadau’r adroddiad" ac yn bwriadu "sefydlu tasglu ar unwaith" i fynd i'r afael â'r argymhellion.

“Rydym yn cydnabod yn llawn bod hon wedi bod, ac yn parhau i fod yn broses anodd iawn i’r teuluoedd a’r staff sy’n gysylltiedig â’r ymchwiliad hwn," meddai cadeirydd a phrif weithredwr y bwrdd iechyd mewn datganiad.

"Rydym yn glir bod gennym lawer mwy i’w wneud i wneud gwelliannau ar draws ein holl wasanaethau oedolion - nid dim ond gwasanaethau iechyd meddwl."

Gofyn i newyddiadurwyr beidio recordio

Twitter

Mae newyddiadurwyr wedi cael cais i beidio â pharhau i recordio yn y sesiwn holi ac ateb.

tawelfan
BBC
View more on twitter
View more on twitter

'Nid methiannau penodol i Dawel Fan'

BBC Cymru Fyw

Mwy o fanylion o'r adroddiad, sydd yn cynnig 15 o argymhellion er mwyn gwella'r gwasanaethau yn y gogledd.

Mae Dr Johnstone - prif swyddog gweithredol corff HASCAS - wedi dweud "na fyddai'n deg i gymharu unrhyw fethiannau ar ward Tawel Fan ag achosion blaenorol fel yr ymchwiliad cyhoeddus Mid-Staffordshire".

"Er hynny, nododd y panel fod rhai elfennau o'r ymarfer clinigol a'r broses oedd angen eu datblygu a'u moderneiddio a bod, ar adegau, profiadau cleifion a'u teuluoedd wedi eu gwanhau gan gyfuniad o fethiannau systematig gafodd eu gwaethygu gan gyfyngiadau ariannol sylweddol, dyluniad gwael i wasanaethau a threfniadau llywodraethol aneffeithiol."

Ychwanegodd y "dylid deall nad oedd y materion hyn o ganlyniad i fethiannau penodol yn ymwneud â Thawel Fan" ond eu bod yn bresennol "dros ystod eang o wasanaethau" oedd cleifion a'u teuluoedd yn eu defnyddio.

View more on twitter

Presenoldeb heddlu

Twitter

Mae 'na bresenoldeb heddlu y tu allan i'r gynhadledd i'r wasg yn Y Rhyl, ond dim arwydd o drwbl hyd yn hyn.

View more on twitter

Profiadau'n 'amrywio'n sylweddol'

BBC Cymru Fyw

Mae awdur yr adroddiad, Dr Androulla Johnstone wedi dweud nad yw'n gallu dweud "yn bendant na wnaeth unrhyw gleifion unigol gael eu cam-drin ar ward Tawel Fan".

Pwysleisiodd fodd bynnag nad oedd tystiolaeth o "gamdriniaeth sefydliadol" a bod cleifion wedi eu cam-drin neu eu hesgeuluso "yn fwriadol".

"Mae'n hanfodol bod y casgliad yma'n cael ei wneud yn y modd cliriaf posib er mwyn ailsefydlu ffydd y cyhoedd a sicrhau cyfiawnder naturiol," meddai.

Mewn datganiad pellach, ychwanegodd fod profiadau gwahanol deuluoedd o'r gofal roedd eu hanwyliaid wedi ei dderbyn yn Nhawel Fan yn "amrywio'n sylweddol".

adroddiad Tawel Fan
BBC

Teuluoedd yn anhapus

Twitter

Mae rhai o'r teuluoedd yn anhapus iawn na chawson nhw fynychu'r cyfarfod yn gynharach y bore 'ma cyn cyhoeddi'r adroddiad.

Mae'r AC Ceidwadol, Darren Millar hefyd wedi holi pam na chawson nhw weld yr adroddiad o flaen llaw.

View more on twitter
View more on twitter

Cynhadledd i'r wasg yn dechrau

Twitter

Mae'r gynhadledd i'r wasg yn dilyn cyhoeddi'r adroddiad bellach wedi dechrau.

View more on twitter

'Tipyn o waith gwella'

Llywodraeth Cymru

Wrth ymateb i'r adroddiad, mae'r Ysgrifennydd Iechyd Vaughan Gething wedi dweud fod angen i Fwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr fynd ati'n gyflymach i wneud gwelliannau mewn nifer o feysydd.

"Er bod yr adroddiad yn rhoi'r sicrwydd pwysig nad oedd modd cadarnhau'r honiadau a wnaed yn y gorffennol ynghylch camdriniaeth neu esgeulustod sefydliadol, mae'n cadarnhau bod methiannau ehangach o fewn y bwrdd iechyd," meddai.

"Mae'n tynnu sylw at yr angen i fynd ati'n gyflymach i wneud gwelliannau ar draws ystod o feysydd, ond cydnabyddir hefyd fod peth o'r gwaith hwnnw ar y gweill yn barod.

"Yn gyffredinol, mae'r adroddiad yn gwbl glir fod tipyn o waith gan y bwrdd iechyd i'w wneud eto i wella, ac y bydd angen mwy o drosolwg ag iddo ffocws penodol o dan y trefniadau mesurau arbennig."

vaughan gething
BBC

'Dim tystiolaeth o gam-drin sefydliadol'

BBC Cymru Fyw

Mae'r adroddiad bellach wedi ei gyhoeddi - dyma rai o'r prif ganfyddiadau:

  • Mae'r adroddiad yn dod i'r casgliad "nad oes tystiolaeth" o "gam-driniaeth sefydliadol" ar ward Tawel Fan;
  • Roedd honiadau blaenorol o gam-drin wedi eu seilio ar dystiolaeth "anghyflawn" neu "wedi ei gamddehongli";
  • Roedd gofal ar y ward "o safon dda yn gyffredinol";
  • Ond roedd methiannau mewn llywodraethiant a threfnu gwasanaethau dementia ar hyd y bwrdd iechyd.

Tawel Fan 'fel syrcas'

BBC Cymru Fyw

Mae teulu un claf, Joyce Dickaty, fu farw ar y ward wedi dweud bod yr uned iechyd meddwl yn trin yr henoed "fel syrcas".

Wrth siarad am y tro cyntaf am y cyfnod, rhoddodd y teulu ddisgrifiad o gleifion yn crwydro'n noeth o amgylch Tawel Fan.

Dywedodd ei merch Christine Henderson: "Pan aeth hi yno roedd hi'n gallu bod yn eitha' ymosodol ar adegau... os nad oedd hi am wneud rhywbeth, fe fyddai'n dweud wrthoch chi.

"Ond o fewn ychydig wythnosau o fod yno, doedd hi ddim yn siarad. Roedd hi jyst yn gorwedd gyda'i phen ar un ochr, yn cysgu y rhan fwyaf o'r amser."

christine henderson a joyce dickaty
BBC
Christine Henderson a'i mam Joyce Dickaty

Tawel Fan: Amserlen y digwyddiadau

BBC Cymru Fyw

Amserlen Tawel Fan

Rhagfyr 2013: Teulu cyn-glaf yn codi pryderon am ofal yn Nhawel Fan. Yr uned yn cael ei chau gan Fwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr.

Chwefror 2014: Y bwrdd iechyd yn comisiynu Donna Ockenden - un o uwch swyddogion y GIG ac arbenigwr bydwreigiaeth - i ymchwilio i "honiadau difrifol". Yr adroddiad yn cael ei basio i Heddlu'r Gogledd ym mis Medi'r un flwyddyn.

Mai 2015: Betsi Cadwaladr yn cyhoeddi'r adroddiad ac yn ymddiheuro am driniaeth "annerbyniol" ar y ward. Wyth aelod o staff yn cael eu gwahardd, ac eraill yn cael eu symud, ond yr heddlu'n dweud na fyddan nhw'n dwyn cyhuddiadau.

Mehefin 2015: Y bwrdd iechyd yn cael eu rhoi mewn mesurau arbennig, gyda'r Gweinidog Iechyd Mark Drakeford yn dweud bod "pryderon sylweddol" am yr arweinyddiaeth. Y prif weithredwr Trevor Purt yn gadael.

Ionawr 2017: Llywodraeth Cymru'n sefydlu panel annibynnol newydd i ailedrych ar yr achos.

Tachwedd 2017: Ymchwilwyr yn cadarnhau eu bod yn ystyried ar 108 o achosion yn ymwneud â Thawel Fan.

Adroddiad blaenorol yn 'ddamniol'

BBC Cymru Fyw

Nid dyma'r ymchwiliad cyntaf i gael ei gynnal i'r amgylchiadau yn uned Tawel Fan.

Cafodd adroddiad Ockenden ei gyhoeddi yn 2015 ac roedd yn hynod ddamniol o'r safonau gofal.

Dywedodd yr adroddiad bod y cleifion mwyaf bregus - gan gynnwys rhai oedrannus â dementia - yn cael eu gadael i orwedd yn noeth ar y llawr.

Yn ôl tystiolaeth bellach, doedd y staff ddim yn poeni am yr hyn oedd yn digwydd yno na chwaith yn ceisio cuddio'u gweithredoedd, oedd yn cynnwys defnyddio dodrefn i rwystro cleifion.

Mae Ms Ockenden bellach yn cynnal ail ymchwiliad, a hynny i'r trefniadau rheolaeth allai fod wedi cyfrannu tuag at y sgandal.

donna ockenden
BBC
Cafodd yr ymchwiliad cyntaf ei gynnal gan un o uwch swyddogion y GIG, Donna Ockenden

Cyhoeddi am 11:00

BBC Cymru Fyw

Mae disgwyl i'r adroddiad, sydd wedi ei lunio gan y Gwasanaeth Cynghori Iechyd a Gofal (HASCAS), gael ei gyhoeddi am 11:00 heddiw.

Fe gawson nhw eu comisiynu gan y bwrdd iechyd i gynnal ymchwiliad i edrych ar holl dystiolaeth yr achos.

Mae'r wasg wedi cael eu briffio eisoes y bore 'ma cyn cyhoeddi'r adroddiad.

Mae teuluoedd rhai o gyn-gleifion yr uned hefyd wedi eu briffio mewn digwyddiad ar wahân, ond chawson nhw ddim caniatâd i fynd i'r digwyddiad ar gyfer y cyfryngau.

View more on twitter
Tawel Fan: Gwrthod mynediad i deuluoedd

Disgwyl adroddiad

BBC Cymru Fyw

Croeso i'n llif byw ni wrth i adroddiad Tawel Fan gael ei gyhoeddi'r bore 'ma.

Cafodd yr adroddiad diweddaraf ei gomisiynu yn sgil honiadau difrifol o gamdriniaeth yn yr uned seiciatrig yn ysbyty Glan Clwyd.

Fe wnaeth yr uned gau ym mis Rhagfyr 2013 yn dilyn yr honiadau.

Ddwy flynedd yn ddiweddarach cafodd Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr eu rhoi dan fesurau arbennig, oherwydd hynny a phroblemau difrifol a hirdymor eraill.

tawel fan
BBC