Pwnc ynni niwclear 'yn anodd' i Blaid Cymru

Leanne Wood and presenter Bethan Rhys Roberts
Image caption Leanne Wood yn cael ei holi gan Bethan Rhys Roberts

Dywedodd arweinydd Plaid Cymru fod gwrthwynebu ynni niwclear yn anodd i'w phlaid oherwydd nifer y swyddi sy'n ddibynnol ar y diwydiant.

Mewn dadl deledu o Aberystwyth nos Iau dywedodd Leanne Wood fod y blaid "yn glir iawn" yn ei gwrthwynebiad i arfau niwclear.

Ond wrth son am swyddi ar Ynys Môn, dywedodd fod y wlad "wedi rhoi'r wyau i gyd yn y fasged niwclear" gyda 6,000 o bobl yn gweithio yn Wylfa.

Dywedodd Ms Wood pe na bai gorsaf newydd ar gyfer Wylfa yn cael ei chodi, byddai'n rhaid dod o hyd i ffynhonnell arall o waith.

'Ddim yn ddu a gwyn'

Dywedodd: "Mae Plaid Cymru yn gwrthwynebu Trident ac rydym wedi bod yn glir iawn yn ein gwrthwynebiad o arfau niwclear.

"Ar fater ynni niwclear, mae hwnna ychydig yn fwy anodd i ni, na'i fod yn onest. Dyw hyn ddim yn fater du a gwyn i Blaid Cymru.

"Rwyf i yn bersonol heb fy argyhoeddi mai ynni niwclear yw'r ateb, dwi ddim wedi fy argyhoeddi ei bod yn gwneud synnwyr ariannol.

"Byddai'n well gennyf roi mwy o bwyslais ar ynni adnewyddol. Mae gennym darged yn ein maniffesto i geisio sicrhau ein holl ofynion trydan gymaint ag sy'n bosib drwy ynni adnewyddol...erbyn 2035."

Gwrthododd honiad fod Plaid Cymru ond yn gwrthwynebu ynni niwclear ar safleoedd newydd oherwydd ei bod am ddiogelu ei sedd ar Ynys Môn, lle mae miloedd o swyddi yn y fantol wrth i oes Wylfa ddod i ben.

"Mae'n bwnc anodd ar Ynys Môn, a'r rheswm yw bod 6,000 o bobl wedi eu cyflogi ar gyflogau eithaf da," meddai Ms Wood.

"Fe fydd y swyddi yna yn dod i ben, a does yna ddim cynllun i gael swyddi eraill. Rydym wedi rhoi'r 'holl wyau' yn y fasged niwclear.

"Roedd yna adroddiad yr wythnos diwethaf yn awgrymu na fydd Wylfa Newydd yn digwydd...a pe bai hynny'n wir, beth sy'n digwydd i'r holl bobl ar yr Ynys fydd allan o waith?"

Dadansoddiad Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru, Tomos Livingstone

Ers ei hethol yn arweinydd yn 2012 mae dadl Plaid Cymru wedi bod yn gyson - y mwya' mae pobl yn gweld Leanne Wood, mwya' maen nhw'n ei hoffi.

Ac wedi cymryd rhan yn y dadlau teledu ben ben a David Cameron ac Ed Miliband y llynedd, mae'r blaid yn hyderus fod fformat fel dadl heno yn fara menyn bellach i Ms Wood.

Mewn gwirionedd bu llawer mwy o graffu tro hyn ar bolisiau'r blaid - y cwestiynau'n ymestyn o ddifa moch daear at ddiwygio'r gwasanaeth iechyd, gan daro ar ambell bwnc anodd i Blaid Cymru ar hyd y ffordd. Ynni niwclear, er enghraifft.

Perfformiad digon hyderus oedd hon, fel y disgwyl - yr her nawr i Blaid Cymru yw cyflawni'r hyn sy' wedi profi'n ormod i Ms Wood hyd yn hyn: troi'r teimladau digon positif yna yn bleidleisiau solet pan ddaw diwrnod yr etholiad.