Etholiad cyffredinol yn 'tynnu sylw' oddi ar gynghorau

theresa may
Image caption Daeth cyhoeddiad Theresa May y byddai etholiad cyffredinol buan yn cael ei gynnal fel syndod llwyr i lawer

Mae yna bryder bod ymgyrch yr etholiad cyffredinol yn tynnu sylw oddi ar yr etholiadau lleol fydd yn cael eu cynnal ddydd Iau.

Rhybuddiodd prif weithredwr Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Steve Thomas bod perygl y gallai'r etholiadau cyngor fod yn "arolwg barn mawr iawn" cyn y bleidlais fis yn ddiweddarach.

Cyhoeddodd y Prif Weinidog Theresa May ganol mis Ebrill ei bod am gynnal etholiad cyffredinol ar 8 Mehefin.

Dywedodd y pleidiau gwleidyddol y bydden nhw'n ceisio sicrhau bod y gwahaniaeth rhwng yr etholiadau yn eglur i bleidleiswyr.

Materion lleol

Wrth siarad gyda rhaglen Sunday Politics Wales y BBC, dywedodd Mr Thomas: "Rwy'n credu bod yna berygl gyda'r etholiadau lleol, bod yr etholiad cyffredinol yn tynnu sylw oddi ar yr etholiadau lleol.

"Dyw hi ddim yn syndod - mae 'na faterion anferth yn y fantol ar lefel genedlaethol ond dyw hynny ddim yn dileu pwysigrwydd yr etholiadau lleol.

"Mae'r etholiadau lleol ynglŷn â gwasanaethau mae pobl yn poeni amdanyn nhw yn gyffredinol: addysg, gofal cymdeithasol, eu hamgylchedd lleol - mae'r materion yna i gyd yn bwysig dros ben."

Yn ôl Mr Thomas, mae'r ddwy ymgyrch yn cyfuno'n un a'r etholiadau lleol fel petai nhw'n troi yn "arolwg barn mawr iawn ar gyfer yr etholiad cyffredinol".

Image caption Gallai sylw ar yr etholiad cyffredinol ddylanwadu ar yr etholiadau cyngor, meddai Steve Thomas

"Dyna'r perygl," meddai.

Ychwanegodd ei bod hi'n "bosib" y gallai mwy o sylw i arweinwyr y pleidiau Prydeinig gael effaith ar y bleidlais yn yr etholiadau lleol.

"Ond wrth i bobl sefyll yn yr orsaf bleidleisio gyda phensil yn eu llaw, gobeithio wnawn nhw feddwl am eu hardaloedd a beth maen nhw eisiau gweld yn digwydd yn lleol dros y bum mlynedd nesaf," meddai.

"Gobeithio bydd pobl yn taro eu pleidlais ac yn gwneud ymrwymiad i bleidleisio yn yr etholiadau lleol, achos yn y pendraw mae hyn yn effeithio arnoch chi gymaint â'r etholiad cenedlaethol."

Barn y pleidiau

Dywedodd yr Ysgrifennydd Llywodraeth Leol, Mark Drakeford y byddai penderfyniad Theresa May yn dod â chefnogwyr Llafur at ei gilydd.

Yn ôl llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig ar lywodraeth leol, Janet Finch-Saunders bydd y sylw ychwanegol ar wleidyddiaeth o ganlyniad i alw'r etholiad cyffredinol yn "bywiogi gwleidyddion ac etholwyr" ar drothwy'r etholiadau lleol.

Mae amseru'r etholiad cyffredinol, mor agos i'r etholiadau lleol, "braidd yn anffodus" yn ôl llefarydd Plaid Cymru ar lywodraeth leol, Sian Gwenllian.

Awgrymodd Gareth Bennett o UKIP y gallai'r etholiad cyffredinol fod wedi cael ei alw mis yn hwyrach i "osgoi rhywfaint o'r gorgyffwrdd".

Dywedodd Peter Black o'r Democratiaid Rhyddfrydol: "Fy swydd i fel gwleidydd lleol yw i fynd allan yna a pherswadio pobl bod yn rhaid iddyn nhw bleidleisio am y rhesymau cywir yn yr etholiad cywir."

Bydd Sunday Politics yn cael ei ddarlledu ar BBC One Wales am 11:00, ddydd Sul 30 Ebrill.