Roger Scully: Diffyg ymgeiswyr etholiad yn drychineb

  • 2 Mai 2017
Scully
Image caption Dywedodd yr Athro Roger Scully bod y diffyg dewis i etholwyr yn "drychineb"

Mae'r ffaith bod cynghorwyr yng Nghymru yn cael eu hail-benodi heb bleidlais gan nad oes digon o gystadleuaeth yn "drychineb" i ddemocratiaeth, yn ôl arbenigwr.

Bydd 92 cynghorydd yn cael eu hethol heb bleidlais yn yr etholiadau ddydd Iau, gan nad oes cystadleuaeth mewn 7.3% o seddi.

Ym Mhowys, dyw un cynghorydd heb wynebu her i'r sedd ers 37 o flynyddoedd.

Dywedodd yn Athro Roger Scully o Ganolfan Llywodraethiant Cymru bod y sefyllfa yn "gwatwar democratiaeth".

Etholwyr yn 'hapus'

Mae gan hanner o 22 cyngor Cymru wardiau lle na fydd pleidlais gan nad oedd her i'r cynghorydd presennol.

Mae'r nifer uchaf yng Ngwynedd, 21, ac yna Powys, 16.

Mewn un ward ym Mhowys, Yscir, ni fydd cynghorydd o gwbl ar ol i'r un presennol ymddeol, a diffyg ymgeiswyr eraill.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Ellis Roberts aeth i holi pam does dim ymgeiswyr i ward Yscir ym Mhowys

Ers cael ei ethol yn gynghorydd yn 1980, dyw Michael Williams heb wynebu her am ei sedd ar Gyngor Powys mewn 37 o flynyddoedd.

Dywedodd ei fod yn meddwl bod diffyg ymgeiswyr eraill gan fod y mwyafrif yn hapus gyda'r gwaith mae cynghorwyr yn ei wneud.

"Rydw i wedi edrych ar fod yn gynghorydd fel partneriaeth gyda phobl Machynlleth," meddai.

"Mae'n debyg bod pobl yn hapus gyda chael cynghorydd annibynnol i'w cynrychioli ar hyn o bryd."

Dywedodd Mr Williams bod llawer wedi newid ers cael ei ethol, gan gynnwys mwy o waith i gynghorwyr a newidiadau technolegol.

Diffyg dewis

Dywedodd yr Athro Scully: "Mae democratiaeth yn ddibynnol ar roi dewis i bobl, mae diffyg ymgeiswyr yn golygu dim dewis.

"Mae gyda ni nifer eithaf uchel o seddi heb gystadleuaeth, mae'n drychineb yn nhermau democratiaeth, nad oes gan bobl ddewis.

"Mae'n gwatwar democratiaeth, mae'n drychinebus i bawb bod gyda ni'r sefyllfa yma."

Ychwanegodd bod y sefyllfa ond wedi gwella ychydig yng Nghymru ers 2012, gan ddweud nad oedd un sedd heb gystadleuaeth yn etholiadau lleol diwethaf Yr Alban.

Straeon perthnasol