Plaid Cymru yn dod yn agos at gipio Sir Gaerfyrddin

cyfrif

Mae Plaid Cymru wedi dod o fewn trwch blewyn i gipio rheolaeth ar Gyngor Sir Gâr, ar ôl ennill sawl sedd oddi ar Annibynwyr.

Llwyddodd y blaid i ennill 36 o'r 74 sedd, dau yn fyr o'r cyfanswm sydd ei angen er mwyn sicrhau mwyafrif.

Ar ôl y canlyniad cyhoeddodd Plaid Cymru yn byddant yn rheoli mewn clymblaid gyda'r Annibynwyr.

Mae Llafur wedi cadw eu gafael ar gynghorau Abertawe a Chastell-nedd Port Talbot, ar noson ble mae'r blaid wedi gwneud colledion yng Nghymru ar y cyfan yn yr etholiadau lleol.

Mae'r grŵp Annibynnol wedi dal eu gafael ar Sir Benfro, ond gyda mwyafrif llai nag o'r blaen.

Plaid ar eu hennill

Ar noson gymharol dda i Blaid Cymru, daeth un o'u buddgoliaeth mwyaf nodedig yn Sir Gâr wrth iddyn nhw ennill wyth sedd cyngor ychwanegol.

Fe wnaeth nifer y blaid Lafur ostwng o un i 22, ond yr Annibynwyr oedd fwyaf ar eu colled gan ddisgyn o 23 i 16.

Ond doedd hi ddim yn fêl i gyd i'r Blaid wrth i'w cyn-Aelod Cynulliad, Rhodri Glyn Thomas gael ei drechu yn ward Sanclêr gan Philip Morris Hughes (Annibynnol).

Plaid Cymru sydd wedi bod yn llywodraethu yn y sir ers 2015, pan wnaethon nhw ffurfio clymblaid gyda'r Annibynwyr yn dilyn ymddiswyddiad arweinydd y grŵp Llafur.

Image caption Roedd hi'n noson gymharol dda i Blaid Cymru a'u harweinydd yn Sir Gâr, Emlyn Dole

Ar Gyngor Abertawe llwyddodd Llafur i ddal eu gafael ar ail ddinas fwyaf Cymru, gan ennill 48 o'r 72 sedd - dim ond un yn llai na'r tro diwethaf.

Fe wnaeth yr Annibynwyr gynyddu nifer eu seddi o saith i naw, gyda'r Ceidwadwyr hefyd yn dyblu eu nifer o bedair i wyth - ond fe wnaeth y Democratiaid Rhyddfrydol golli pump o'u 12 sedd.

Doedd hi ddim cystal i'r blaid Lafur yng Nghastell-nedd Port Talbot, ble wnaethon nhw golli naw o'r 52 sedd oedd ganddyn nhw gynt ar y cyngor o 64 sedd.

Plaid Cymru oedd fwyaf ar eu hennill, gan gipio seddi mewn wardiau fel Aberafan, Blaengwrach a Chwmllynfell, gyda'r Annibynwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol hefyd yn llwyddo i gynyddu eu nifer o un yr un.

Disodli dirprwy

Yn Sir Benfro mae'r grŵp Annibynnol wedi cadw eu gafael ar y cyngor, ond gyda mwyafrif gostyngedig.

Fe lwyddon nhw i ennill 35 o'r 60 sedd, saith yn is na'r tro diwethaf, wrth i'r Ceidwadwyr gynyddu yn eu nifer o dri i 11.

Yn eu plith roedd tri aelod o'r un teulu, wnaeth i gyd lwyddo i amddiffyn eu seddi fel aelodau Annibynnol.

Fe wnaeth Llafur ennill saith sedd, dwy yn is nag yn 2012, tra bod Plaid Cymru wedi cynyddu eu nifer i chwech, gan gynnwys cipio sedd dirprwy-arweinydd y cyngor yng Nghrymych.