'Gwersi i'r Blaid Lafur yn Lloegr gan Llafur Cymru'

  • 6 Mai 2017
Wayne David
Image caption Yn ôl Wayne David, mae Jeremy Corbyn wedi cael ei drin yn galed gan y wasg

Gallai Llafur Lloegr ddysgu gwersi gan berfformiad Llafur Cymru yn yr etholiadau lleol, yn ôl Wayne David, cadeirydd ymgyrch y Blaid Lafur ar gyfer yr Etholiad Cyffredinol.

Fe gollodd Llafur reolaeth o gynghorau Blaenau Gwent a Phen-y-bont ac fe gollodd arweinydd cyngor Merthyr ei sedd, ond fe lwyddont i ddal eu gafael ar saith cyngor.

Yn ôl Wayne David, doedd y Ceidwadwyr ddim mor llwyddiannus â'r disgwyl am fod Llafur Cymru "mewn cysylltiad â byd real pobl".

Uchafbwynt y Ceidwadwyr oedd ennill mwyafrif ym Mynwy ond roedd yna enillion mewn mannau eraill hefyd.

Dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr yng Nghymru, Andrew RT Davies, fod ei blaid wedi "gwneud camau breision ym Mro Morgannwg, wedi dyblu cynrychiolaeth y blaid yn Wrecsam ac wedi cyrraedd rhifau dwbwl yn etholaeth y prif weinidog [ym Mhenybont].

Image caption Dywedodd Andrew RT Davies bod lot o waith i'w wneud cyn yr Etholiad Cyffredinol

Fe gadwodd Llafur eu gafael ar saith cyngor, gan gynnwys Caerdydd, Abertawe a Chasnewydd - er i bleidlais y Ceidwadwyr a Phlaid Cymru gynyddu ar draws y wlad.

Mae 10 cyngor yng Nghymru heb reolaeth lawn gan un blaid. Methodd y Democratiaid Rhyddfrydol ag ennill mwy o seddi. Doedd na'r un sedd i UKIP ond fe enillodd yr Annibynwyr nifer o seddi a nhw sy'n rheoli Cyngor Blaenau Gwent.

Wrth i'r pleidiau gwleidyddol droi eu golygon at yr Etholiad Cyffredinol, dywedodd Mr David wrth BBC Cymru: "Mae'r Blaid Lafur yng Nghymru mewn cysylltiad â realaeth sefyllfa pobl. Mae Carwyn Jones yn arweinydd effeithiol ac ry'n yn mynd i bwysleisio mai ni yw plaid Cymru, ni yw plaid datganoli."

"Gallai'r Blaid Lafur yn Lloegr, " ychwanegodd, "ddysgu gwersi gan Gymru wrth i'r gweinidogion gyflwyno polisïau effeithiol a phoblogaidd."

Pan ofynnwyd iddo a oedd Jeremy Corbyn yn gaffaeliad etholiadol, dywedodd Mr David: "Jeremy Corbyn yw arweinydd y Blaid Lafur - mae wedi cael ei drin yn galed gan y wasg. Ein swydd ni yw gwneud yn siwr fod pobl yn gwybod fod Jeremy yn ddyn gonest a gweddus."

Ennill ymddiriedaeth

Ar ran y Ceidwadwyr dywedodd Mr Davies nad oedd y Ceidwadwyr yn cymryd "dim yn ganiatàol".

"Ry'n yn gwybod bod lot o waith i'w wneud i gadw'r hyder, ac i ennill ymddiriedaeth, er mwyn creu Theresa May yn brif weinidog cryf i drafod telerau Brexit," dywedodd.

Cynyddodd mwyafrif Plaid Cymru yng Ngwynedd ac maent wedi cyhoeddi y byddant yn clymbleidio gyda chynghorwyr annibynnol i reoli Cyngor Sir Gaerfyrddin.

Plaid hefyd a enillodd y rhan fwyaf o'r seddi ar Ynys Môn ond does na'r un blaid wedi llwyddo i sicrhau rheolaeth lawn.

Image caption 'Dim ond Plaid Cymru all warchod ein cymunedau a'n gwlad,' medd Leanne Wood

Dywedodd arweinydd y Blaid Leanne Wood: "Ni nawr yw'r blaid fwyaf yn Y Rhondda ac rydym wedi ennill sawl sedd oddi ar y Blaid Lafur mewn cadarnleoedd fel Castell-nedd, Aberafan a Blaenau Gwent."

Ychwanegodd: "Ar draws Cymru mi fydd mwy o gynghorwyr Plaid Cymru yn gwarchod eu cymunedau.

"Y stori yng Nghymru yw enillion Plaid Cymru a'r Ceidwadwyr yn erbyn colledion Llafur ac UKIP.

"Dim ond Plaid Cymru all amddiffyn ein cymunedau a'n galwad rhag y Ceidwadwyr yn San Steffan."

Collodd y Democratiaid Rhyddfrydol 11 cynghorydd yng Nghymru. Dywedodd ei harweinydd Cymreig Mark Williams: "Mi all hi gymryd cryn amser i ni ailadeiladu ond ry'n yn barod at y frwydr sydd o'n blaenau.

Image caption 'Rhaid cael gwrthblaid gref ond mae Llafur wedi cefnu ar y rôl honno,' medd Mark Williams

"Ry'n yn barod i ymladd ar gyfer Cymru unedig, agored, oddefgar yn y farchnad sengl.

"Mewn neuaddau tre a sir hyd at San Steffan, mae pobl angen gwrthblaid gref a fydd yn eu cynrychioli. Mae Llafur wedi rhoi'r gorau i'r rôl honno."

Er gwaetha perfformiad gwael UKIP yn yr etholiadau lleol, mae'r Aelod Cynulliad, Neil Hamilton, yn mynnu bod yna ddyfodol i'r blaid.

Mewn cyfweliad ar raglen Good Morning Wales BBC Radio Wales, dywedodd fod pobl ar hyn o bryd yn rhoi cyfle i Theresa May i wireddu Brexit, ond y byddai pleidleiswyr yn dychwelyd atyn nhw os na fydd hi'n cyflwyno'r rheolau mewnfudo y mae pobl ei eisiau.

Image caption Mae Neil Hamilton yn mynnu bod yna ddyfodol i UKIP er gwaetha'r perfformiad gwael yn yr etholiadau lleol