Perezida wa Koreya y'Epfo Park Geun-hye 'yagize uruhare' muri ruswa

Imyigaragambyo yamagana perezida Park yitabiriwe n'abantu bagera kuri kimwe cya kabii cya miliyoni mu mihanda Uwufise ububasha kw’isanamu Reuters
Image caption Imyigaragambyo yamagana perezida Park yitabiriwe n'abantu bagera kuri kimwe cya kabii cya miliyoni mu mihanda

Abashinjacyaha bavuga ko perezida wa Koreya y'Epfo Park Geun-hye yagize uruhare "rukomeye" mu mahano ya ruswa yagaragayemo umuntu bakorana bya hafi.

Nyuma y'uko Choi Soon-sil ukorana bya hafi na perezida ndetse n'abandi babiri bakorana bashinjwe, umushinjacyaha mukuru Lee Young-ryeol yavuze ko Madamu Park yagize uruhare nk'"umufatanyabikorwa".

Umunyamategeko wa Madamu Park yavuze ko umushinjacyaha yubatse icyo yise "inzu y'ibyifuzo bidashoboka".

Perezida afite ubudahangarwa butuma atacibwa urubanza n'ubushinjacyaha ariko yamagaywe cyane n'abantu bigaragambya ndetse banamusaba kwegura ku butegetsi.

Umushinjacyaha Lee yavuze ko perezida azahatwa ibibazo mu minsi iri imbere.

Cyakora, n'ubwo mbere yari yarasezeranyije gukorana n'iperereza, umunyamategeko we, Yoo Young-ha, kuri icyi Cyumweru yavuze ko Madamu Park atazahura n'abashinjacyaha. Ko azahura gusa n'itsinda ryigenga rizafata ibikorwa by'iperereza.

Umuvugizi wa Madamu Park, Jung Youn-kuk, yatangaje ko ibirego by'abashinjacyaha ari "ibitero byo murwego rwa politike".

Yavuze ko ibirego byabo ari ibintu bimeze "nk'inzu y'amakarita yubakiye ku byiyumviro n'ibihuha byirengagiza ukutabogama, n'ibimenyetso".

Inkundura y'imyigaragambyo

Madamu Park, ufite ikigero cyo gukundwa cya 5% yasabye imbabazi inshuro ebyiri kuri televiziyo y'igihugu ariko kugeza ubu yanze kumva abamusaba kwegura.

Uwufise ububasha kw’isanamu AFP
Image caption Perezida afite ubudahangarwa ariko yamagaywe cyane n'abigaragambya

Abanya Koreya y'Epfo basubizanyije uburakari bukomeye nyuma yo kumenya ibi birego. Iki gihugu cyahuye n'imyigaragambyo ikaze mu mateka yacyo kuva cyabon indi yatsimbatazaga ubwisanzure mu myaka ya za 1980.

Abayiteguye bavuga ko abantu bagera ku 500.000 bayitabiriye mu murwa mukuru mu mpera z'icyi cyumweru. Imyigaragambyo yanateye uruhagarara mu mihanda ku munsi wa kane wikurikiranya.

Abatavuga rumwe na leta bashobora kugerageza kweguza perezida Paek nagerageza kuguma ku butegetsi agamije kwishingikiriza ubudahangarwa kugira ngo adacibwa urubanza. Kubera ko ashobora kuregwa nava ku butegetsi.

Madamu Choi aregwa kugerageza gukamura akayabo k'amafaranga menshi mu bigo bikomeye byo muri Koreya y'Epfo, kandi anaregwa gukoresha ubucuti afitanye na Perezida Park ashaka impano z'ubucuruzi zishyirwa mu kigo kidaharanira inyungu abereye umuyobozi.

Undi uregwa ni Ahn Jong-beo, wahoze ari umunyamabanga wa perezida Park ushinzwe ihuzabikorwa rya gahunda. Bwana Ahn ashinjwa gukoresha nabi imbaraga z'ubutegetsi, guhatira abantu gukora ku ngufu. Undi wa kabiri uregwa ni Jung Ho-sung, ashinjwa guha madamu Choi inyandiko y'amabanga akomeye yo mu biro bya perezida, ayo makuru arimo n'ibijyanye n'imyanya y'abaminisitiri.