प्यानमा पेपर्सको सूचनाबारे छानबिन थालिने

  • 5 एप्रिल 2016
तस्वीर कपीराइट AFP

विश्वभरका धनीमानी तथा शक्तिशाली व्यक्तिहरुले कर छलीका रकम थुपार्ने भनिएका ट्याक्स हेभनबारेको विस्तृत सूचना चुहाइएको प्यानमा पेपर्समा नेपालसंग सम्बन्धित केही व्यक्ति वा संस्था समेत जोडिएको चर्चाबारे सरकारले छानबिन गर्ने बताएको छ।

उल्लेखित सूचनाको समीक्षा गरी गैरकानुनी रकमलाई कानुनी बनाउने सम्पत्ति शुद्धिकरण प्रकृयासंग त्यसको सम्बन्ध भएनभएको पत्ता लगाउने उद्देश्यले बुधबार प्रहरी तथा केन्द्रिय ब्याँकसमेतको सहभागितामा सम्पत्ति शुद्धिकरण अनुसन्धान विभागले बैठक डाकेको अधिकारीहरुले बताएका छन्।

कर छलेर वा अन्य गैरकानुनी रुपमा त्यसरी सम्पत्ति बाहिर लगिएको प्रमाणित भए अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरुको सहायतामा फिर्ता ल्याउन सकिने विभागले जनाएको छ।

आँकडा

पत्रपत्रिकामा नेपालसंग सम्बन्धित केही व्यक्ति वा संस्थाको नाम समेत प्यानमा पेपर्समा रहेको चर्चा चलेपनि सम्पत्ति शुद्धिकरण अनुसन्धान विभागले हालसम्म उसलाई त्यसबारे यकीन जानकारी नभएको बताएको छ।

तर बुधबार विभागले यसबारे सबै सम्बन्धित निकायलाई डाकेर छानबिन गर्ने महानिर्देशक दामोदर रेग्मीले बताए।

“एउटा हामीले यो प्यानमा पेपर्स घटनाबारे हाम्रो सरोकारको खास विषयवस्तुबारे जान्ने प्रयत्न थाल्नेछौं। साथै हाम्रो सूचना आदानप्रदान गर्ने प्रणाली अनि यस्ता घटनाप्रति लिनुपर्ने रणनीति तय गर्नेछौं,” उनले भने।

विभागसंग हालसम्म नेपालबाट कर छलीको अभिप्राय वा सम्पत्ति शुद्धिकरणको ध्येयले पूँजी पलायन कति भएको होला भन्ने आँकडा छैन।

अनुमान अनुसार यस्तो रकम अर्बौं रुपियाँ बराबर हुनसक्छ।

यस्ता रकमको आँकडा निकाल्न र निक्लिहालेपनि प्रमाण जुटाएर कारवाही गर्न जटिल हुने गरेको अधिकारीहरु बताउँछन्।

उदाहरण

एक वर्ष अगाडी एचएसबीसी ब्याँकको स्वीट्जरल्याण्ड शाखामा नेपालसंग सम्बद्ध करीब आठ ग्राहकका झण्डै साढे पाँच अर्ब रुपियाँ बराबरको डलर खाता रहेको विश्वव्यापी खोजबिनमा संलग्न इन्टरनेशनल कन्सोर्सियम अफ इन्भेष्टिगेभ जोर्नालिष्ट नामक संस्थाको वेबसाइटमा राखियो। लगत्तै संसदीय समितिले सरकारी अधिकारीहरुलाई डाकेर यसबारे कारबाही गर्न अह्रायो।

तर हालसम्म त्यसको ठोस उपलब्धी देखिएको छैन।

“त्यसको कारबाही प्रक्रिया हामीले अगाडी बढाइरहेका छौं। तथापि यो विभागको सीधै सम्पर्क स्वीस ब्याँक वा अन्य निकायसंग नभएको हुँदा अर्थ र परराष्ट्र मन्त्रालय त्यो काम गर्दैछौं,” रेग्मीले भने।

खासगरी विदेशी ब्याँक वा संस्था संलग्न हुने भएको हुँदा यस्ता विषयमा प्रमाण जुटेको खण्डमा नेपाल पनि सदस्य रहेको फिनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय निकायमार्फत कारबाही गराउन सकिने उनले बताए।

सोमबार विश्वभर प्रकाशन गरिएका प्यानमा पेपर्स खासमा प्यानमास्थित एउटा कानुनी परामर्श सेवा दिने कार्यालय मोसाक फोन्सेकाबाट चुहाइएका विश्वभरको जानकारी समेटिएको १ करोड दश लाख गोप्य दस्तावेजहरुको संगालो हो।

जसमा कसरी धनीमानी र शक्तिशालीहरुले कारबाहीबाट जोगिंदै सम्पत्ति शुद्धिकरण गरेको अनि कर छली गरेको हुन सक्ने जानकारी छ।