मोसुुलमा मानवता देखाउन अपील

  • 18 अक्टोबर 2016

रेडक्रसको अन्तर्राष्ट्रिय समितिले इराकी शहर मोसुलमा भइरहेको भीडन्तमा मानवीय भावना देखाउन दुबै पक्षलाई अपील गरेको छ।

आइएसले स्थानीय वासिन्दालाई मानव ढालका रुपमा प्रयोग गर्ने वा रासायनिक हतियार प्रयोग गर्ने डर सहायता संस्थाहरुलाई छ।

इराकी सेना र उसका समर्थकहरु मोसुल शहरको नजीक आईरहँदा शहरमा रहेका १० लाख भन्दा बढी सर्वसाधारणका बारेमा चिन्ता बढिरहेको समयमा रेडक्रसले त्यस्तो आह्वान गरेको हो।

धेरैजसो शिया मुसलमान रहेको इराकी सेनाले मोसुलका अधिकांश सुन्नी वासिन्दामाथि बदला लिने डर पनि देखिएको छ।

अघि बढ्दै

त्यो द्वन्द्व शुरु भएको मंगलबार दोस्रो दिनसम्ममा सरकारी सेनाले शहरको दक्षिणतर्फ रहेका १० वटा गाउँ कब्जा गरेको बताएको छ।

इराकी सेना अपेक्षा गरे भन्दा चाँडै अघि बढिरहेको पेन्टागनले बताएको छ।

तर प्रवक्ता पिटर कुकले भने जिहादीहरुले आक्रमणको सामना गर्ने हुन् कि होइनन्, त्यो हेर्न बाँकी भएको हुनाले मोसुल कब्जा गर्न समय लाग्न सक्ने बताएका छन्।

इस्लामिक स्टेटका लडाकुहरुले सन् २०१४ को जुन महिनामा मोसुल शहर र त्यसपछि उत्तरी र पश्चिमी इराकको धेरै भाग कब्जा गरेका थिए।

प्रतीकात्मक

तस्वीर कपीराइट AP

उक्त समूहका नेता अबु बक्र अल बग्दादीले मोसुलको एउटा मस्जिदबाट आफ्नो अधीनका क्षेत्रलाई खलिफेट अर्थात धार्मिक राज्य घोषणा गरेका थिए, त्यसैले त्यो शहर फिर्ता लिनु प्रतीकात्मक हुने कुकले बताए।

शहरी क्षेत्रमा आइएसको अन्तिम अड्डा मोसुल कब्जा गर्नका लागि सोमबार करीब ३० हजार इराकी सेना, कुर्द लडाकु, सुन्नी अरब आदिवासी र शिया विशेष फौजको गठबन्धन त्यसतर्फ अघि बढेको हो।

कारवाही शुरु भएको केही घण्टामा कुर्दहरुले थुप्रै गाउँमाथि कब्जा गरे र आफ्ना सबै प्रमुख लक्ष्यहरु प्राप्त गरेको सोमबार बेलुकी घोषणा गरे।

त्यसका साथै उनीहरुले कुर्द शहर एर्बिलबाट मोसुल जाने महत्वपूर्ण सडकखण्ड समेत कब्जा गरे।

चिन्ता

मोसुलमा आइएसका करीब ३ देखि ५ हजार लडाकुहरु रहेको पेन्टागनको अनुमान छ।

इराकी सेना उक्त शहरको नजिकै पुगेको समयमा त्यहाँ फँसेका सर्वसाधारणका बारेमा चिन्ता बढेको छ।

मोसुलको छेउमा पुगेका पत्रकार स्टीभन नबिलले बीबीसीलाई बताए अनुसार त्यहाँका वासिन्दा मुक्ति पाउने आशामा उत्साहित देखिन्छन्।

तर साथै आइएसले उनीहरुप्रति कस्तो व्यवहार गर्ने हो भन्ने बारेमा चिन्तित छन् र हवाइ हमलामा वा भीडन्तमा परिने हो कि भनेर त्रस्त छन्।

विविधताको शहर

तस्वीर कपीराइट AFP

निनेवे प्रान्तको राजधानी तेलको धनी शहर मोसुल इराकको दोस्रो ठुलो शहर हो।

त्यो शहरमाथि आइएसको आधिपत्य आइएसको शक्ति र ठूलो क्षेत्रमाथि कब्जा गर्ने सक्ने सामर्थ्यको प्रतीक बन्यो।

सुन्नी अरब, कुर्द, अस्सिरियन, र तुर्कमेन समुदाय सहित थुप्रै धार्मिक अल्पसंख्यक रहेको मोसुल शहर विविधताले पूर्ण थियो।

आइएसको आक्रमणपछि ती अल्पसंख्यक समुदायका थुप्रै मानिसहरु शहर छोडेर भागेका थिए।

बढ्दो विरोध

त्यो भन्दा अघिको शिया नेतृत्वको केन्द्रिय सरकारदेखि रुष्ट धेरै स्थानीय सुन्नी अरबहरुले शुरुमा आइएसको स्वागत गरेका थिए।

तर आइएसको २ वर्षको शासनपछि मोसुलमा उनीहरुप्रतिको विरोध बढ्दो रहेको बताइन्छ।

इराकी सेनाले आइएसलाई मोसुलबाट हटाउन सफल भयो भने पनि उत्तरी र पूर्वी इराकका थुप्रै भागमा उक्त समूहको नियन्त्रण कायम रही नै रहनेछ।

मोसुलमाथिको सैनिक आक्रमणका कारण १ लाख इराकी सर्वसाधारण भागेर सिरिया वा टर्की जाने सम्भावना रहेको संयुक्त राष्ट्रसंघले बताएको छ।