Wales

Ffisiotherapyddion â'r hawl i roi presgripsiwn

physio Image copyright Thinkstock

Fe fydd ffisiotherapyddion yn cael yr hawl a'r pŵer i roi rhai meddyginiaethau i gleifion dan ddeddfau newydd fydd yn dod i rym yng Nghymru.

Y bwriad yw y bydd llai o gleifion yn gorfod mynd yn ôl at eu meddyg teulu i gael eu meddyginiaeth.

Yn ôl y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford bydd cleifion yn cael "gwasanaeth cyflymach, mwy effeithiol gyda mynediad cyflymach at y meddyginiaethau maent eu hangen".

Mae'r newid, sydd hefyd yn berthnasol i giropodyddion a phodiatryddion, hefyd wedi ei anelu at leddfu'r pwysau ar rannau eraill o'r gwasanaeth iechyd.

Mae nyrsys, fferyllwyr ac optometryddion eisoes yn cael ysgrifennu presgripsiwn ar gyfer rhai meddyginiaethau, a bydd y pwerau'n cael eu hymestyn i grwpiau ychwanegol o weithwyr iechyd proffesiynol - ond mae hyn yn amodol ar hyfforddiant.

Mae Gary Morris, ffisiotherapydd yng Nghaerfyrddin, eisoes wedi cael yr hyfforddiant ac mae wedi ei gofrestru i ysgrifennu presgripsiwn i'w gleifion o ddydd Mercher ymlaen.

Dywedodd Mr Morris:

"Mae llawer o bobl sydd â chyflyrau tymor hir yn gofyn am gyfuniad o feddyginiaethau a rheolaeth ffisegol i ddiwallu eu hanghenion orau.

"Mae rhagnodi annibynnol yn rhoi ffisiotherapyddion mewn sefyllfa unigryw i fodloni'r anghenion hyn a chefnogi pobl i fod yn fwy annibynnol ac i gael gwell rheolaeth ar eu symptomau ac yn y pen draw i gael gwell ansawdd bywyd."

Image caption Mae'r ffisiotherapydd, Gary Morris yn dweud y bydd bellach yn haws i gyfuno triniaeth feddygol a chorfforol

Roedd yn rhaid i un o gleifion Mr Morris, Kayleigh Davies, sy'n 24 oed, oedi ei chwrs gradd am y tro pan adawodd tiwmor yn y cefn hi mewn cadair olwyn.

Cafodd driniaeth ffisiotherapi ar ôl llawdriniaeth i dynnu'r tiwmor, a dywedodd y byddai'r rheolau newydd yn sicrhau triniaeth gyflymach y tro nesaf oedd ei angen arni hi.

"Er fy mod i'n cael ffisiotherapi, Datblygais sbasmau mewn un o fy nghoesau a oedd yn golygu na allwn i fynd ymlaen gyda fy adferiad," meddai.

"Roedd un o ffisiotherapyddion yn y tîm yn gallu trin hyn gyda phigiadau Botox i atal y sbasmau, ond roedd rhaid i mi aros i weld ymgynghorydd cyn iddynt gychwyn y driniaeth.

"Ar ôl cael y driniaeth, roeddwn yn gallu parhau fy ffisiotherapi ac rwyf bellach yn gallu cerdded pellteroedd byr gyda baglau ac ers hynny rwyf wedi gallu dychwelyd i'r brifysgol.

"Gyda'r newidiadau yn y gyfraith, ni fydd yn rhaid i mi aros i weld meddyg ymgynghorol os oes angen y driniaeth unwaith eto, sy'n wych.

Mae hefyd yn wych na fydd rhaid i bobl eraill mewn sefyllfa debyg i mi aros i weld meddyg os oes angen y driniaeth hon yn y dyfodol."

Daeth yr hawl i ffisiotherapyddion ragnodi meddyginiaeth yn gyfreithlon yn Lloegr ym mis Medi 2013.

Ar y pryd, dywedodd Norman Lamb, Gweinidog Iechyd y DU ei fod yn "garreg filltir enfawr yn y frwydr hir i gydnabod sgiliau ffisiotherapyddion".