د کندهار غونډه: په حکومت کې بډو رسمي بڼه غوره کړې

کرزی په کندهار کې
Image caption پر کرزي ډېره نيوکه دا وه چې په اداره کې يې فساد اوج ته رسېدلی دی.

ولسمشر حامد کرزی او په افغانستان کې د امريکا او ناټو ځواکونو عمومي قوماندان جنرال سټينلي مکريسټل په سوېل کې د لويو پوځي عملياتو د مقدمې د يوې برخې په توګه کندهار تللي دي.

د دوی دسفر موخه دا بلل شوې چې په سيمه کې د بالقوه کېدونکو عملياتو لپاره ولسي ملاتړ را خپل کړي .خو خلکو له ولسمشره غوښتي چې عمليات دې نه کېږي.

ښاغلي کرزي هم د خلکو يوې لويې غونډې ته د وينا پر مهال له هغوی سره ژمنه وکړه ددوی له خوښې پرته به عمليات ونه شي.

ولسمشر کرزی له جنرال سټينلي مکريسټل سره کندهار ته ددې لپاره تللی و چې دغلته دکېدونکو لويو عملياتولپاره ولسي ملاتړ راخپل کړي .

خو د کندهار اوسېدونکو او قومي مشرانو له ښاغلي کرزي څخه وغوښتل چې عمليات دې وځنډول شي. ولسمشر کرزي هم له هغو زرګونه کسانو سره چې دده د وينا اورېدلو ته ناست وو ژمنه وکړه چې عمليات به تر هغه مهاله نه کېږي چې خلک يې و نه غواړي :

''ولسه ښه راته غوږ شه''

''خارجيان او زموږ حکومت په کندهار کې د عملياتو خبرې کوي، زه په دې پوهېږم چې تاسو په دې عملياتو پرېشانه ياست، چې پرېشانه ياست ولسه، تر هغې ورځې به عمليات نه کېږي چې تاسو پرېشنانه ياست. ''

د غونډې برخوالو پر ولسمشر له دې امله نيوکې وکړې چې په حکومت کې يې فساد ډېر او امنيت نشته . دغه راز دوی وويل چې په حکومت کې خپلوي پالنه کېږي، بډو پکې رسمي بڼه غوره کړې او په پوليسو کې فساد مخ پر ودې روان دی.

ځينو قومي مشرانو په دولتي ادارو کې له بيروکراسۍ څخه شکايت و کړ.

د کندهار د ولايتي شورا يو غړی حاجي فدا محمد وايي ولسمشر کرزي ته يې ويلي چې بايد په ادارو کې د کار په بدل کې مجازات او مکافات دود کړي :

''نو ما ورته وويل چې په تېرو اتو کلونو کې هېچا ته سزا ورنه کړل شوه، او نه مکافاتو وال ته مکافات ورکړل شوي، په دې اداره کې يوازې کاغذ پراني ده، او هېڅ اجرآت نه کوي.‎''

خو ښاغلي کرزي د امنيت د را تلو لپاره د ولس مرسته اړينه وبلله.

ده پر خلکو غږ وکړ چې خپل بچيان د افغانستان امنيتي ځواکونو ته ورکړي او دا يې په کندهار کې د امنيت د راتلو شرط وباله:

''تر هغې ورځې پورې کندهار ته امنيت نه راځي چې ټول کندهار په يوه غږ د کندهار په خدمت کې ونه درېږي، بچی يې پوليسو ته ورکړي، بچی يې عسکرو ته ورکړي، بچی يې وروزي او زده کړې ورباندې وکړي.''

خو د ښاغلي کرزي غوښتنې ته دقومي مشرانو ځواب بل ډول و.

Image caption ښاغلي کرزي د امنيت د را تلو لپاره د ولس مرسته اړينه وبلله.

د کندهار يوه قومي مشر حاجي اغا لالي د نوموړي دا وينا و ننګوله ، او د خپلسرو عملياتو په اړه ژوره اندېښنه وښوده.

کندهار د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د هغوی تر ټولو پياوړی مرکز او د هغوی له ماتې وروسته افغان حکومت او بهرنيو ځواکونو پر وړاندې د طالبانو يو پياوړی مورچل پاتې شوی دی.

دغلته په نورو ستونزو سربېره ويل کېږي چې دولتي ادارې په بې کچې ډول کمزورې او فاسدې شوې دي. ښاغلي کرزي له خلکو سره ژمنه کړې چې ددغو ستونزو د هواري لپاره به ګام اخلي .

خو د سياسي چارو شنونکی وحيدالله غازي خېل وايي چې په کندهار کې د ادارې سمون به ولسمشر ته گران وي:

فوق العاده ډېر فساد

''زه په دې باور نه کوم چې افغان ولسمشر دې په دې وتوانېږي چې په کندهار کې دې سمه اداره رامنځ ته کړي، څولاملونه لري، يو خو کندهار يو داسې ولايت دی، چې له کندهار سره ګډه پوله لري، او بل لوی علت يې دا دی چې په کندهار کې د نورو ولايتونو په تېره بيا د مرکز کابل په پرتله فوق العاده زيات دی، بله خبره چې هلته لوی خنډ ګرځي د ولسمشر کرزي ورور دی، هغه ځينې داسې خپلسري کارونه کوي چې نه په اداري لحاظ سم دي نه په اقتصادي لحاظ او نه هم په سياسي يا حکومتي لحاظ. '

د کندهار په غونډه کې د کرزي پر ادارې کلکې نيوکې وشوې

کندهار ته د ښاغلي کرزي سفر د نوموړي له هغې ناندريزې وينا يوازې څو ورځې وروسته کېږي چې د ولسي جرګې له لوري د ټاکنو نوی قانون چې ده ورته د تقنيني فرمان په توګه استولی و، رد شو.

ده پخپلې دغې وينا کې بهرنيان تورن کړل چې د افغانستان تېرې ټاکنې يې په لوی لاس په درغليو ککړې کړې .

خو ولسمشر کرزي په کندهار کې راټولو شويو مشرانو ته وويل چې پخپله ده ته هم ډېر کارونه پراته چې بشپړېدل غواړي.او البته هغه څه چې د کندهار په دې غونډه کې په لوړ غږ واورول شول دا و چې :

دده خپل حکومت هماغومره يوه ستونزه ده چې طالبان دي.

ورته مطالب