د سولې شورا د طالبانو خوشي کېدو هرکلی وکړ

د انځور حقوق AFP
Image caption امريکا پنځه طالب مشران د خپل سرتيري په بدل کې خوشي کړي دي

د افغانستان د سولې عالي شورا له ګوانتانامو زندان څخه د پنځو جګپوړو طالب چارواکو خوشي کيدل په نیک پال نیسي، وايي چې ګواکې دا کسان د دغې شورا او وسلوالو طالبانو د مشرتابه ترمنځ د سولې د خبرو لپاره اغیزناک رول لوبولی شي.

د افغانستان د سولې د عالي شورا د بهرنیو اړیکو د برخې سلاکار محمد اسماعیل قاسمیار بي بي سي ته وویل هیله یې دا ده چې د دغو بندیانو خوشي کیدل په قطر کې د طالبانو د دفتر پرانستو ته لاره پرانیزي، خو وايي تیرې تیروتنې باید بیا له سره نه شي.

مصطفی سالک په خپل راپور کې دغه پنځه طالب مشران د هغه امريکايي سرتېري په بدل کې خوشي شوي، چې په ۲۰۰۹ کال وسلوالو د افغانستان په سويل ختيځ کې نيولی و.

د افغانستان د سولې ستره شورا وايي په یوه ډول د دغو پنځو تنو لوړ پوړو چارواکو د خوشي کولو په چاره کې ښکیل وو.

خو وايي دا ادعا نه کوي چې ګواکې د دغو خوشې کیدنو بنسټيز لامل د دوی غوښتنه وه.

د شورا د بهرنیو اړیکو د برخې سلاکار محمد اسماعیل قاسمیار وايي دا چې پریښودل شوي کسان لوړپوړي طالبان دي، نو د جوجاړي د بهیر په ترڅ کې ګټور پریوتی شي.

ښاغلي قاسمیار غوښتنه وکړه چې د دغو طالب چارواکو په خوشي کیدو سره په قطر کې د سولې په موخه د طالبانو دفتر پرانستل شي چې د سولې د شورا او طالب مشرتابه ترمنځ خبرو ته لاره هواره کړي.

له ښاغلي قاسمیار مې وپوښتل چې پخوا د سولې شورا او افغان حکومت په قطر کې د طالبانو ددفتر مخالفت کړی و، ځواب یې دا و که د دفتر د پرانستې تر شا پټ لاسونه، نه وي او طالبان هم د امارت اسلامي له نومدړې/ لوحې او ځانګړي بیرغ تیر شي نو بیا د طالبانو دفتر ګټور دی.

جګپوړي طالب مشران

۵ تنه طالب چارواکي نورالله نوري، عبدالحق وثیق، خیرالله خیرخواه، محمد نبي عمري او ملا محمد فاضل د یوه امریکايی سرتیري بوي برګډال په بدل کې له ګوانتانامو خوشي شول.

د ځینو سرچینو له مخه نورالله نوري په ۱۹۶۷ میلادي کال زابل ولایت کې زیږیدلی د طالب واکمنۍ پر مهال د لغمان بیا د بغلان او بیا د بلخ والي و چې په ۲۰۰۱ میلادي کال بلخ کې ونیول شو.

عبدالحق وثیق په ۱۹۷۱ میلادي کال غزني کې زیږیدلی نوموړی د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د استخباراتو ریاست مرستیال و.

خیرالله خیرخواه په ۱۹۶۷ کال کندهار کې زیږیدلی او د طالب واکمنۍ پر مهال یې د کورنیو چارو د وزیر، د شمال زون د مشر، د بلخ او بیا د هرات د والي په توګه دندې تر سره کړې دي.

د انځور حقوق AFP
Image caption دغه امريکايي سرتېری له تېرو پنځو کلونو راهيسې د طالبانو په ولکه کې و

محمد نبي عمري په ۱۹۶۸ میلادي کال کې خوست کې زیږیدلی چې یو طالب مشر بلل شوی دی.

او ملا محمد فاضل په ۱۹۶۷ میلادي کال اروزګان کې زیږیدلی چې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال لوی درستیز، د دفاع وزارت مرستیال او د شمال د جنګي محاذ مشر پاتې شوی دی. هغه په ۲۰۰۱ کال کندوز کې نیول شوی و.

د هېګل غبرګون

د امریکا د دفاع وزیر چک هیګل ویلي، دوی اړ وو، چې د طالبانو له بنده د یوه امریکايي سرتېري د راخوشې کولو معامله په چټک ډول تر سره کړي، ځکه د چارواکو په باور د دغه پوځي ژوند له ګواښ سره مخامخ و.

بریدمل باو برګډال له تېرو کابو پینځو کلونو راهیسې بندي و او تېره ورځ له ګوانتنامو زندانه د پینځو لوړپوړو طالب بندیانو په بدل کې راخوشې شو.

ښاغلي هیګل افغانستان ته په خپل سفر کې وویل، دی هیله من دی چې د بندیانو دا تبادله به له طالبانو سره په خبرو اترو کې پرمختګ ته زمینه برابره کړي، خو په وینا یې د دوی لومړیتوب د بریدمل برګډال راخوشې کول وو.

ورته مطالب