نامتو مفکران، لیکوال او شاعران کتاب ته کتنه

ليکواله: کرستینه شولڅ رایس

ژباړونکې: اناهیتا روهي

چاپوونکی : مېرمن بهیر کابل

د ۲۴۳ مخونو دغه اثر له جرمني ژبې پښتو ته ژباړل شوی دی.

مېرمن اناهیتا روهي دومره روان ژباړلی لکه دا کتاب چې یې خپله لیکلی وي.

په کتاب کې د کمپوز تېروتنې پاتې دي یو ځای د شېکسپير د ورکېدا کال د ۱۵۵۸ پر ځای ۱۸۵۸ راغلی، خو له لویه سره د نورو کتابونو په پرتله په دې اثر کې تېروتنې لږ دي.

راته وویل شول، چې دا کتاب یوازې په درې ورځو کې په کابل کې چاپ شو.

د مېرمن بهیر کالنۍ مشاعره رڼا ترسره کېدونکې وه د هغې لپاره پر دې کتاب بیړه وشوه.

دې بیړې ته په پام سره د کتاب ډيزاین او نوره بڼه ښه راغلې ده.

په دې کتاب کې له یوناني سقراطه رانیولې تر سویسي فریدریش دیورنمات پورې ټول ټال دېرش نامتو مفکران، لیکوالان او شاعران یاد شوي دي.

د دغو کسانو ژوند لیکونه په نوې بڼه لیکل شوي دي. دلته لکه کیسه چې کېږي، د هر یوه د ژوند مهمې پېښې داسې یادې شوي، چې لوستونکي ته تلوسه پيدا کوي.

د فیلسوفانو لویې خبرې، د لیکوالو د ژوند کلیدي پېښې دومره په مهارت یادې شوي، چې لوستونکی د ژوندلیک پر ځای د داستان لوستو خوند ترې اخیستی شي.

د فرانز کافکه ژوند لیک په دې جملو پيل شوی:

"چې نن به یې ووايي که نه ؟ دا ډنګره، ژېړ مخې او بې مهره ښځه به نن خپله خبره رښتیا کړي؟ هر سهار به له همدې وېرې سره شپږ کلن ماشوم له کوره تر ښوونځي پورې له داسې ښځې سره روان و، چې په لار کې به یې ده ته ویل نن ورځ دې ښوونکي ته وایم، چې ته څومره بې ادبه یې".

دې ته ورته د نورو ژوندلیکونه هم په داستاني بڼه خو هر یو په نوې طرز پيل شوی دی.

ځکه خو دا ژوند لیکونه له نورو توپير لري او لوستونکی ترې خوند اخلي.

د دغه اثر ژباړونکې مېرمن اناهیتا روهي وايي، په ژباړه کې یې هڅه کړې د خپلو لوستونکو کلتوري او اخلاقي معیارونو ته پام وکړي:

"زه ژباړه د لېوالتیا له مخې کوم. مفاهیم راژباړم نو تر ډېره بریده مې ژباړه ازاده ده. په دې ټول کتاب کې مې دوه یا درې ځایه د څو لنډو جملو له ژباړې ډډه کړې ده. هغه هم د دې لپاره، چې ما ته په کلتوري او اخلاقي لحاظ زموږ له ټولنې سره په ټکر کې ښکاره شوې دي".

لیکوال ډاکټر محب الله زغم، چې د دې کتاب په چاپچارو کې یې هم ونډه لرله د اناهیتا روهي د ژباړې ښېګڼې د موضوع انتخاب او غوره نثر بولي:

"مېرمن اناهیتا روهي د ژباړې په برخه کې دوه مهم کمالونه لري. یو، دا د ژباړې لپاره د موضوع د انتخاب په برخه کې د فکر او ذوق په لحاظ دقیقه ده. هغه موضوعات انتخابوي چې زموږ ټولنه ورته ضرورت لري او دا چې مېرمن روهي پخپله ښه شاعره او لیکواله ده، عالي ذوق لري او څه چې د ژباړې لپاره غوره کوي د همدې عالي ذوق له فلټره تېروي. دویم کمال یې دا دی، چې متن په داسې روانو، لنډو او ښکلو جملو ژباړي، چې لوستونکی ګومان کوي، دا اثر ژباړه نه بلکې په پښتو لیکل شوی دی."

د نامتو مفکرانو، لیکوالو او شاعرانو په کتاب کې د ژباړې پر وخت ځینې نومونه په انګریزي لیکل شوي او د ځينو واکمنو په باب په پایڅوړ کې نورې خبرې نه دې شوي چې ښايي پښتو لوستونکو ته نوي نومونه وي.

اغلې روهي یې دلیل لري:

"خاص واکمنان او د ځینې دورو په اړه مې معلومات ځکه نه دي ورزیات کړي، چې د کتاب له اصلي محتوا څخه د لوستونکي فکر لري بیايي. نن سبا چې نېټ ته لاس رسی زیات دی، د علاقې په صورت کې به همدا لیکل شوي انګریزي او ځینې خاص نومونه لوستونکي د ځینو تاریخي مسایلو څېړلو اواضافه معلوماتو لرلو ته هم وهڅوي".

ځینې په دې باور دي، چې تر څو لیکوال ونه پېژنئ د اثر په لوړو ژورو یې هم ښايي ونه پوهېږئ.

شاعره او لیکواله شفیقه خپلواک، چې د اناهیتا روهي په ژباړو کې انتخاب مهم بولي، دغه نوی اثر پښتو لوستونکو ته ارزښتناک ګڼي.

"ډېر کله چې غواړم د نړیوالو لیکوالانو یا شاعرانو ژوند لیک په پښتو ولولم په انټرنیټ یې لا نه شم موندلی. دا کتاب یو له هغو اثارو دی، چې دا ستونزه یې زما غوندې خلکو ته اسانه کړې ده."

په همدې دلیل هم د دغه ډول ارزښتناکو اثارو ژباړل او چاپ مهم کار دی.

ورته مطالب