په دې وسیله کې د غږ اوريدل او ویډیو لیدنه شونې نه ده.

پېلوځی: پښتو شعر او پرننني ادب یې اغېزې

Image caption زیار ټینګارکوي چې لیکوالان او شاعران باید د ژبې سوچه والي ته پام وکړي

په دې پیلوځي کې اورو چې پښتو شعر څنګه جوړیږي؟ تر همدې نوم لاندې په کتاب بحث لرو، په کراچۍ کې د ادبیاتو په یوه فستیوال غږیږو چې ګډونوال یې د بمونو پرځای کتابونه غواړي او د روسي لیکوال فیودر داستایفسکی تلین هم یادوو.

پښتو بدلمېچ یا پښتو شعرڅنګه جوړیږی، دا کتاب د ژبپوه، شاعر، لیکوال او د کابل پوهنتون د استاد پوهاند ، ډاکترمجاور احمد زیار د زیات کلن زیار پایله ده چې د پښتو شعر لوړو ژورو ته یې پکې کتنه کړې ده .

له ستر خوشحاله نیولې بیا تر اوسنی پېره د شاعرانو بیلګې پکې یادې شوې او هغه یې د ژبپوهنې پر تله تللې دي.

استاد زیار د یوه ژبپوهاند، ادب پوهاند اوڅه د پاسه نیمې پيړۍ شعر اوشاعرۍ او لیکوالې له مخینې سره تر اوږدو ازمینو، څیړنو او پلټنو وروسته دې پایلې ته رسیدلی چې دهرې ژبې او بیا پښتو شعر پوهه او غږپوه سره نه شلیدونکی تړاو لري.

د ښاغلی زیار په باور شعر د ژبنی ادب په بیلابیلو ځیلونو کې ترګردو لوړتخیلي او زړه راښکونکی ځېل دی. کتاب ۱۳ څپرکي لري او په وروستي هغه کې یې لیکوال پر یوه کره پښتو د شاعر او لیکوال لاس بري ته اشاره کوي.

خو ځینې ګومان کوي چې د شعر چوکاټ د کره او نږه ژبې له چوکاټه وتلی شي او کله ناکله شاعر دا پولې ماتولی هم شي.

د کتابونو فستیوال

د پاکستان په کراچۍ ښار کې د ادبیاتو په هغه فستیوال غږېږو چې ګډونوال یې د بمونو پرځای کتابونه غواړي فستیوال چې د اکسفورد پوهنتون او د برېتېش کونسل په نوښت جوړشوی و، د برتانیې، فرانسې، جرمني او متحدو ایالتونو په ګډون له نورو هیوادونو هم لیکوال ورغلي و. پدې دوه ورځني فستیوال کې غوره ناول ته جایزه هم ورکړل شوه.

دفسیتوال ګډون والو دا هم ویل چې سیمه یې نړۍ د ترهګرۍ د ځالې په نوم پیژني او دوی به هڅه وکړي دا نوم لرې او هغه په نیک نوم واړوي.خو داشان فستیوالونه او ادبي جشنونه څه ارزښت لري او څه کولی شي.

د نامتو لیکوال تلین

د روسي ستر لیکوال فیودر داستایفسکي د مرګ ۱۳۰ تلین یادوو، هغه د روسيې د زرينو ادبياتو يوه نه تکراريدونکې ، ځانګړې او په خپل ډول کې بې سارې نړيواله څېره ده.

فیودر میخایلویچ د ۱۸۲۱ عيسوي کال د اکتوبر په ۳۰ نېټه پيدا شوی دی.تر شپيتو کلو ژونده وروسته ، د ۱۸۸۱ کال د فبروري په يوولسمه نېټه مړ شوی دی.

د روسيې ادبياتو وياړ ، په روسي داستان ليکنه کې د روان او رواني سپړنې ستر ماهر او پر نړيوالو ادبياتو د نه بيانيدونکي اغېز خاوند دی.

هغه ستر نه هېريدونکی ليکوال ،داسې ليکوال چې نه يوازې په روسيې بلکې په ټوله نړۍ کې يې تر خپل هېواده هم زيات نوم وګاټه.

هغه دومره ادبي او رواني اغيز درلود چې اروپايي سورياليستانو دهغه د اثارو د اتلانو د کرکترونو له مخې، د خپل ادبي فلسفي ښوونځي بنسټونه جوړ کړل.

د داستایفسکي د اثارو او د هغه د اتلانو د بري يوه ستره ځانګړتيا د هغو ولسي توب او ساده خلکو ته نژدې والی او د هغو انځورول دي.

پښتو سندرې د یوې هندۍ سندرغاړې په غږ کې

د پښتو ژبې سره نړیواله پيژندګلوي ورځ په ورځ په زیاتیدو ده او لکه چې خبر یاست په دې وروستیو کې بهرنیان هم د پښتو ژبې زده کړې ته مخه کړې.

شارون او سر هغه هندي میرمن ده چې له شلو زیاتې سندرې یې ویلې دي او د پښتو سره زیاته مینه یې هڅوي چې نورې پښتو سندرې هم ووایی. د سویډن د مالمو د ښار د افغانانو کلتوري اکاډمۍ د پښتو سندرو په بدل کې میرمن او سر په هنري جایزه هم نازولې ده.