له گاونډيانو سره د افغانستان اړيکې: چين

د خپريدو وخت: 17:20 گرینویچ - سه شنبه 29 می 2012 - 09 غبرگولی 1391

ميډيا پلير

په دې راپور کې امان الله عمران د افغانستان او چين تر منځ اړيکو ته کتنه کړې ده.

اوريدلmp3

تاسو د فلش پروگرام سمه بڼه نه لرئ

په يو بل غږونکي کې يې وغږوئ

افغانستان په نړۍ کې اووم لوی هېواد دی چې په وچه کې بند او سمندر ته لار نه لري. له ۶ هېوادونو سره پولې لري، چې له ايران او پاکستان پرته يې له خپلو شمالي ګاونډيانو او چين سره تر دې مهاله د پولو پر سر سترې لانجې نه دي پېښې شوې.

افغانستان د خپلو ۶ ګاونډيانو ترمنځ تر ټولو کم واټن پوله له چين سره لري. خو چين بيا د افغانستان د نورو ګاونډيانو ترمنځ له پوځي پلوه تر ټولو پياوړی، او له اقتصادي پلوه بيا ان د نړۍ دوهم ځواکمن هېواد دی.
د افغانستان د بدخشان ولايت واخان ولسوالي د چين له شينجياګ سره نښتې ده.

دغه سيمه د واخان په دهلېز هم مشهوره ده، چې شاوخوا ۱۴۰ کيلومتره اوږدوالی لري، او يو داسې سياسي جوړښت بلل کېږي، چې په ۱۹ مه پېړۍ کې د سترې لوبې برخه و.

په ۱۸۷۳ کال کې د بريتانيا او روسيې او په ۱۸۹۳ کال کې بيا د بريتانيا او افغانستان ترمنځ تړونونه لاسليک شول چې ورسره پنج او پامير سيندونه د افغانستان او روسيې ترمنځ او د ډېورېنډ کرښه د بريتانوي هند او افغانستان ترمنځ پولې وټاکل شوې.

دغه تنګه مځکنۍ تړانګه د دواړو امپراتوريو ترمنځ د سپر په توګه وه، چې په شلمه پېړۍ کې بيا د واخان دهلېږ په نامه مشهوره شوه.

چين له دوهمې نړيوالې جګړې وروسته چې له کورنۍ جګړې هم تازه وتلی و، په تدريجي ډول يې د خپل ځواک سېک راټولاوه، نو ځکه يې د خپلو پولو ټاکلو ته هم مخه کړه.

په دې ډول د افغانستان او چين تر منځ د پولو ټاکنو تړون د شلمې پېړۍ په ۶ مه لسيزه کې لاسليک شو.

د يو شمېر راپورونو لړۍ کې بي بي سي د افغانستان او دغه هېواد د ګاونډيانو ترمنځ اړيکي څېړي، چې پولې يې څنګه دي، دوه اړخيز اړيکي يې کله پيل شوي، اوس مهال څنګه سره چلن کوي، يو بل ته اړتيا لري، د يو بل له واقعيتونو اندېښنې لري او که څنګه؟

په نړيواله کچه داسې انګېرنه ده، چې په وچه کې راګير افغانستان له خپلو ګاونډيانو سره د اړيکيو په تنظيمونې د ګډو ګټو په موخه په سيمه کې د ټولو هېوادونو ترمنځ د تړاو غولی جوړېدی شي.

په دې راپور کې امان الله عمران د افغانستان او چين تر منځ اړيکو ته کتنه کړې ده.

ملٹی میڈیا

BBC © 2014 .بي بي سي د پرديو ويبپاڼو د مطالبو مسووليت نه اخلي

.دا پاڼه که د سټايل شيټ براوزر لرونکې ويبپاڼې له خوا ( سي ايس ايس ) وليدل شي ښه به ښکاره شي. که څه هم په اوسني بروزر کې هم دا پاڼه تاسو ليدلى شئ خو تاسو به پوره تصوير پکې نه وينئ . لطفآ د خپل براوزر پر نوي کولو فکر وکړئ او يا که يې کولى شئ د سټايل شي برخه له کاره وغورځوئ .