د لیکوال یادښتونو د ملکې ویکتوریا او عبدل پټ رازونه راوسپړل

د ملکې ویکتوریا او عبدالکریم ترمنځ د اړیکو له اړخه د شاهي کورنۍ له هڅو سره سره بیا هم نوموړی د هغو کسانو په ډله کې یو و چې د ملکې ویکتوریا ډیر باور یې ترلاسه کړی و.

عبدالکریم د انځور حقوق BBC World Service
Image caption ښاغلی کریم د ملکې ویکتور په ژوند کې ژور اغېز درلود او د ښاغلي براون په څېر د نوموړې یو ډېر باوري کس و او د یوه مزدور له برید څخه وړاندې یې پرمختګ کړی و.

یوې انګلستان میشتې لیکوالې داسې یادښتونو موندلي چې له یو شمېر هغو رازونو پرده پورته کوي چې تر دې وړاندې په ډاګه شوي نه دي.

دغه یادښتونه د ملکې ویکتوریا او یوه هندي سړي ترمنځ د ټینګو اړیکو څرګندونه کوي چې د نوموړې د ښوونکي په توګه یې دنده ترسره کوله.

دغه یادښتونه د لندن مېشتې لیکوالې شرباني باسو له خوا د ویکتوریا او عبدل په نامه کتاب کې راخیستل شوي چې د یوه ښکلي او دنګ هندي مسلمان عبدالکریم سره د ملکې د نژدې اړیکو کیسه کوي .

دغو یادښتونو د هغه وړاندیزونو تله هم درنه کړې چې وایي، ښاغلی کریم ملکې ویکتوریا ته د نوموړې له سکاتلندي مزدور جان براون څخه هم نژدې ملګری و چې په ۱۸۶۱ میلادي کال کې د ملکې ویکتوریا د خواږه مېړه شاهزاده البرت له مړینې وروسته یې له نوموړې سره ملګرتیا پالـله.

یادښتونه ښیي کله چې ځوان مسلمان عبدالکریم په دنده له ګمارل کېدو وروسته ډېر ژر له دندې ایستل کېده، ملکې په بریالیتوب سره پرېنښود چې هغه ولاړ شي.

نژدې ملګری

کله چې د هندوستان له اګرې نه ښاغلی کریم انګلستان ته ورسېد، یوازې ۲۴ کلن و. نوموړی د هند له لوري د ډالۍ په توګه په ۱۸۸۷ کال کې ملکې ویکتوریا ته د نوموړې د مېړه له مرګ څخه څلور کاله وروسته، ورکړل شو.

لیکواله شرباني باسو

د یوه کال په اوږدو کې ځوان مسلمان عبدالکریم د یوې غښتلې څېرې په توګه راڅرګند شو. نوموړی د ملکې ښوونکی شو او ملکې ته یې په اردو او هندي چارو کې لارښوونه کوله.

ښاغلی کریم د ملکې ویکتور په ژوند کې ژور اغېز درلود او د ښاغلي براون په څېر د نوموړې یو ډېر باوري کس و او د یوه مزدور له برید څخه وړاندې یې پرمختګ کړی و.

لیکوالې شرباني باسو بي بي سي ته وویل :'' په هغو لیکونو کې چې انګلستان ته د ښاغلي عبدالکریم د رسېدو او په ۱۹۰۱ میلادي کال کې د ملکې ویکتوریا د مړینې د مودې ترمنځ لیکل شوي دي، ملکې نوموړي ته لیکونه د (ستا مینه ناکه مور) او (ستا نژدې ملګرې) په لاسلیکونو استولي دي. ځینې وخت به هغې خپل لیکونه د مچکو له یو ه سېلاب سره ملګري کړي و.

له پوښتنې پرته دا احساساتي اړیکي و، داسې اړیکي چې زما په فکر د یوې ۶۰ کلنې مور او یوه ځوان هندي ترمنځه د دودیزو اړیکو ترڅنګه په ګڼو نورو پردو کې هم نغښتي و.''

Image caption لیکوالې شرباني باسو بي بي سي ته وویل :'' په هغو لیکونو کې چې انګلستان ته د ښاغلي عبدالکریم د رسېدو او په ۱۹۰۱ میلادي کال کې د ملکې ویکتوریا د مړینې د مودې ترمنځ لیکل شوي دي، ملکې نوموړي ته لیکونه د (ستا مینه ناکه مور) او (ستا نژدې ملګرې) په لاسلیکونو استولي دي. ځینې وخت به هغې خپل لیکونه د مچکو له یو ه سېلاب سره ملګري کړي و.

آغلې باسو زیاتوي:'' داسې نه ښکاری چې دا جوړه ګواکي مینان و، سره له دې چې هغوی به په هغه خونه کې چې نوموړې به له جان براون سره کاروله، د شپې په کرارۍ کې ټوکې ټکالې او مجلسونه کول .''

آغلې باسو وایي، کله چې شاهزاده البرت مړ شو، ویکتوریا وویل، نوموړی یې مېړه، نژدې ملګری، پلار او مور و. او لیکواله فکر کوي، داسې ښکاري چې عبدالکریم هم همدغه ونډه خپله کړې وه.

د مینې اړیکي

ښاغلي عبدالکریم پر ملکې هغومره اغېزې پرې اېښې و چې نوموړې وصیت کړی و عبدالکریم باید په ویندسور کاستل کې د نوموړې د جنازې په مراسمو کې د هغو کسانو په ډله کې وي چې د درناوي مراسم پر ځای کوي.

لیکواله وایي، سره له دې چې ملکه پوهېده چې ښایي د نوموړې دا لارښوونه د ملکې د مخالفینو او کورنۍ له لوري نیوکې راوټوکوي، خو بیا یې هم دغه لارښوونه کړې وه.

له ملکې ویکتوریا سره د ښاغلي عبدالکریم د خدمت په موده کې نوموړي ته ګڼ اعزازونه ورکړل شوي و او کله به چې شاهي کورنۍ به په اروپایي سفرونو وتله او له لومړیو وزیرانو سره به یې کتل، نوموړی به ورسره و.

عبدالکریم فکر کاوه چې ملکه څه ډول اردو او هندي ولیکي، ځان ډول ځان معرفي کړي، چې دا د شاهي کورنۍ په اړیکو کې ورځني کلمات و او په پای کې له همدې سره عبدالکریم د ملکي ویکتوریا د یو لوړ پوړي منشي ځای خپل کړ.

د عبدالکریم له یادښتونو

Image caption ملکه ویکتوریا : ''زه به ډېره خوابدې شم چې له تا بېله شم . زه تاسو ته درناوی لرم، خو زه هیله لرم چې تاسو د روان کال ترپایه او یا هم د راتلونکي کال تر لومړیو پورې پاتې شئ. زه به له تاسو نه په کافي اندازه هندي ژبه زده کړم او چې لږ لږ خبرې ورباندې وکولی شم .''

کله چې لومړی ځل لپاره د ملکې پر وړاندې مې ځان ولید، لږ څه وارخطا وم ما هغې ته د بښنې په غوښتو د پاڼ نذر ورکړ هغې مې هغه شان چې په هند کې دود و د سرو زرو یوه سکه مې یې په لاس کې کېښوده.

د هغه لیک یوه برخه چې ملکې ویکتوریا په کې له عبدالکریم نه غوښتي چې دنده پرېنږدي:

''زه به ډېره خوابدې شم چې له تا بېله شم . زه تاسو ته درناوی لرم، خو زه هیله لرم چې تاسو د روان کال ترپایه او یا هم د راتلونکي کال تر لومړیو پورې پاتې شئ. زه به له تاسو نه په کافي اندازه هندي ژبه زده کړم او چې لږ لږ خبرې ورباندې وکولی شم .''