د سپتمبر د ۱۱ یاد: امریکا ''نور د خطر وېره نه لري''

د انځور حقوق
Image caption د ۲۰۱۰ کال د مې میاشتې تر ۲۸ پورې، د افغانستان هلمند ولایت کې د پلې ګزمې پرمهال د سړک پرغاړې د ماین په چاودنه کې د امریکا د سمندري ځواک د یوه پوځي په وژل کېدو سره، افغانستان کې د امریکايي ځواکونو د وژل شویو پوځيانو شمېر ۱۰۰۰ ته ورسېد.

د امریکا د فدرالي څېړنو (اېف بي آی) دفتر ویلي، د ۲۰۰۱ کال د سپتمبر د یوولسې له بریدونو وروسته، اوس ددې ورځې په رارسېدو سره، امریکا ''نور د ریښتوني ګواښ وېره نه لري''.

په واشنګټن کې خبریالانو ته ددغې ادارې مشر جیمز کومي وویل، ځینې داسې ګواښونه شته، چې باید وڅارل شي او مخه یې ونیوله شي. شاید د نوموړي اشاره په منځني ختیځ او نورو سیمو کې سخت دریځې ''اسلامي دولت'' ډلې او ''القاعدې'' شبکې ته وي.

بل خوا، د امریکا د ملي امنیت ادارې مشر امیر البحر مایکل روجرز وویل ''له ځینو خلکو اورئ چې د تاریخ د معنا په اړه غږېږي، خو زه نه وایم چې اهمیت به یې د وروستیو ۱۴ کلونو تر اهمیت ډېر وي.''

د تېرې پنجشنبې په ورځ (سپتمبر ۱۱مه)، د امریکا د عدلیې وزارت په فلوریډا ایالت کې د یوه داسې سړي د نیولو خبر ورکړ، چې په وینا یې غوښتل یې په یوه دېګ کې ځای پرځای شوي چاودېدونکي توکي د میسوري ایالت په کانساس سیټي کې هغه څلي ته وچووي، چې د سپتمبر د ۱۱ د بریدونو د یاد په خاطر جوړ شوی دی.

دغه وزارت دا هم وویل پر شل کلن جوشوا رایني ګولډبرګ د چاودېدونکو توکو په اړه د معلوماتو خپرولو، وسلو او وژونکو توکو د وېشلو تورونه هم دي.

د امریکا متحده ایالتونه د ۲۰۰۰۱ کال د سپتمبر پر ۱۱مه په نیویارک او واشنګټن کې د څو خونړیو بریدونو شاهد و، چې دا د امریکا په تاریخ کې پر دغه هېواد تر ټولو لوی او خونړي بریدونه ګڼل شوي، چې نژدې درې زره کسان پکې ووژل شول.

د انځور حقوق

د سپرلۍ څلور الوتکې د دوو برید کوونکو له خوا وتښتول شوې، چې دوې یې په نیویارک کې د سوداګرۍ نړیوال مرکز پر ودانۍ وروجنګولې، یوه الوتکه یې له واشنګټن بهر د دفاع وزارت (پنتاګون) پر ودانۍ وجنګوله، خو څلورمه الوتکه یې د نیویارک او واشنګټن ترمنځ د پنسلوانیا ایالت په لوېدیځه برخه کې له منځه یووړه.

افغانستان

له دغو بریدونو وروسته، القاعدې شبکې د بریدونو پړه ومنله، او امریکا یې پرضد د نړیوال ایتلاف جوړولو هوډ وکړ، همدا وو چې د القاعدې شبکې د ختمولو او د دغې شبکې د بنسټګر اسامه بن لادن د وژلو/نیولو په موخه پر افغانستان برید وکړ.

دا په معاصر تاریخ کې د امریکا تر ټولو اوږده او ګرانبیه جګړه وه.

د ۲۰۱۰ کال د مې میاشتې تر ۲۸ پورې، د افغانستان هلمند ولایت کې د پلې ګزمې پرمهال د سړک پرغاړې د ماین په چاودنه کې د امریکا د سمندري ځواک د یوه پوځي په وژل کېدو سره، افغانستان کې د امریکايي ځواکونو د وژل شویو پوځيانو شمېر ۱۰۰۰ ته ورسېد.

عراق

په ۲۰۰۳ کال امریکا او بریتانیا پر عراق په دې پلمه بریدونه پیل کړل، چې ګني د وخت ولسمشر صدام حسین په مشرۍ اداره د ټولوژنې وسلې لري.

د ځینو رپوټونو له مخې، پر افغانستان او عراق د امریکا د جګړې ټول ټال لګښت تر شپږ ټریلیون ډالرو اوښتی.

د انځور حقوق

د افغانستان او عراق امریکايي جګړه ددغه هېواد په تاریخ کې تر ټولو خونړۍ او ګرانبیه تمامه شوه.

د ویتنام امریکايي جګړه کې یو میلیون او سل زره کسان ووژل شول، درې میلیونه ټپیان شول او نژدې ۱۳ میلیون بې ځایه شول، خو ۵۷۵۲۲ امریکایان پکې ووژل شول.

ورته مطالب