کابل کې د شکسپیر هملېټ ننداره

شکسپیر
Image caption د شکسپیر ځانګړتیا د ژبې په ماهرانه کارونه او هنري پیاوړتیا کې ده. د دې ترڅنګ نوموړی ښایي لومړنی لوېدیځ لیکوال وي چې تصوف یې په لیکنو کې ځلاند برېښي.

د انګرېزۍ ژبې نامتو شاعر او لیکوال ویلیم شکسپیر د هملېټ ننداره په کابل کې د بریتانیا په سفارت کې تېره اونۍ وړاندې شوه. دا ننداره د بریتانیا ګلوب تیاتر لوبغاړو د شکسپیر د څلورسوم تلین په ویاړ ترسره کړه چې تر دې وړاندې په ۱۵۷ هېوادونو کې هم د تیاتر او شکسپیر مینه والو ته دې ډلې وړاندې کړه وه.

ننداره په انګریزۍ ژبه وه. لېدو ته یې ګڼ شمېر کورني او بهرني چارواکي ورغلي وو.

انګریزي د نړیوالو ژبو په سر کې ولاړه ده. لامل یې هم د بریتانیا امپراتورۍ سیاسي پراختیا وه چې د نړۍ په هر ګوټ کې یې منګولې خښې کړې وې.

انګریزي یوه پیاوړې ژبه هم ده چې څه باندې یو میلیون کلمې لري. د انګرېزۍ ژبې په پیاوړتیا کې د ویلیم شکسپیر ونډه ډېره اړینه بلل شوې. نوموړی د شپاړلسمې پېړی شاعر او ډرامه لیکونکی و چې ۱۵۸ شعرونه او ۳۸ د تیاتر نندارې لیکلي.

د شکسپیر نندارې د نړۍ ۸۰ ژبو ته ژباړل شوې او اوس هم مینه وال لري. د نړۍ پر ګڼو نامتو لیکوالانو یې اغېز کړی. د لوېدیځ نننی تیاتر خپله وده د شکسپیر نوښت او لاس ته راوړنو له برکته ګڼي. د هغه له نامتو ډرامو څو څو ځلې هنري فلمونه جوړ شوي.

د انځور حقوق
Image caption بریتانوي پوهاند مارتین لېنګز Dr Martin Lings چې له مسلمانېدو وروسته یې خپل نوم په ابو بکر سراج الدین واړاوه په اسلامي تصوف او شکسپیر پېژندنه کې پر ډېرو پوهانو برلاسې و.

د شکسپیر ځانګړتیا د ژبې په ماهرانه کارونه او هنري پیاوړتیا کې ده. د دې ترڅنګ نوموړی ښایي لومړنی لوېدیځ لیکوال وي چې تصوف یې په لیکنو کې ځلاند برېښي.

بریتانوي پوهاند مارتین لېنګز Dr Martin Lings چې له مسلمانېدو وروسته یې خپل نوم په ابو بکر سراج الدین واړاوه په اسلامي تصوف او شکسپیر پېژندنه کې پر ډېرو پوهانو برلاسې و.

ابو بکر چې پر ۹۶ کلنۍ کې لس کاله وړاندې ومړ په دې باور و چې شکسپیر د تصوف یا ورته طریقې په اړه ژوره پوهه درلوده.

د صوفیانو په شان له نوي عصره ناهیلی و، دودیز او عرفاني ژوند یې غوره باله. د شکسپیر پرمهال منځنی عصر په ډبېدو او د بې دینۍ پیل و. شکسپیر د دودیز ارزښت ورستنی سمبول و.

د ابو بکر سراج الدین په اند، د شکسپیر په ډرامو کې جوت کرکټرونه د صوفیانو په شان د سپېڅلتیا په لټه کې دي.

هملېټ

هملېټ یو ډنمارکی شهزاده و چې د پلار د مړینې پر مهال خپل ټاټوبي ته ستنیږي. د نوموړي د پادشاهۍ پر تخت ناست او د هملېټ له مور سره یې واده کړی.

هملېټ په دې حوادثو شکمن کېږي. د پلار روح یې هم روح ناراموي. د هملېټ کرکټر د لېونتوب پولې ته رسیږي، د ده معشوقه اوفیلا هم قرباني کیږي.

Image caption د شکسپیر له ډرامو ځینې خبرې د متل په شان په ټولو انګریزي ژبو ملکونو کې کارول کیږي:

هملېټ مخامخ جګړې ته بلل کیږي. د پاچا له فرمان سره د رقیب توره یې زهرجنه ده. د دې ترڅنګ پادشاه یو جام زهرجن شراب هم تر څنګ ساتلي.

په دې نیت چې که هملېټ بریالی شي نو شراب به یې ووژني. ملکه له دې دسیسې ناخبره ده او شراب پخپله څښي. له مړينې وړاندې هملېټ ته کیسه وایي. هملېټ چې پر زهرجنه توره ټپي شوی لومړی خپل رقیب او بیا خپل تره وژني. له دې سره د ډنمارک بشپړه شاهي کورنۍ له منځه ځي.

د شلمې پېړې په پیل کې کله چې ارواح پوهنې وده وکړه، د هملېټ په کرکټر کې د ډېرو روحي ناروغیو بېلګه وموندل شوه لکه کابو شوې هېلې، یوازېتوب، خپلو ته تاوان رسول او د غچ اغېز پر فکر.

د شکسپیر له ډرامو ځینې خبرې د متل په شان په ټولو انګریزي ژبو ملکونو کې کارول کیږي:

"ځینې غښتلي زيږول کیږي، ځینې غښتلتوب لاس ته راوړي او پر ځینې نورو غښتلتیا تپل کېږي."

Image caption ننداره په انګریزۍ ژبه وه. لېدو ته یې ګڼ شمېر کورني او بهرني چارواکي ورغلي وو.

نامتو شاعر اقبال لاهوري ویلي چې زموږ لومړنۍ او مهمه موخه باید د داسې علماوو منځ ته راوړل وي چې د ټولنې روحي اړتیا ته ځواب ووایي. داسې علم کلام بیاورغول شي چې د اسلام زرین پېر په شان خلک دین په ریښتنې بڼه ځان او نورو ته وروپېژني.

د انځور حقوق PA
Image caption د شکسپیر نندارې د نړۍ ۸۰ ژبو ته ژباړل شوې او اوس هم مینه وال لري.

ورته مطالب