اعلام کشف 'شبکه خرید و فروش مقاله های علمی' در ایران

مقلات علمی حق نشر عکس Thinkstock
Image caption هفته پیش دو موسسه انتشارات علمی معتبر، اعلام کردند که ۵۸ مقاله ارسالی از ایران را که در هفت نشریه علمی منتشر شده اند به دلیل "سرقت علمی، تقلب و تبانی درباره مولف و در روند بررسی علمی" حذف می‌کنند

شاهین آخوند زاده قائم مقام معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با خبر دادن از کشف یک "شبکه خرید و فروش مقاله داخلی و خارجی" اعلام کرد مسئولیت ارسال تمام ۵۸ مقاله تقلبی ارسالی از ایران که اخیرا خبرساز شده اند، با این شبکه بوده است.

آقای آخوند زاده امروز دوشنبه ۱۷ آبان به خبرگزاری مهر گفت: "ما این مقاله ها را بررسی کردیم و تیم متخصصی آنها را رصد کرده است و متوجه شدیم که این ۵۸ مقاله همگی از طریق یک شرکت نشر غیر قانونی که در زمینه خرید و فروش مقاله و پایان نامه فعالیت می کند در انتشارات خارجی به چاپ رسیده است."

هفته پیش بیومد سنترال و اسپرینگر، دو موسسه انتشارات علمی معتبر، اعلام کردند که ۵۸ مقاله منتشرشده در هفت نشریه علمی را به دلیل "سرقت علمی، تقلب و تبانی درباره مولف و در روند بررسی علمی" حذف می‌کنند.

به گزارش مجله علمی نیچر ٢٨٢ پژوهشگر ساکن ایران مولف این مقالات بوده‌اند. بنا به اعلام بیومد سنترال و اسپرینگر، حذف این مقالات تنها برای اصلاح سوابق علمی بوده و آنها نمی‌توانند بگویند که هر یک از پژوهشگران دخیل در نگارش این مقالات شخصا در تقلب‌های مرتبط نقش داشته‌اند.

شاهین آخوند زاده گفت در پی مشخص شدن تقلب اخیر، "کمیته های اخلاقی دانشگاه ها جلسه تشکیل خواهند داد و با دانشجویان و استادانی که در این مقالات نقش داشته اند برخورد می کنند".

وی با ذکر اینکه "افرادی که در تهیه این ۵۸ مقاله نقش داشتند عمدتا دانشجو و غیر هیات علمی بوده اند" افزود: "به همه دانشگاه های علوم پزشکی که این افراد در آنجا حضور داشته اند نامه ای ارسال شده است که در صورتی که فردی به وسیله این مقالات ارتقا پیدا کرده است، آن ارتقا لغو می شود و اگر پرونده عضو هیات علمی در دست بررسی ارتقاست آن ارتقا متوقف می شود."

قائم مقام معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت همچنین اعلام کرد که "بخش عمده ای از این ۵۸ مقاله، متعلق به دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران بوده" و گفت که "یک نفر از داخل کشور ناشر" خارجی مقالات را از این تخلف مطلع کرده "در حالی که ناشر متوجه این تخلف نشده بود".

اسپرینگر و بیومد سنترال تاکید کرده اند روند بررسی علمی مقالات ارسالی روندی بر مبنای اعتماد است اما به طور فزاینده تلاش‌های هماهنگ و برنامه‌ریزی‌شده‌ای برای اخلال در بررسی علمی مقالات انجام می‌گیرد.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، حدودسه هفته پیش گفت "دشمنان" اگر نتوانند جلوی حرکت علمی ایران را بگیرند، برای بدنام کردن ایران تلاش خواهند کرد.

آقای خامنه‌ای بدون توضیح بیشتر افزود: "فردی را به اسم دانشمند به کشور دعوت می کنند و او با انتشار عکس تابلوی فروش پایان نامه ها در ایران جوانان نخبه کشور را بدنام می کند؛ آیا این گونه افراد واقعا دانشمندند؟"