کاخ سفید: تحریم‌های هسته‌ای ایران برداشته شده اما تحریم‌های دیگر اعمال می‌شود‌

حق نشر عکس Whitehouse.com
Image caption اوباما از برجام به عنوان نشانه امکان اجتناب از جنگ سخن گفته و افزوده بود که این توافق چشم‌انداز روشنی را برای ایرانیان ایجاد کرده است

دفتر باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، در بیانیه‌ای به مناسبت سالگرد اجرایی شدن برجام که در وبسایت کاخ سفید منتشر شده به ارزیابی نتایج این توافق پرداخته و با ستودن رویکرد دیپلماتیک آن کشور در حل بحران اتمی ایران و رفع تحریم‌های هسته‌ای علیه این کشور، تاکید کرده که تحریم‌های دیگر علیه جمهوری اسلامی عملی می‌شود.

در این بیانیه آمده است که اجرای برجام نتایج گسترده‌ای را به دنبال آورده و ایالات متحده و جهان را "محلی امن‌تر" ساخته است. این بیانیه یادآور می‌شود که برجام در پی مذاکرات بین ایران با ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا، روسیه، چین، آلمان و اتحادیه اروپا به دست آمد و نتیجه آن "باعث کند شدن برنامه اتمی ایران به گونه‌ای قابل راستی آزمایی و مانع از دستیابی آن کشور به اسلحه اتمی شده است."

بیانیه کاخ سفید گفته است که سال گذشته، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرد که ایران به تعهدات خود در قالب بر جام عمل کرده است. در نتیجه، به جای اینکه برنامه اتمی این کشور به تدریج گسترش یابد، تحت محدودیت‌های شدیدی و تحت نظارت، بازرسی و راستی‌آزمایی دقیق و کم سابقه قرار گرفته است.

در ادامه بیانیه آمده است که قبل از برجام، ایران می‌توانست ظرف دو تا سه ماه به مواد لازم برای تولید بمب اتمی دست یابد اما امروز، این زمان به دوازده ماه و بیشتر افزایش یافته ضمن اینکه هرگونه تلاش در این زمینه به سرعت کشف می‌شود.

در این مدت، ایران حدود ۹۸ درصد ذخایر اورانیوم غنی شده خود را به خارج انتقال داده و دو سوم سانتریفوژهای خود را پیاده یا منتقل کرده است. همچنین، ایران استفاده از تاسیسات فردو برای غنی کردن اورانیوم را متوقف کرده و در مجموع، با عمل تعهدات خود در چارچوب برجام، نشان داده است که راه حل‌های دیپلماتیک قابل دسترسی و اجراست.

حق نشر عکس Reuters
Image caption اوباما و ترامپ - به نظر می‌رسد بخش‌هایی از بیانیه دفتر رئیس جمهوری فعلی تلویحا به مواضع رئیس جمهوری بعدی اشاره داشته است

این بیانیه در عین حال تاکید کرده است که هدف از برجام، برخورد با برنامه هسته‌ای ایران بود، اما ایالات متحده همچنان به مخالفت "با تهدیدهای ایران علیه اسرائیل و شرکای ما در خلیج [فارس] و حمایت از عوامل خود در نقاطی مانند یمن و سوریه ادامه می‌دهد و نسبت به ادامه بازداشت غیرعادلانه شهروندان آمریکایی در ایران عمیقا احساس نگرانی می‌کند."

کاخ سفید گفته است که "تحریم‌های آمریکا علیه ایران به خاطر نقض حقوق بشر، حمایت از گروه‌های تروریستی و برنامه موشکی بالستیکی تا زمانی که ایران مسیر جدیدی در این زمینه را انتخاب نکند همچنان برجا خواهد ماند." این بیانیه در عین حال تاکید دارد که "تردیدی نیست که اگر امروز ایران در آستانه ساخت اسلحه اتمی قرار داشت، مقابله با چالش‌‌های موجود به مراتب دشوارتر بود."

دفتر رئیس جمهوری آمریکا گفته است که "باید به خاطر داشته باشیم که این توافق حاصل سال‌ها تلاش بوده و نشان‌دهنده توافق قدرت‌های عمده جهان - و نه صرفا ایالات متحده - با ایران است و علاوه براین، توافق با ایران را باید در مقایسه با گزینه‌های دیگر ارزیابی کرد." این بیانیه می‌افزاید که "اینکه راه حلی دیپلماتیک توانست مانع از دستیابی ایران به اسلحه اتمی شود به مراتب بر ادامه برنامه هسته‌ای آن کشور بدون نظارت بین‌المللی یا ورود به جنگ دیگری در خاورمیانه ارجحیت داشته است."

برخی ناظران بخش‌هایی از بیانیه کاخ سفید را به منزله انتقادی تلویحی از رویکرد دونالد ترامپ، رئیس جمهوری منتخب دانسته‌اند که قرار است این هفته دوره ریاست جمهوری خود را رسما آغاز کند. تاکید بر نتایج مثبت برجام و اینکه این سند حاصل تلاش و توافق "قدرت‌های عمده جهان و نه صرفا ایالات متحده است" ظاهرا به برخی اظهارات رئیس جمهوری منتخب در مورد برجام اشاره دارد.

آقای ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی، در مواردی از برجام انتقاد کرد و گفت که آن را لغو خواهد کرد و در موارد دیگر از مذاکره مجدد در مورد محتوای آن سخن گفت. هنوز مشخص نیست که رویکرد دولت آینده نسبت به این سند چه خواهد بود. هفته گذشته، جیمز ماتیس، فرد مورد نظر او برای تصدی سمت وزارت دفاع، گفت که اگر به این سمت منصوب شود، از برجام حمایت خواهد کرد. وی در جلسه رسیدگی مجلس سنا به انتصاب خود گفت: "وقتی آمریکا قولی می‌دهد، به آن عمل می‌کند و ما باید طبق قول خود عمل و با متحدان خود همکاری کنیم."