موضع 'بی‌موضعی' دولت ترامپ در قبال انتخابات ایران؛ نگاه‌ها به میانه تابستان است

تغییراتی که دولت ترامپ در همین چهار ماه به خود دیده است، گمان‌زنی درباره سیاست‌های اصلی او را پیچیده‌تر کرده است. حق نشر عکس Mark Wilson
Image caption تغییراتی که دولت ترامپ در همین چهار ماه به خود دیده است، گمان‌زنی درباره سیاست‌های اصلی او را پیچیده‌تر کرده است.

با نخستین انتخابات ایران در دوره دولت جدید آمریکا با ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، نگاه‌ها به واشنگتن است که موضع این دولت چیست؛ به‌خصوص با مواضع تند و غلیظ این دولت در قبال توافق هسته‌ای، که فعلا از حساس‌ترین موضوع‌ها بین تهران و واشنگتن است.

دولت دونالد ترامپ برای ۱۲۰ روز دیگر، تحریم‌های هسته‌ای ایران را طبق توافق هسته‌ای در تعلیق نگه داشته است. در عین حال رئیس‌جمهوری آمریکا در نخستین سفر خارجی‌اش در این سمت، عازم عربستان سعودی و اسرائیل است؛ دو منتقد اصلی روند مذاکرات هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی.

اما به نظر می‌رسد به طور خاص درباره خود انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، دولت آمریکا ترجیح داده است موضعی نگیرد و وارد جزئیات نشود.

دونالد ترامپ از اول با توپ پر علیه ایران به ریاست‌جمهوری انتخاب شد و در این بیش از یک‌صد روزی که از عمر دولتش می‌گذرد، لحنش از دوره رقابت‌های انتخاباتی، نرم‌تر نشده است.

موضعش به تیزی بقیه جمهوری‌خواهانی نبود که چشم به کاخ‌سفید داشتند، اما به‌خصوص در هفته‌های اخیر، لحن دولتش درباره ایران تندتر شده است.

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
ببینید: موضع دولت ترامپ درقبال انتخابات ریاست جمهوری ایران چیست؟

'پرهیز' از تاثیرگذاری

از آینده توافق هسته‌ای گرفته تا سیاست تهران در منطقه و همین‌طور ادامه برنامه موشکی جمهوری اسلامی، همگی موارد تنش بین آمریکا و ایران است.

تحلیل‌گران و اندیشکده‌هایی که امیدوارند بیش از پیش در کاخ‌سفید گوش شنوا داشته باشند می‌گویند نتیجه انتخابات ایران، آن‌قدر فرقی برای دولت آمریکا ندارد.

بهنام طالب‌لو، پژوهش‌گر "بنیاد دفاع از دموکراسی"، می‌گوید: "هر فردی در خیابان پاستور باشد، چه اصلاح‌طلب، چه اصول‌گرا و چه محافظه‌کار، به آن شدت فرقی برای سیاست خارجی و منافع ملی آمریکا نداشته است چون همه از جمهوری اسلامی بوده‌اند."

تحلیل‌گر این موسسه، که منتقد روند مذاکرات هسته‌ای بود، درباره این‌که چرا برای دولت کنونی آمریکا "فرقی نمی‌کند" چه کسی در تهران رئیس‌جمهور باشد، می‌گوید پرونده موشک‌های بالستیک، پرونده هسته‌ای، آینده برجام، موضوع منطقه، خلیج فارس، سوریه، آینده حکومت سوریه، "اکثر این‌ها زیر دست سپاه پاسداران است و نه وزارت‌خارجه یا رئیس‌جمهور".

Image caption بهنام طالب‌لو از موسسه 'بنیاد دفاع از دموکراسی' که منتقد روند مذاکرات هسته‌ای بود، می‌گوید برای کاخ سفید 'فرقی ندارد' چه کسی روز جمعه برنده شود.

‌در هفته‌های گذشته، کنگره آمریکا که برای وضع تحریم‌های بیشتری علیه ایران خیز برداشته بود، بحث درباره این تحریم‌های جدید را به ملاحظه انتخابات ایران به بعد از آن موکول کرد.

آن هم در روزهایی که از قضا هنوز بحث‌ها درباره ادعای دخالت روسیه در انتخابات آمریکا داغ است.

آن‌طور که باب کورکر، از جمهوری‌خواهان با نفوذ در کنگره و رئیس کمیته روابط خارجی سنا، گفت، اتحادیه اروپا هم چنین درخواستی از کنگره ایالات متحده داشته است.

علی واعظ، پژوهش‌گر گروه بحران، می‌گوید دولت آمریکا تا این‌جا از این‌که درباره انتخابات ایران کاری کند، پرهیز کرده است چون "دیدگاه غالب در حزب جمهوری‌خواه و به‌طور کلی در رهبری فعلی دولت آمریکا این است که دولت آمریکا فعلا امکان تاثیرگذاری بر انتخابات ایران را ندارد؛ و اگر هم بتوانند گامی بردارند، پیش‌بینی نتایج آن مشخص نیست."

این است که تا همین یک روز مانده به برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، دولت دونالد ترامپ از اقدامی که به نفع جناحی در ایران تمام شود، پرهیز کرده است.

آینده برجام

دولت دونالد ترامپ در نخستین گزارش دوره‌ای‌اش به کنگره درباره میزان پای‌بندی ایران به توافق هسته‌ای، گفت که ایران به آن عمل کرده است. اما بعد از آن خود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفت که ایران به روح توافق عمل نکرده و سیاست کاخ‌سفید در قبال ایران، در دست بررسی است.

کاخ‌سفید، جمهوری اسلامی را متهم می‌کند که نقش مخربی در ثبات منطقه دارد و برنامه موشکی‌اش هم تهدیدی برای آمریکا و هم‌پیمانان‌اش است.

حامیان شدت‌عمل در قبال ایران در عین حال که می‌گویند برای کاخ سفید فرقی ندارد چه کسی روز ۲۹ اردیبهشت در انتخابات ایران پیروز شود، ولی می‌گویند گذشته از موضع‌گیری‌های دولت آمریکا، اقدام‌هایی که ممکن است درباره توافق هسته‌ای بکند به روی‌کرد دولت بعدی ایران هم بستگی دارد.

حق نشر عکس Empics
Image caption علی واعظ، از گروه بین‌المللی بحران، می‌گوید کاخ سفید ترجیح داده است درباره انتخابات ایران موضع بارزی نگیرد.

بهنام طالب‌لو، پژوهش‌گر بنیاد دفاع از دموکراسی، می‌گوید: "اگر روحانی بار دوم انتخاب شود، می‌شود گفت که می‌خواهد همان راه‌برد را ادامه دهد؛ یعنی از آمریکا عیب و ایراد بگیرد و بگوید چرا این دولت، یعنی دولت دونالد ترامپ، پر و پا قرص حامی برجام نیست."

مقام‌های آمریکایی می‌گویند فعلا به اجرای توافق هسته‌ای ادامه می‌دهند ولی آن را سفت و سخت اجرا می‌کنند و اگر ایران پای‌بند نماند، بر آن چشم نمی‌پوشند.

ولی بهنام طالب‌لو می‌گوید: "امکانش هست که اگر یک نامزد محافظه‌کار یا به‌اصطلاح اصول‌گرا انتخاب شود، به این صورت یعنی مانند دولت روحانی، آینده‌اش وابسته به برجام نخواهد بود و شاید کاری کند که آمریکا را وادار کند برجام را نقض کند."

'سیاست' جدید در قبال ایران

از چهار سال پیش و با کاهش تنش‌های لفظی بین ایران و آمریکا، که تماس تلفنی بی‌سابقه روسای جمهوری دو کشور نشانه‌ای از آن بود، حالا باز لحن این دو کشور به سوی تندی سال‌های پیش از توافق می‌رود.

آن‌چه واشنگتن بابتش از تهران انتقاد می‌کند، هیچ‌کدام تازه نیست. دولت باراک اوباما هم که توافق هسته‌ای را یک میراث عمده خود می‌دانست، بابت برنامه موشکی، رفتارش در منطقه از جمله در سوریه و یمن، نقض حقوق‌بشر و همین‌طور تهدید اسرائیل، به ایران می‌تاخت.

تنش‌هایی که ناظران می‌گویند به‌هرحال روی توافق هسته‌ای سنگینی می‌کنند. با این وضع، کاخ سفید گوشه چشمی به میانه تابستان دارد؛ زمانی که در واشنگتن معمولا اوضاع آرام است و اگر اتفاق خاصی نیفتد چندان خبری نیست، ولی در تهران، موسم تشکیل دولت جدید است.

علی واعظ می‌گوید: "دولت آمریکا اگر الآن به این نتیجه نرسد، نهایتا در آینده به این نتیجه خواهد رسید که به دنبال این است که فشار را بر ایران زیاد کند و اگر دولت میانه‌رویی در ایران بر سر کار نباشد، این امر تسهیل خواهد شد."

این تحلیل‌گر مقیم واشنگتن می‌گوید تا الآن عمل‌گراترها در دولت دونالد ترامپ دست بالا را داشته‌اند، "اما عده اقلیتی هم هستند که آرمان‌گراتر هستند و معتقد به این که شکست آقای روحانی در انتخابات، به نفع پروژه‌ای است که آنها دارند؛ این‌که دوباره بتوانند انزوای ایران را احیا کنند و یک اجماع جهانی علیه ایران ایجاد کنند.

در این چهارماه که از ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ می‌گذرد خیلی‌ها در موارد مختلفی علائم متفاوت و گاه متناقضی از این دولت دیده‌اند؛ گویی دولت جدید هنوز سیاست واحد و قاطعی در همه امور پیدا نکرده است.

با توجه به تغییر و‌ تحولات در سمت‌های مهمی مثل، شورای امنیت ملی آمریکا، غیرمنتظره نیست که سیاست دولت جدید آمریکا درباره نحوه مراوده با ایران هنوز در حال شکل‌گرفتن بوده است؛ و این حال‌وهوای مبهم، شامل موضع کاخ سفید در قبال انتخابات پیش روی ایران هم بوده است.‌